nieuws

Grapperhaus onderzoekt strafbaarstellen necrofilie

Demissionair minister Grapperhaus van Justitie en Veiligheid stelt een onderzoek in naar de mogelijkheden om necrofilie strafbaar te stellen, zo antwoordt hij op Kamervragen van SGP, SP en D66.

null Beeld Getty Images
Beeld Getty Images

Het onderzoek zal worden uitgevoerd door het Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum (WODC), het kennisinstituut voor het ministerie van Justitie en Veiligheid.

In zijn antwoorden aan de Kamer noemt Grapperhaus necrofilie ‘een mensonwaardige gedraging’. ‘Het getuigt van weinig respect voor een overleden persoon en voor zijn nabestaanden’, stelt hij. Het WODC moet volgens de minister onderzoek doen naar de maatschappelijke en strafvorderlijke wenselijkheid van strafbaarstelling van necrofilie.

Het onderzoek is een reactie op het verhaal van drie nabestaanden die in maart in de Volkskrant vertelden hoe zij na het overlijden van hun 76-jarige moeder in het mortuarium merkten dat ze anders in haar kist lag. Uiteindelijk ontdekte de recherche via een dna-match dat een 18-jarige jongen zich aan hun moeder had vergrepen. De dader bekende. Toch moest justitie hem laten gaan, omdat seksuele handelingen met een overledene in Nederland niet strafbaar zijn. Daardoor kon ook geen behandeling worden afgedwongen voor een seksuele stoornis.

Beperkt aantal gevallen

De nabestaanden schreven een brief aan Grapperhaus, waarin ze om strafbaarstelling vroegen – ze wilden niet dat dit anderen ook zou overkomen – maar kregen aanvankelijk nul op het rekest. Het hoofd juridische zaken antwoordde namens de minister dat het om een ‘zeer beperkt aantal gevallen’ zou gaan en dat de daders meestal ook kunnen worden gestraft voor moord of doodslag op de misbruikte persoon.

Meerdere hoogleraren pleitten daarop in de Volkskrant voor het alsnog strafbaar stellen van necrofilie. Volgens hen is dit een omissie in de wet. ‘Ik ken weinig delicten waarvan ik vind dat ze nog moeten worden opgenomen in het Wetboek van Strafrecht’, zei hoogleraar forensische geneeskunde en gezondheidsstrafrecht Wilma Duijst (Universiteit Maastricht). ‘Maar hiervan zeg ik: doen. Zet dit recht. In Duitsland en Frankrijk is dit wel strafbaar. Het lichaam verdient respect, ook na de dood. Wat doen we als we de volgende keer sporen van deze man aantreffen bij een andere overledene? Wéér niets?’

Behandelaren zeiden meerdere gevallen te kennen die nooit werden bestraft. Emeritus-hoogleraar Hjalmar van Marle, voormalig directeur van het Pieter Baan Centrum, stelde dat hij dit in zijn 40-jarige carrière veel vaker had gehoord en dat zaken in de praktijk verborgen blijven. ‘Ik heb meerdere mensen gesproken die toegaven dat ze dit hadden gedaan, terwijl ze om een andere reden in therapie waren. Begrafenisondernemingen hebben er geen belang bij om dit uit te zoeken, dus ik ben ervan overtuigd dat dit vaak wordt afgedekt.’

Zedendelinquenten

Volgens deskundigen is de strafbaarstelling van necrofilie bovendien zinvol omdat daders daardoor psychiatrisch kunnen worden onderzocht en een inschatting kan worden gemaakt van het recidivegevaar. ‘Het gaat hier om zedendelinquenten’, aldus Van Marle.

Het onderzoek moet dit jaar worden afgerond. Grapperhaus zegt in zijn brief dat het vooral draait om een vraag van ‘rechtspolitieke aard’, omdat necrofilie volgens hem meestal voor zou komen in combinatie met moord en doodslag – zaken waarvoor daders wél kunnen worden gestraft. Naar het fenomeen is echter nauwelijks onderzoek gedaan. Het is onbekend hoe vaak necrofilie voorkomt zonder dat het gepaard gaat met moord of doodslag.

Grapperhaus zegt de Kamer na het onderzoek te laten weten of hij aanleiding ziet tot een aparte zelfstandige strafbaarstelling.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden