Nieuws Wapenwet

Grapperhaus bezweert na kritiek: geen rasregistratie, wel scherpere controle

Ferdinand Grapperhaus, minister van Justitie en Veiligheid, krijgt kritiek op het wetsvoorstel om ras en religie mee te laten wegen bij de beoordeling of iemand al dan niet een wapenvergunning kan krijgen. Beeld ANP

Geen registratie van ras en religie van iedereen die een wapenvergunning wil, maar de politie moet dit soort informatie wel kunnen gebruiken, zegt minister Grapperhaus. De kritiek blijft. ‘Linksom of rechtsom, dit kan niet.’

‘Iedereen walst hier natuurlijk weer overheen’, zegt Joost Eerdmans, politiek leider van Leefbaar Rotterdam en voorzitter van het Burgercomité tegen Onrecht. ‘Maar laten we nou eens even kijken wat er precies in dat wetsvoorstel staat.’

Eerdmans reageert op de aanscherping van de Wet wapens en munitie, die noodzakelijk is om een nieuwe Europese richtlijn voor wapenbezit door te voeren. Naar aanleiding van de aanslagen in Parijs wil de EU de traceerbaarheid van wapens in Europa verbeteren, geautomatiseerde gegevensuitwisseling vergemakkelijken en illegaal wapenbezit effectiever bestrijden.

Wat er in het concept-wetsvoorstel staat, is: ‘Ten behoeve van de taakuitoefening op grond van deze wet kan de korpschef persoonsgegevens verwerken waaruit ras of etnische afkomst, politieke opvattingen, religieuze of levensbeschouwelijke overtuigingen kunnen blijken, alsmede gegevens betreffende gezondheid, strafrechtelijke veroordelingen of strafbare feiten.’

Eerdmans’ observatie klopt. De Kamer walst er donderdag in ruime meerderheid overheen, inclusief de coalitiepartijen. ‘De ChristenUnie neemt afstand van het voorstel om etniciteit en levensbeschouwing mee te wegen bij de vergunningaanvraag’, zegt bijvoorbeeld CU-Kamerlid Stieneke van der Graaf.

Rode draad in de reacties: hoezo gaat de korpschef bijzondere persoonsgegevens als ras of etnische afkomst ‘verwerken’ – dan moeten die toch eerst geregistreerd zijn? De stemming is: als het kabinet niet zelf deze passage schrapt, dan doen wij dat wel als dit najaar de wet in de Kamer wordt behandeld.

Jihadisten en neonazi's 

De tekst kan ook op een welwillender wijze worden gelezen, vindt Eerdmans. ‘Als de politie iemand natrekt die een wapenvergunning aanvraagt, en die persoon blijkt een jihadistische bijeenkomst te hebben bezocht, of een samenkomst van neonazi’s, dan is dat relevante informatie. Zo’n persoon moet een vergunning kunnen worden geweigerd, zonder dat een advocaat of privacywaakhond een spaak in het wiel steekt door te zeggen: dat had u helemaal nooit mogen uitzoeken en is van geen belang voor mijn aanvraag.’

Het ministerie van Justitie en Veiligheid, dat eerder niet op vragen wilde reageren, geeft donderdagmiddag een verklaring uit. Het kabinet wil niet van iedereen die een wapenvergunning aanvraagt zijn etnische afkomst, politieke opvatting, religie of ras vastleggen. Maar de politie kan wel tegen zulke informatie ‘aanlopen’ en dan moet de politie haar kunnen ‘gebruiken’, ‘verwerken’ en ‘kunnen uitwisselen met andere lidstaten’.

Minister Grapperhaus (Justitie en Veiligheid) geeft twee voorbeelden aan de NOS. Uit politiedossiers blijkt dat iemand zich meermalen heeft geuit als aanhanger van de gewapende strijd tegen het Westen. Dan zal iedereen het erover eens zijn dat de korpschef dat meeweegt. Alleen weet je ook wat zijn geloofsovertuiging is, namelijk de islam. 

Of iemand heeft een paar keer moskeeën beklad. Iedereen weet dan dat de politieke overtuiging van diegene extreem-rechts is. Grapperhaus: ‘Dat mag je zijn, maar dat je eerder moskeeën hebt beklad of felle aanhanger van de jihad bent geweest, neemt de korpschef dan mee in zijn afweging.’

Beeld ANP

Kritiek

De minister gaat niet in op de kritiek die Raad van State, Autoriteit Persoonsgegevens en diverse Kamerleden in schriftelijke stukken hebben geuit. Hij zegt dat hij het gesprek daarover aangaat bij de wetsbehandeling in de Kamer, waaraan een reeks schriftelijk antwoorden vooraf zal gaan.

Uit de verklaring blijkt verder dat het kabinet niet van plan is het betwiste artikel uit het wetsvoorstel te schrappen. ‘Zonder deze wettelijke grondslag voor de verwerking van bijzondere persoonsgegevens zou de politie aanmerkelijk worden beperkt bij haar onderzoek en kan niet goed worden beoordeeld of iemand een wapen kan worden toevertrouwd.’

Volgens Justitie is het ook door de nieuwe Algemene Verordening Gegevensbescherming noodzakelijk om een grondslag in de wet te hebben. ‘Uiteraard gaat de politie daar zorgvuldig mee om.’

Jurist Vincent Böhre van de stichting Privacy First is er snel klaar mee. ‘Linksom of rechtsom, dit kan niet. Er is een verbod op discriminatie. Het is verboden zulke gegevens vast te leggen. Etnisch-, religieus- of politiek profileren mag niet. Het is juridisch onhoudbaar, omdat het kan leiden tot willekeur en machtsmisbruik. Dat is een les die we in de jaren veertig hebben geleerd.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden