Grap geslaagd, kunst overleden

The Bakery is een speciale tentoonstellingsruimte in het souterrain van galerie Annet Gelink. Door het experimentele karakter is het werk dat daar wordt getoond, vaak minder toegankelijk dan de geëxposeerde kunst op straatniveau....

Dat geldt deze keer wel heel letterlijk. Wie het trapje afloopt, ziet eerst een lege ruimte. Dan valt het oog op de kabouterkleine glazen deur die op de grond tegen de muur staat. Fuck off, we’re closed leest de diep voorovergebogen bezoeker op het bordje op de deur.

Welkom bij The Wrong Gallery, althans de 1:6 schaalversie daarvan. De werkelijke galerie werd in 2002 in de New Yorkse galeriewijk Chelsea geopend en bestond slechts uit een chique deur en daarachter tweeënhalve vierkante meter tentoonstellingsruimte. De ‘galerie’ was altijd dicht. Het werk van onder meer Elizabeth Peyton, Lawrence Weiner en Adam McEwen (het deurbordje is van hem) was alleen via de glazen deur te bekijken. De non-profit galerie, mede opgericht door de Italiaanse kunstenaar Maurizio Cattelan, was bedoeld als een ironisch commentaar op de omringende commerciële kunstwereld.

Als het bij deze deurgalerie in New York, die vorig jaar zomer ophield te bestaan, was gebleven, had het concept nog als zodanig in de kunstgeschiedenis kunnen worden bijgeschreven.

Maar het aanbod van de Tate Modern om de galerie onderdak te bieden bleek moeilijk te weerstaan. En dus heropende eind vorig jaar The Wrong Gallery, opnieuw met een gesloten deur, ditmaal in Londen.

Maurizio Cattelan beweerde dat het onafhankelijke tentoonstellingsbeleid van de galerie zich als een luis in de pels van het museum zou gedragen. De openingsexpositie met masturbatievideo’s van een 72-jarige kunstenares moest hiervan getuigen.

Complete kul natuurlijk. Gehuisvest op de derde verdieping van de Londense museumkolos doet The Wrong Gallery precies het subversieve kunstje dat de Tate (en het publiek) van haar verwacht. Van de ironische knipoog resteert niet veel meer dan een automatische oogtic. Want binnen de museummuren heersen de ijzeren wetten van de kunstcontext. Een steriel klimaat waarbinnen echte verwarring geen enkele overlevingskans heeft. Zonder de argeloze buitenwereld is The Wrong Gallery nergens. Temidden van de Tate-collectie is de galerie zelf een kunstwerk geworden.

‘Waarom The Wrong Gallery niet als zodanig verkopen?’, moeten Cattelan en zijn kompanen hebben gedacht, en zo kwam het in galerie Annet Gelink terecht. Wie wordt verleid door Maurizio Cattelans verkoopslogan ‘Now everyone can be a dealer‘ (een variant op Joseph Beuys’ ‘Jeder Mensch ist ein Künstler’) is voor twaalfhonderd dollar in het bezit van een miniversie van de deurgalerie. Dat is exclusief de bijbehorende miniatuurkunstwerken.

Met het zelf opgelegde tegendraadse imago is The Wrong Gallery uiteindelijk een geniaal marketingconcept gebleken om de ‘serieuze’ kunstwereld te veroveren. De oprichters, die dit voorjaar als curators voor de Biënnale van Berlijn optraden, lachen zich ongetwijfeld gek. De practical joke is geslaagd. De kunstwereld weet nog steeds geen onderscheid te maken tussen kunst en kul.

Xandra de Jongh

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden