Grafisch bergbeklimmen

JARENLANG was Kerstnummer de benaming van het altijd bijzondere boek dat het Koninklijk Verbond van Grafische Ondernemingen rond de feestdagen uitbracht....

De voorliggende aflevering heeft als titel Wie denkt u wel dat ik ben en zou je de neerslag van een expeditie kunnen noemen. Samensteller is Ben Bos, ontwerper, voormalig creatief directeur van Total Design en expert op het gebied van huisstijlen. Het verzoek om de geschiedenis daarvan te schrijven sprak Bos niet aan. Hij had geen zin 'weer in zijn eigen echoput te kruipen' en wist het thema uit te bouwen tot 'identiteiten', wat hem de vrije hand gaf.

Bladeren door het eindresulaat levert aanvankelijk lichte irritatie op. Het duurt even voordat de vormgeving - elk jaar een hoogstandje van de aangezochte ontwerper - het boek prijsgeeft, maar dan blijkt dat de vormgeving aansluiting tracht te vinden bij de werkwijze van Ben Bos, die vaak boeiende en weinig bekende informatie opdist over een aantal zeer uiteenlopende maar altijd uitzonderlijke individuen. Informatie en vooral ook beelden die hij met elkaar verknoopt en die - hoe kan het anders - een grafisch aspect met elkaar gemeen hebben.

Al op de cover van het boek zet Ben Bos de toon als hij vertelt hoe hij een kwart eeuw geleden op een vliegveld in Nepal oog in oog komt te staan met sherpa Tenzing Norgay, de man die in 1953 samen met Edmund Hillary als eersten de Mount Everest bedwongen. De anders zo flegmatieke ontwerper kan zijn emoties dan nauwelijks de baas. Berggids Norgay is de eerste held van Bos die de revue passeert, gevolgd door nog meer helden maar daarnaast zijn ook bandieten, vechtjassen, topatleten, dictators en toch ook een enkele ontwerper van de partij.

Maar dat is dan wel meteen een hele goeie: Dieter Rams, de ontwerper die als geen ander verantwoordelijk was voor het 'opgeschoonde' design van zo menig product van de Duitse firma Braun. Tussen de berggids en de Braun-ontwerper maken we kennis met de Karmapa's, een hoge lama-orde in Tibet; met de Hopi's in Noord-Amerika die er, net als de lama's, een strikte en sobere leefwijze op na houden. 'Eenvoud in alles' treft Bos ook aan bij de Shakerbeweging. 'Alles wat zij produceerden was onderworpen aan het strenge uitgangspunt dat niets in hun leefomgeving zich visueel zou mogen opdringen'. Met dezelfde filosofie ging veel later Dieter Rams bij Braun aan de slag.

Het amusantste hoofdstuk handelt over de man die de boswandeling uitvond. Het blijkt te gaan om Claude François Dénecourt die, een kleine twee eeuwen geleden, als eerste op het idee kwam om in het Bois de Fontainebleau wandelroutes uit te zetten door middel van blauwe verfstrepen op bomen. Hij werd de topograaf van het bos en gaf namen aan rotsen, riviertjes, moerassen en oude woudreuzen. De Franse staat benoemde hem tot Conservateur-en-chef van de bossen, en de naam van deze in de oorlog gewonde sergeant die, naar zijn vrouw lange tijd meende, doelloos door de bossen dwaalde, staat ook vandaag nog op de bordjes die wandelaars de weg wijzen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden