Weblog

Govert Schilling op Antarctica: 'Alle 24 tijdzones in een rondje lopen van dertig seconden'

Volkskrant-medewerker Govert Schilling brengt een bezoek aan de Zuidpool, op uitnodiging van de Amerikaanse National Science Foundation. Op Volkskrant.nl blogt hij een week lang dagelijks over zijn belevenissen. 'Maar het is natuurlijk juist de combinatie van unieke locatie en extreme omstandigheden die een onweerstaanbare aantrekkingskracht uitoefent.'

Govert Schilling
De ceremoniële Zuidpool. Beeld Govert Schilling
De ceremoniële Zuidpool.Beeld Govert Schilling

Het uitzonderlijkste aan de Zuidpool is misschien wel dat er niets uitzonderlijks aan is. Een onafzienbare witte ijsvlakte, precies hetzelfde als in de wijde omgeving. Je moet wéten dat hier de draaiingsas van de aarde uit de planeet steekt. Dat je hier een rondje van dertig seconden kunt lopen en daarbij alle 24 tijdzones doorkruist. Dat elke richting hier noord is. Dat je hier - vanuit het perspectief van het noordelijk halfrond - aan de onderkant van de aardbol zit.

Een grote spiegelende bol en een cirkel van vlaggen (van de eerste ondertekenaars van het Antarctisch Verdrag) markeert het zuidelijkste puntje van onze planeet. Maar deze 'ceremoniële' Zuidpool is niet de écht pool. Die ligt enkele tientallen meters verderop, en wordt gemarkeerd met een bordje en een vrij onopvallend paaltje, dat elk jaar op 1 januari verplaatst moet worden, omdat de Antarctische ijskap met een snelheid van zo'n tien meter per jaar over het twee kilometer dieper gelegen continent schuift.

Al sinds 1956 is hier een Amerikaanse basis gevestigd. Die is inmiddels uitgegroeid tot een volwaardig wetenschappelijk station, waar onderzoek wordt gedaan aan het klimaat, aan het magnetisch veld van de aarde, aan aardbevingen, aan energierijke neutrino's uit het heelal, en aan de kosmische achtergrondstraling - de zwakke nagalm van de oerknal. Een basis compleet met vliegveld, keuken, slaapvertrekken, postkantoor, muziekkamer, fitnessruimte, sportzaal en sauna.

De south pole telescope, waarmee onderzoek wordt verricht naar de oerknal. Beeld Govert Schilling
De south pole telescope, waarmee onderzoek wordt verricht naar de oerknal.Beeld Govert Schilling

Geen overbodige luxe allemaal, want buiten was het vandaag 27 graden onder nul (gevoelstemperatuur -37; naar Zuidpoolbegrippen een prachtige zomerdag), en het Amundsen/Scott South Pole Station ligt op een hoogte van 2870 meter, waarbij de luchtdruk vandaag zo laag was dat de 'fysiologische hoogte' ruim 3100 meter bedroeg.

Maar het is natuurlijk juist de combinatie van unieke locatie en extreme omstandigheden die een onweerstaanbare aantrekkingskracht uitoefent. Niet alleen op wetenschappers, maar ook op avonturiers en toeristen. Voor een slordige veertigduizend euro kun je een commerciële Zuidpoolvlucht boeken, en er zijn al mensen geweest die op ski's of zelfs op de fiets naar de pool zijn gereisd.

'De Zuidpool gaat in je bloed zitten,' zei science support manager Paul Sullivan vandaag. 'Daarom komen we steeds weer terug.' Ik snap het wel. Als ik volgende week wéér mag, zeg ik geen nee.

Govert Schilling is wetenschapsredacteur en medewerker van de Volkskrant.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden