Gouwe ouwe schilderkunst

Aan de muur van galerie Rob de Vries in Haarlem hangen foto's. Een auto, zo abnormaal snel dat hij slechts kon worden vastgelegd in kleurenbanen....

Merel Bem

Maar op het tweede gezicht zijn deze verzamelingen kleurige banen aan de galeriemuur helemaal geen foto's. Het zijn schilderijen. En dan geen schilderijen die zijn geïnspireerd door, nageschilderd van of gecombineerd met foto's, nee – wat hier hangt is 'gewoon' gouwe ouwe schilderkunst. Abstracte schilderkunst zelfs, gemaakt door Marian Breedveld (1959), die zich vanaf 1997 met olieverf bezighoudt, en met de verschillende gedaantes die olieverf kan aannemen op doek.

Hoe is het mogelijk dat fotografie zo allesoverheersend is, dat ze nu zelfs het kijken naar abstracte schilderkunst beïnvloedt? Dat in elk geval onze ogen zo gewend zijn aan fotografische beelden dat wat we een paar jaar geleden als niets anders konden bestempelen dan een abstract schilderij, van Antoni Tàpies, van Brice Marden, of van Guido Lippens, nu eerder een door Gerco de Ruijter vanuit de lucht gefotografeerd duinlandschap is, of een detailopname van een gebouw van Stéphane Couturier.

Is dat erg? Niet echt natuurlijk – als ogen ergens vrij spel moeten kunnen hebben, dan is dat in de kunst. Maar een beetje zielig is het wel: was de abstracte schilderkunst lange tijd zó abstract dat niemand er meer een voorstelling uit kon halen, nu wordt ze alsnog rechts ingehaald door de (detail)fotografie .

Dat die schilders er nog zin in hebben, zou je bijna denken.

Maar sta wat langer stil bij het werk van Marian Breedveld (en met haar andere kunstenaars die voortborduren op de Fundamentele Schilderkunst, zoals die in 1975 door het Stedelijk Museum werd geïntroduceerd), en je snapt weer wat er zo aantrekkelijk is aan die amorfe klodders verf, de verschillende lagen over elkaar heen die samen de bekende 'huid' van het schilderij vormen.

Breedveld verbindt kwastbreed zacht turquoise op een vanzelfsprekende manier met cyclaamrood, laat lichtgroen geleidelijk overgaan in roze. In haar atelier, onder een tentje tegen het stof, stapelt ze kleur op kleur op kleur, en pas aan de rafelige zijkant van haar doeken zijn die kleuren allemaal tegelijk zichtbaar in dikke plakken en druppels verf.

Gelukkig zijn de schilderijen van Marian Breedveld geen foto's. Als opnames van auto's, lichten of rolluiken zouden ze minder interessant zijn – toeristische briefkaarten, hooguit. Dat Breedvelds werken niet méér zijn dan wat ze zijn, volumes van verf op doek, niets méér voorstellen dan een meditatieve combinatie van kleuren en héél misschien een mistig landschapje, maakt ze in deze tijd gek genoeg dubbel betekenisvol.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden