NIEUWSANTISEMITISCHE STEEKPARTIJ

Gouverneur New York noemt steekaanval op orthodoxe Joden ‘binnenlandse terreurdaad’

Opnieuw zijn dit weekend orthodoxe Joden aangevallen in de regio New York. Zaterdagavond drong een man in het dorpje Monsey het huis binnen van een rabbi die met zijn familie Chanoeka aan het vieren was, en stak daar met een groot mes op de aanwezigen in. Vijf mensen raakten gewond, één is nog in kritieke toestand.

Andrew Cuomo, gouverneur van de staat New York, staat de pers te woord buiten het huis van rabbijn Chaim Rottenberg, in het plaatsje Monsey. Een man stak daar zondag vijf mensen neer. Cuomo spreekt van een ‘binnenlandse terroristische daad’. Beeld AFP
Andrew Cuomo, gouverneur van de staat New York, staat de pers te woord buiten het huis van rabbijn Chaim Rottenberg, in het plaatsje Monsey. Een man stak daar zondag vijf mensen neer. Cuomo spreekt van een ‘binnenlandse terroristische daad’.Beeld AFP

Hoewel het onderzoek nog gaande is, sprak gouverneur Mario Cuomo van een ‘binnenlandse terroristische daad’. De dader, een zwarte man van 37 uit het naburige Greenwood Lake, is een paar uur later in Harlem aangehouden.

De man arriveerde rond tien uur ’s avonds bij het huis van rabbi Chaim Rottenberg, waar zo’n honderd familieleden aanwezig waren om op de zevende nacht van het Joodse midwinterfeest Chanoeka de kaarsen in de kandelaar aan te steken. Nadat hij vijf aanwezigen had neergestoken rende hij naar een nabije synagoge, waar iemand de deur sloot voor hij binnen kon komen. De dader vluchtte in zijn auto, waarvan iemand het nummerbord noteerde. Dat nummerbord werd herkend toen hij over Washington Bridge naar Manhattan reed, waarna hij werd aangehouden.

De aanslag past in de trend van groeiende antisemitische haat in de Verenigde Staten. In 2013 bevond het aantal incidenten (751) zich volgens de Joodse Anti-Defamation League nog op het laagste niveau sinds 1979, toen deze organisatie dat begon bij te houden. De meeste van die incidenten waren vandalisme; geen van de slachtoffers moest naar het ziekenhuis. In 2018 waren er 1879 incidenten, met onder meer elf doden in een synagoge in Pittsburgh.

De afgelopen weken zijn met name rond New York veel Joden het doelwit geweest van al dan niet dodelijke agressie. De golf begon op 10 december met een aanslag op een Joodse supermarkt in Jersey City in New Jersey, waarbij de twee daders drie mensen vermoordden nadat ze eerst een politieman hadden gedood. De twee schutters werden door de politie doodgeschoten.

Daarna volgden zeker dertien incidenten in orthodox-Joodse gemeenschappen in New Yorkse wijken. Vrouwen op straat werden zonder aanleiding in hun gezicht geslagen. Vrijdagochtend liep een gemaskerde man in Brooklyn het wereldwijde hoofdkwartier van de Lubavitcher stroming binnen en dreigde mensen neer te schieten.

Sindsdien is de bewaking van Joodse instellingen in de stad opgevoerd en worden in de Joodse wijken meer patrouilles uitgevoerd. ‘Dit is een intolerante tijd in ons land’, zei gouverneur Cuomo zondag. ‘We zien woede en haat exploderen.’

Hoewel witte racisten verantwoordelijk waren voor eerdere aanslagen, zoals die in Pittsburgh vorig jaar, zijn veel van de recente daders zwart. De schutters in Jersey City hadden (eerdere) connecties met de Black Hebrew Israelites, waarvan sommige afdelingen antisemitisch zijn. De messentrekker in Monsey was een zwarte man. De vrouwen in Brooklyn werden in hun gezicht geslagen door een zwarte vrouw.

Lokale sociale spanningen lijken daarbij een rol te spelen. Crown Heights, de wijk in Brooklyn waar de incidenten plaatsvonden, is een drukvat van West-Indische Amerikanen en orthodoxe Chassidische Joden. Sommige Joden zijn de laatste paar jaar vanuit New York naar Jersey City verhuisd, wat daar tot hogere huren en animositeit heeft geleid.

Monsey, het dorp ten noordwesten van New York waar zaterdag de steekpartij plaatsvond, is de afgelopen jaren al uitgegroeid tot een van de gemeenten met het hoogste percentage Joden in de Verenigde Staten, nadat veel leden van de Chassidische gemeenschap daar uit New York naartoe zijn verhuisd, op zoek naar ruimte voor hun (grote) gezinnen. Dit is ook de buurt die dit jaar in het nieuws kwam omdat veel van hen hun kinderen niet laten inenten.

Het was in zijn algemeenheid al een gewelddadig jaar in de Verenigde Staten. Volgens cijfers van Northwestern University kwamen in 2019 meer mensen om bij mass killings (gedefinieerd als aanslagen met meer dan vier doden, exclusief de dader) dan in enig ander jaar sinds de jaren zeventig. Bij 41 incidenten, waarvan 33 schietpartijen, vielen 210 doden.

Mazelen-noodtoestand in de VS: niet ingeënt, dan ook niet naar buiten
Een Joodse enclave in Brooklyn, New York zucht onder de mazelen. De noodtoestand moet de ziekte indammen, maar leidt ook tot onvrede.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden