Goud

Moniek Merkx baseerde Goud onder meer op Het verboden dakterras van de Marokkaanse Fatima Mernissi. In dat boek, een waar pleidooi voor fantasie en verbeelding, beschrijft ze haar jeugd in een harem....

Het venijn zit bij deze voorstelling in de staart, hoewel de kijker vanaf het begin met venijn wordt overladen. Een moeder bereidt haar dochter voor op diens gearrangeerde huwelijk. Ze doet op die laatste dag voordat het meisje het vrouwenverblijf verlaat iets erg moederlijks: haar dochter overladen met goede raad. Die wil de buitenwereld echter op haar eigen manier bestormen en bijt fel van zich af.

Terwijl moeder het ene na het andere witte kledingstuk om de jonge vrouw drapeert, komt ze met wijze lessen. Een daarvan heet 'zittend lopen'. De vrouw gebiedt haar dochter op een witte poef plaats te nemen en naar de wolken te kijken om die vervolgens met behulp van 'haar geestesoog' te transformeren in meeslepende en dynamische avonturen, inclusief prinsen en gevaren.

Dat dualisme tekent de voorstelling. Opgesloten in een vrouwenvertrek kun je door de buitenwereld reizen. Vrouwen moeten hun ogen neerslaan en gehoorzaam zijn maar dat weerhoudt hen er niet van gevoelens en eigen opvattingen te hebben. Moeder preekt geduld en lijkt de romantische liefde als fabel af te serveren maar vertelt ook over Sheherazade, de maagd die door het vertellen van verhalen haar leven en dat van talrijke andere jonge vrouwen weet te sparen. Ofwel, de verbeelding aan de macht.

Lange tijd blijft het duel tussen moeder (Manon Nieuweboer) en dochter (Marike op den Akker) een vrij statische woordenstrijd maar aan het einde breken de vrouwen uit hun harnas. Moeder onthult het tragische lot van haar hartsvriendin, die een al te openlijke geleefde hartstocht met de dood moest bekopen. Liefde en mededogen, strengheid en acceptatie, dat alles komt in het fraaie eindbeeld tezamen als de moeder letterlijk en figuurlijk haar dochter op het voetstuk plaatst, klaar voor de laatste ceremonie voordat ze de poort uitgaat.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden