Goudkoorts in Second Life

in de nieuwe virtuele wereld van second life wemelt het van de jonge bedrijfjes. nu ook de grote bedrijven willen meedoen, levert dat een interessante markt op....

‘Als ik jullie was, zou ik snel even wat land kopen en dat lapje grond de naam van je bedrijf geven’, zegt Herbert Pesch met een knipoog tegen zijn toehoorders. ‘Je weet maar nooit.’ Het lijkt wel 1996, midden in de race om de internetdomeinen. Maar in plaats van een goed klinkend webadres gaat het om virtueel land in de internetwereld van Second Life.

Pesch is directeur van Evident Interactive, een Utrechts bureau dat allerlei internetprojecten doet voor opdrachtgevers als Sanoma Uitgevers, adviesbureau GITP en de Provincie Utrecht. Pesch geeft samen met strateeg Melle Bos een introductieworkshop over Second Life aan een groepje vertegenwoordigers uit bedrijfsleven en onderwijs. Er zijn mensen van een bank, een uitzendbureau, een grote uitgever, een hogeschool, een ingenieursbureau. Allemaal zijn ze nieuwsgierig naar de zakelijke mogelijkheden van die nieuwe virtuele wereld waar iedereen het over heeft. Maar er is ook scepsis. ‘Waarom moet ik daar zijn?’, vraagt iemand.

Een goeie vraag, blijkt ook uit de rondleiding door Second Life, dat sinds 2003 bestaat. Ondanks een explosieve groei de laatste maanden van het aantal residents, zoals de Amerikaanse Second Life-oprichter Linden Lab de bezoekers van de pixel-wereld noemt, is het op de meeste plekken in SL overdonderend leeg.

Officieel hebben zo’n 2,4 miljoen internetters wereldwijd zich gratis ingeschreven om als hun avatar, een helemaal vrij vorm te geven alter ego – dikke man, mooie vrouw, paars paard of verbrand stokbrood – in de vrij primitief vormgegeven game-achtige wereld rond te lopen. Of te vliegen, met elkaar te chatten, te shoppen, te dansen, en alles te maken wat ze willen, want dat is de grootste kracht van de fantasiewereld. Alles wat in Second Life aanwezig is, is door de gebruikers zelf gemaakt. Het enige dat Linden Lab doet is land verkopen – wat neerkomt op een klein beetje ruimte op een computerserver ergens in Californië.

Maar ondanks die totale vrijheid is naar schatting minder dan een kwart van de ingeschrevenen echt actief. Een blik op de kaart van Second Life, waar de bezoekers als groene puntjes oplichten, laat vooral heel veel leeg land zien. Pas als Amerika wakker wordt, en na het werk ’s avonds inlogt, zal het hier en daar iets drukker worden met avatars. Net als op internet zijn casino’s en hoerenkasten veruit de populairste plekken.

Toch is het interessant voor bedrijven om virtueel aanwezig te zijn, want SL heeft een goed lopende economie – in november alleen al werd er voor 2,6 miljoen harde dollars verhandeld in de lokale valuta, de Linden Dollar. Nu de hype echt op stoom is gekomen, rollen de bedrijven over elkaar heen om aanwezig te zijn in Second Life.

Bekendst is sportmerk Reebok, dat net als concurrent Nike voor een paar Linden-dollars sneakers verkoopt. Nissan en Toyota bieden er proefritjes in hun auto’s aan, Reuters heeft er een correspondent, Sony BMG een concertzaal. Eén van de eerste Nederlandse bedrijven die meegaan met de hype is ABN Amro. De bank kocht in november vijfentwintig eilanden – waarmee ABN Amro meteen één van de grootste vastgoedboeren in Second Life is. In het virtuele (en meestal akelig lege) kantoor hangen borden met informatie over sparen, hypotheken, en vacatures.

Per saldo zal het deze bedrijven nog weinig opleveren, zegt Pesch, maar, ‘je creëert rumour around the brand en doet ervaring op in een nieuwe omgeving. Het heeft geen zin om als bedrijf je producten of diensten één-op-één in zo’n virtuele wereld neer te zetten, maar er zijn genoeg acties te bedenken op het gebied van merkbeleving. Je laat zien dat je innovatief bent, en kan vrij eenvoudig een community rond je merk opbouwen.’

Recruitment

Recruitment
Dat Evident in zijn eigen adviezen gelooft, liet het bureau eind vorig jaar zien. Een groep van twintig man, de helft Evident-werknemers, de andere helft ingehuurde studenten, kreeg van het bureau opdracht een aantal events in Second Life – congressen, feestjes, concerten, lezingen – te partycrashen. De ploeg droeg shirtjes en banners met de tekst www.werkenbijevident.nl, en sprak voorbijgangers aan – als waren ze krantenverkopers in een winkelstraat. Ze richtten zich vooral op de Nederlandse residents, wat er naar schatting zo’n 50 duizend zijn.

Recruitment
Het doel van deze virtuele flash mob: aandacht voor de vacatures van Evident, dat naarstig op zoek is naar nieuwe werknemers. Virtueel headhunten, dus. Pesch: ‘Voor ons soort bureau lopen er in Second Life hele interessante mensen rond. Het zijn toch de techneuten en de creatievelingen die zo’n virtuele wereld aantrekkelijk vinden, de early adopters, mensen met een digitale lifestyle.’ Uiteindelijk vond Evident in SL geen geschikte sollicitanten maar wel veel freelancers. Maar het verhaal over de marketingactie gonsde nog lang rond op internet, en zorgde via via alsnog voor de nodige aandacht.

Recruitment
Evident is niet de enige die naar SL kijkt als plek om potentiële nieuwe werknemers te vinden. Werving- en selectiebureau Born4jobs, met vestigingen in Amsterdam en Hilversum, heeft sinds kort een stagiair ingehuurd die de mogelijkheden van een virtuele vestiging in Second Life gaat onderzoeken. ‘Wij zoeken voornamelijk mensen in de mediawereld’, zegt medewerker Michiel Koppers. ‘Second Life lijkt ons een goede plek om hen op te sporen, zeker voor de wat zwaardere en specifiekere functies zoals motion graphic designers. We hebben incidenteel weleens via Hyves geworven, maar daar vind je vooral de starters en kandidaten voor lichtere functies.’

Proefkonijn

Proefkonijn
Maar ondanks de verschillen in nationaliteit en de onduidelijkheid over wie er werkelijk schuilgaat achter zo’n glimlachende avatar, blijft de bevolking van Second Life aantrekkelijk. Het zijn overwegend hoogopgeleide, welgestelde dertigers. De gedroomde doelgroep voor veel bedrijven, en daarom uitermate geschikt als proefkonijn.

Proefkonijn
Om die reden heeft ook Philips plannen met Second Life. ‘Het is een ideale, gewenste wereld. Voor ons is die context van maakbaarheid interessant om te onderzoeken wat voor behoeftes mensen hebben’, zegt Ingrid Bal van Philips Design, het onderzoeksbureau van het elektronicaconcern.

Proefkonijn
Bal: ‘Het simpel laten testen van nieuwe producten is niet wat we voor ogen hebben. We doen people centric onderzoek, waarbij we nieuwe concepten ontwikkelen op basis van de vragen en behoeftes van onze consumenten. In het echte leven doen we dit ook al jaren. Second Life leent zich hier uitstekend voor, juist omdat er zoveel creatieve mensen in rondlopen.’ In maart verwacht Philips Design zijn testplatform te lanceren.

Proefkonijn
‘Voor bedrijven is het vooral leuk en leerzaam om te kunnen experimenteren met allerlei nieuwe ideeën’, zegt Pesch van Evident tegen zijn gehoor. ‘En bedenk daarbij’, vult Evidents strategieconsultant Melle Bos aan, ‘dat alles kan. Earth rules don’t apply. Het regent nooit in Second Life, dus gebouwen hebben eigenlijk helemaal geen daken nodig. Trappen en liften zijn ook overbodig, want iedereen vliegt naar binnen. Denk dus goed na over hoe je je presenteert.’

Proefkonijn
Nog een leuk experiment: voor de Nederlandse organisatie Well Water, die flesjes drinkwater verkoopt waarvan een kwart van de opbrengst naar waterputten in Afrika gaat, maakte Evident virtuele waterflesjes, die uitgedeeld worden in Second Life. Wie zo’n flesje aanneemt, wordt uitgenodigd een donatie te doen aan hulporganisatie Simavi. Pesch: ‘Zo kun je je avatar met een cool flesje drinkwater in zijn handen laten rondlopen, en ben je ook nog goed bezig.’

Proefkonijn
Melle Bos probeert inmiddels de flesjes te laten opnemen in het assortiment van De Molen, een bij Nederlandse residents populaire nachtclub in Second Life. Bos heeft al via zijn avatar contact opgenomen met de uitbaatster van De Molen, die wel voor het idee te porren is. Ze hebben elkaar nooit echt ontmoet, noch hebben ze elkaar als zichzelf gemaild. Het contact, lacht Pesch, verloopt volledig virtueel.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden