Gouden tijden voor de ijscoman

Twee weken nadat Mark Rutte had gezegd dat hij op 1 juli op het bordes wilde staan, at hij doodkalm een ijsje op het Binnenhof....

Martin Sommer

1 juli op het bordes, was het een blunder? Ach, er zou ook een debat komen om de informateur aan te wijzen. Niks meer van vernomen, net als dat regeerakkoord op drie velletjes. Het proces stelt zijn eigen eisen, en zo mochten gisteren de paars-groene kandidaten op hun beurt langskomen bij de informateur in de Eerste Kamer. De maakbaarheid van rituelen is beperkt, daarom zijn het rituelen. Silly habits mean a lot, zong Janis Ian ooit.

Fijne dagen voor de Binnenhofstudie. Daar heb je Wellink van De Nederlandsche Bank, en Teulings van het CPB. De toestand is ernstig, wil dat bezoek zeggen. Aan de overkant, in het gebouw van de Tweede Kamer, begint het Kremlin-kijken met mensen die er meer van weten – en daar belang bij hebben. Op het Plein zitten oud-bewindslieden ontspannen in de zon. Zo’n zin om er straks als Kamerlid met gestrekt been in te gaan tegen Wilders. Het Kamerlidmaatschap is eigenlijk leuker dan het ministerschap, is de boodschap. Ze zijn er even niet bij en houden hun vingers gekruist: als deze poging maar niet gaat lukken!

Wie er wel bij zijn, althans dat hardnekkig proberen: de lobby’s. Nu, in de formatie, moet het gebeuren. Alle partijprogramma’s beloofden flink te hakken in de ambtenarij. De ambtenarenbond stuurde een brief: niet hakken aub. De belangenvereniging voor gemeenten VNG roert de trom. Opschalen die gemeenten, tot zestigduizend inwoners, provincies weg, flink doorrationaliseren. Die hebben nog niet begrepen dat bestuurlijke logica in deze tijd eerder een bedreiging is dan een oplossing.

En kijk, meteen meldt het zuiden zich bij de Volkskrant. Weg met die idiote bestuurlijke VNG-blauwdrukken, zeggen burgemeesters uit Brabant. Daar zijn ze zenuwachtig over de verkiezingsuitslag. Nog wat middenveld in de knel. FNV en werkgevers proberen met de moed der wanhoop het initiatief terug te krijgen. Ze hebben bebloede koppen opgelopen bij de AOW-hervorming. Nu komen ze precies op tijd met hun eigen akkoord, en daar komt alweer een voorstel voor een vlaktaks uit hun hoge hoed. Wij zijn er ook nog!

Het gaat zoals het gaat. In Engeland raakten ze in paniek toen er drie dagen geformeerd werd. Disastrous!, zei een mevrouw voor de BBC. Politiek is altijd angstig voor de leegte, die moet worden getemd. In Londen mag er geen licht zijn tussen de oude en de nieuwe macht, Gordon Brown was nog niet met zijn verhuisdozen uit de achterdeur van Downing Street 10 vertrokken of David Cameron installeerde zich via de voordeur. Hier is die angst aanzienlijk kleiner – de macht moet in deze ogenschijnlijk centrumloze natie juist ongrijpbaar blijven. De premier-in-spe eet zijn ijsje op het Binnenhof terwijl de verkoop onder de demissionaire regering gewoon doorgaat. Balkenende gaat nog eens langs Brussel, minister Rouvoet van Jeugd & Gezin laat ons weten dat vaders meer tijd willen om te vaderen.

En op het Plein zitten intussen de nieuwbakken Kamerleden in de zon hun kans af te wachten. Helemaal niet erg, vinden ze, vijf maanden geen regering. Dan kunnen die anderen ook al die vreselijke dingen niet doen. Straks praten wíj weer met de informateur.

Tijd is een politieke factor, leer ik van Luuk van Middelaars boek De passage naar Europa. Wachten is een politieke deugd. Ze moeten afkoelen van de verkiezingen, weg van de ideologie en overschakelen op de bestuurlijke modus. De haat moet eruit zweten. Na een dag roepen dat de AOW best onderhandelbaar is, is niet geloofwaardig. Na drie weken en er heel moeilijk bij kijken misschien wel. Maxime heeft gezegd hoe verschrikkelijk Geert is, Geert was zelf bepaald niet mals, ook dat moet slijten.

Nog geen twee dagen heeft de poging met de PVV geduurd. Maandag begonnen, woensdag was al duidelijk: dit wordt niks. Snelheid is ook een mededeling. De Paarsplus-poging gaat langer duren. Links wil dolgraag, VVD-leider Rutte houdt afstand. Hij moet argumenten zoeken waarom dat met zijn vieren geen mooi huishouden wordt. Dat kan niet zo vlot, maar hij zal ze vinden, ergens in de zomer. Il faut laisser le temps au temps, zei de oude vos Mitterrand. De tijd moet de tijd krijgen. Gouden tijden voor de ijscoman op het Binnenhof.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden