Gouden lepeltjes

De Zangeres Zonder Naam gilde het eind jaren zestig al uit: 'Mexi-iiiicooo!'. Het was een van haar eerste grote hits en opeens wilde iedereen naar 'Het land van liefde en van zon'....

Deze lofzang van Peter van den Tillaart vormt de opmaat tot ruim honderd pagina's met uit het Spaans vertaalde verhalen en gedichten. Het geheel vormt een fraaie literaire aanvulling op de tentoonstellingen van Mexicaanse kunst die nu in Amsterdam en Rotterdam te zien zijn.

Twee essays gaan aan de verhalen vooraf. Gastredacteur en hoogleraar moderne Romaanse letterkunde Hub. Hermans geeft een interessant overzicht van een halve eeuw Mexicaanse proza, van Octavio Paz en Carlos Fuentes tot en met de crack-generatie van Jorge Volpi. Vervolgens schrijft hispanist Robert Lemm een fascinerend verhaal over 'Guadalupe, het epicentrum van de Nieuwe Wereld'.

Om te verklaren waarom een kleine tien miljoen Indianen zich in nog geen twintig jaar tot het katholicisme lieten bekeren, richt Lemm zijn aandacht op de geschiedenis van dit populaire bedevaartsoord. Hier verscheen in 1531 de Maagd Maria aan de Indiaan Cuauhtlatóhuac, de 'Sprekende Adelaar' die dit jaar door Rome heilig wordt verklaard.

Lemm ziet in de komst van de Spanjaarden een verzachting van het leed dat veel Indianen moesten verduren van de gewelddadige Azteken. Tot slot stelt hij dat de rollen zijn omgedraaid en dat Guadalupe in onze tijd 'het universele katholieke christendom moet redden van de neergang die al drie eeuwen duurt en waardoor het Westen de rotte appel kon worden die rijp is voor de strijders van Allah en zijn profeet.' Op zo'n moment is het jammer dat De tweede ronde geen rubriek voor ingezonden brieven heeft.

Het Mexicaanse proza is, net als de poëzie, wisselend van kwaliteit. Een ontdekking is José Emilio Pacheco, van wie het verhaal 'Hier heeft u iets om uit te spellen' is opgenomen, evenals vijf somber stemmende gedichten: 'Het stof/ dat ons gezicht bevlekt/ is het spoor/ van een onophoudelijk misdrijf.' Ook vrouwelijke auteurs in deze Tweede Ronde, zoals de jonge Rosa Beltrán die een verhaal schreef over graffiti in een damestoilet.

Eén van de bekendere namen is die van Jaime Sabines, de in Mexico razend populaire dichter, die in 1997, twee jaar voor zijn dood, nog een gedenkwaardig optreden op Poetry International verzorgde. Deze zelfde Sabines komt ook voor in het nieuwste nummer van het Vlaamse 'literair tijdschrift met neus' De brakke hond. Behalve vertaalde poëzie publiceert dit nogal wisselvallige blad een fictief interview dat Sabines twee jaar na zijn dood tijdens Allerzielen aan zijn vertaler Dirk Kinet zou hebben gegeven.

Op het kerkhof, temidden van de picknickmanden, praten ze over het leven en poëzie, 'de gouden lepeltjes waarmee ik mag eten sinds een jaar of twee'. Grappig en ontroerend, maar het mooist blijven toch gedichten als de slotregels van 'De maan': 'Voor de terdoodveroordeelden/ en de totlevenveroordeelden/ is er geen beter pepmiddel dan maan in/ een precieze en gecontroleerde dosis.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden