Gouden Kalf voor oudgediende

Regisseur Jos Stelling won gisteren op het Nederlands Film Festival de prijs voor beste film. Kritiek was er ook: de vele sterke jeugdfilms zijn in Utrecht over het hoofd gezien.

UTRECHT - De belangrijkste prijs van het Nederlands Filmfestival ging vrijdag naar de nieuwe film van een oudgediende. Het meisje en de dood, de tiende film van Jos Stelling, in 1981 een van de initiatiefnemers van de eerste Nederlandse Filmdagen, werd in de Stadsschouwburg in Utrecht tijdens de 32ste festivaleditie bekroond met het Gouden Kalf voor beste film. Vanwege zijn 'technische virtuositeit' en 'klassieke maar juist daardoor gewaagde stijl' was de film, pas vanaf 15 november te zien in de bioscoop, volgens het juryrapport 's lands beste.


Het melodrama over een Russische jongen die op reis van Moskou naar Parijs in het oosten van Duitsland de liefde van zijn leven ontmoet, sterk vertolkt door Sylvia Hoeks (niet genomineerd), won daarnaast technische Kalveren voor beste geluid (Bert Rijkelijkhuizen) en beste camera (Goert Giltay).


Eerder won de in Utrecht geboren Stelling het Kalf voor beste film voor De Illusionist (1984). Opvallend genoeg sprak de filmmaker, ook nog altijd de laatste Nederlander die doorbrak tot de competitie van het filmfestival in Cannes (Mariken van Nieumeghen, 1974), zich afgelopen weekend nog uit tegen het uitreiken van prijzen op het festival. 'Een prijzenavond kent over het algemeen meer verliezers dan winnaars', zei hij tegen nu.nl. 'Dat komt de sfeer niet ten goede.' Een uitspraak waar hij inmiddels spijt van zei te hebben.


De uitreiking van de Kalveren hebben de naam braaf en voorspelbaar te zijn. De man die de boel opschudde was dit jaar geen acteur of prijswinnaar, zoals Nasrdin Dchar vorig jaar, maar cabaretier Theo Maassen, die in een miniconference over een aantal Nederlandse producties zei wat nooit iemand tijdens een prijzenfeest durfde te zeggen. Over Nova Zembla: 'De eerste Nederlandse film in 3D. Het is net als met pannekoeken, de eerste mislukt altijd.' Over De Verbouwing: 'Goed dat er ook films worden gemaakt voor mensen met een ontwikkelingsachterstand.' En over Joris en Boris en het geheim van de tempel: 'Ik ben bang dat de films van Robert M. met meer passie zijn gemaakt.'


De jury koos vrijdag voor balans tussen de artistieke en meer commerciële film, want ook De Heineken Ontvoering werd met drie Kalveren bekroond. Reinout Scholten van Aschat, wiens personage in de film in bijna alles behalve zijn naam is gemodelleerd naar Willem Holleeder, won voor beste acteur. En ook hier twee technische prijzen: voor montage (JP Luijsterburg) en production design (Wilbert van Dorp).


Beste actrice was Hannah Hoekstra voor haar rol van jonge, verloren ziel in het mooie liefdesdrama Hemel van Sacha Polak. Opmerkelijk: onder de genomineerden zat wél Jelka van Houten voor haar rol in Jackie, maar niet haar zus Carice, tevens Jackie, die vorig jaar nog haar vijfde Gouden Kalf kreeg toebedeeld.


Paula van der Oest won met haar ambitieuze kredietcrisisfilm The Domino Effect het Kalf voor beste regie. De onafhankelijk geproduceerde misdaadkomedie Plan C (debuterend regisseur Max Porcelijn werd geweigerd bij het Filmfonds en nam een extra hypotheek op zijn huis om de film te financieren), vooraf de favoriet met zeven nominaties, won Kalveren voor beste scenario (Porcelijn) en beste mannelijke bijrol (René van 't Hof). Zoals verwacht ontving De regels van Matthijs van Marc Schmidt, een knap portret van een 45-jarige man die lijdt aan autisme, het Kalf voor beste documentaire.


Minstens even opvallend was het gebrek aan waardering voor de sterke jeugdfilms die dit jaar in de bioscopen draaiden. De Nederlandse Oscar-inzending Kauwboy, eerder dit jaar winnaar van de Grote Prijs voor beste jeugdfilm tijdens het filmfestival van Berlijn en in Utrecht publieksfavoriet én winnaar van de prijs van de Nederlandse filmkritiek, verzilverde weliswaar de nominatie voor beste muziek van Helge Slikker, maar de Kalverenjury kon ook weinig anders. Dat dit de enige categorie is waarin de door publiek en filmpers hooggewaardeerde jeugdfilm werd genomineerd, kwam juryvoorzitter Alexander Rinnooy Kan in de dagen voor de uitreiking op veel kritiek te staan.


Ook voor de sterke kinderfilms Nono, het Zigzag Kind, vorige week openingsfilm van het festival, Brammetje Baas, Achtste Groepers Huilen Niet, Mees Kees en Tony 10, niet zelden films die volwassenen thema's (echtscheiding, leukemie, adhd) op geloofwaardige wijze vertellen door de ogen van een kind, had de jury een blinde vlek. Ze werden stuk voor stuk hoog gewaardeerd door de Utrechtse bezoekers, getuige een blik op de publieksfavorieten in de dagkrant van het festival, maar werden geen enkele keer genomineerd.


Belangrijkste prijzen

Beste film: Het meisje en de dood


Beste regie: The Domino Effect


Beste acteur: Reinout Scholten van Aschat


Beste actrice: Hannah Hoekstra


Beste scenario: Plan C


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden