Gouden Kalf gaat op Amerikaanse toer

De belangrijkste Nederlandse filmprijzen worden voortaan niet toegewezen door een jury, maar door vakgenoten. Net zoals het met de Oscars gaat.

Vorig jaar oktober: actrice Abbey Hoes torst het Gouden Kalf dat haar net is uitgereikt. Beeld Felix Kalkman

Er is een notaris aan te pas gekomen, net als bij de Oscars. Vanavond wordt in De Wereld Draait Door bekendgemaakt wie er genomineerd is voor de Gouden Kalveren, de filmprijzen die 2 oktober worden uitgereikt op het eindgala van het Nederlands Film Festival.

Voor het eerst sinds de introductie van de nationale filmprijs, in 1981, worden de categorieën voor speelfilm en lange documentaire dit jaar niet gekozen door een jury. Filmvaklui oordelen voortaan zelf over hun producties, net zoals gebruikelijk in de Verenigde Staten (Oscars), Duitsland (Lola's) of Groot-Brittannië (Bafta's).

Mede daartoe is in maart de Dutch Academy For Film (DAFF) opgericht, een onafhankelijke vakvereniging die nu al 270 leden telt. Binnen de filmwereld werd lange tijd gemord over het jurysysteem, waarbij de jaarlijks wisselende voorzitter vaak een hele of halve buitenstaander was. In overleg met het NFF-bestuur, dat vorig jaar kritiek oogstte vanwege de te lollige omlijsting van het eindgala, werd het toekenningsysteem van de Kalveren aangepast.

Invloed producenten

Binnen het nieuwe systeem heeft het clubje producenten relatief veel invloed: zij alleen selecteren de vijf kandidaten voor beste film. Het Gouden Kalf in die categorie geldt als de belangrijkste prijs - traditioneel wordt dit beeldje als laatste van de avond uitgereikt. Zou je de producenten die eer niet gunnen, dan hebben zij geen stemcategorie. zegt DAFF-bestuurslid Sytze van der Laan. 'Dat zou merkwaardig zijn ten opzichte van het belang van de producent voor de Nederlandse film.'

Het belangrijkste, benadrukt Van der Laan, is dat er straks meer wordt gepraat over Nederlandse film. 'Ik hoop dat er een felle discussie losbrandt over de prijzen. Dat leidt uiteindelijk tot discussie over de films op zich. Wat doen we goed, wat niet?'

Een bepaald soort film

'Dit is een opstartjaar', zegt DAFF-bestuurslid Sytze van der Laan (55). Opdat Nederlandse filmmakers het werk van hun collega's konden beoordelen, werden er speciale Academy-vertoningen gehouden, onder meer in Eye. Die werden overigens nauwelijks bezocht. 'Het is zomer: veel mensen zijn nu druk met draaien. Maar op ons onlineplatform wordt wél woest gekeken.'

Mede-initiatiefnemer van de DAFF, cameraman Jules van den Steenhoven (65), vond al snel gehoor voor zijn plan bij prominenten uit het vak: onder meer Paul Verhoeven en cameraman Hoyte van Hoytema (Interstellar, Spectre) sloten zich direct aan. De hulp van producent Van der Laan werd ingeroepen om wille van diens ervaring als lid van de Deutsche Filmakademie. 'De angst dat er met een Academy-systeem enkel een bepaald soort film zal winnen, kan ik wegnemen: in Duitsland koos men door de jaren heen zowel commerciële films als kleinere arthouse-titels.'

Transparant

De kalveren voor tv-drama en korte films worden dit jaar nog wel door een jury uitgereikt. Anders dan bij de Oscar-academy, waarvoor de leden gevraagd moeten worden, is de toelating voor de Nederlandse academie transparant. Wie op de titelrol prijkt van drie in de bioscoop uitgebrachte speelfilms of documentaires, mag zich aanmelden. Gouden Kalf-winnaars krijgen automatisch stemrecht, evenals winnaars van zogenaamde a-filmfestivals. Zij hoeven niet per se lid te zijn van de DAFF.

Voor de nominatieronde stemmen slechts de vakgroepen: acteurs oordelen in eerste instantie enkel over acteurs, regisseurs over regisseurs, etc. Zijn er per sectie vijf kandidaten gekozen, dan stemt de hele groep over alle nominaties. Van der Laan: 'Je wilt vakmanschap bij de nominatie en een zo groot mogelijk aantal stemmers voor de uiteindelijke winnaars.'

Beeld de Volkskrant
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden