Gouddelver jaagt slechts op zichzelf

Tweehonderdste van een seconde, ofwel vier centimeter, een vingerlengte, was voor Pieter van den Hoogenband gisteren het verschil tussen een Europese zwemtitel mèt wereldrecord en een zonder....

Op de 100 vrij heerste de begenadigde Nederlander als nooit tevoren, hij zwom titelverdediger Popov op een hele lichaamslengte, maar het wereldrecord op bestelling bestaat nu eenmaal niet.

Van den Hoogenband kwam in de finalerace, zijn vierde 100 meter binnen 48 uur, uit op een tijd van 47,86. Het missen van het record deerde hem deze keer zichtbaar minder dan na de 'time-trial' van de halve finale op dinsdag, toen hij zich nadrukkelijk gefocust had op de verbetering van de eigen, twee jaar oude wereldrecordtijd (47,84).

Toch was de voldoening over zijn royale overwinning groot bij de Nederlandse gouddelver. In Berlijn maakte VdH het dozijn vol in zijn reeds zeven jaren oude jacht op Europees zwemgoud. Zijn twaalfde Europese titel -de vijf kortebaansuccessen meegerekend- kwam tot stand na een race, waarin hij 'alles onder controle' had gehad. 'Ik heb de rust bewaard. Ik was mezelf tijdens de wedstrijd. Het was de ideale race.'

Er bestond innige tevredenheid over het vestigen van een 'persoonlijk record': twee dagen achtereen een 47'er zwemmen. Van den Hoogenband is überhaupt de enige man op de wereld die onder de grens van 48 seconden kan duiken. Gisteren was zijn derde geslaagde poging.

Bovendien slaagde hij erin, nog zo'n tot tevredenheid stemmende verrichting, in de finale sneller te zwemmen dan in de halve finale. Die volgorde was de laatste jaren, bij de Olympische Spelen en het WK, juist andersom.

Het 'ach helaas' als antwoord op de vraag of hij niet baalde dat het wereldrecord intact was gebleven, werd schouderophalend uitgesproken. Waar zou Van den Hoogenband zich druk over maken, was zijn lichaamstaal. 'Het is gelukkig nog altijd mijn eigen record dat ik wens aan te vallen', sprak Van den Hoogenband met zijn gebruikelijke tandpastalach.

Het verschil tussen 'WR' op het scorebord en 'CR' (Championship Record) zat in de laatste meters, met de kop onder water. 'Bij die wereldrecordrace in 2000 in Sydney kwam ik zo lekker aan op de kant. Batsj. Nu kwam ik net niet uit. Kan net het verschil zijn, besefte ik meteen. Maar toch is dit waar ik een heel jaar voor getraind heb. Twee banen voluit rammen, daar geniet ik van.'

Dat record is voor een andere keer, sprak Van den Hoogenband, al wenste hij er geen tijdsbestek aan te verbinden. Barcelona 2003 (WK) of de Spelen van Athene 2004 kunnen de nieuwste recordrace opleveren. Of misschien wel het EK van 2006 in eigen stad, Eindhoven. Op die ene bijzondere dag verwacht Van den Hoogenband meteen 'een flinke hap' uit de tijd te halen, 'richting 47,5'.

Recordkampioen Alexander Popov had zijn Nederlandse rivaal voor de wedstrijd gedold. 'Hij zei dat ik zeker voor een tijd onder de 47 zou gaan. Dat is wel de bedoeling ja, zei ik. Ach, dat is zijn humor.' Na de wedstrijd zei de olijke Rus het een voorrecht te vinden door Van den Hoogenband verslagen te worden. 'Dat kunnen niet veel mensen mij nazeggen.'

De voormalige 'tsaar' Popov, 30 inmiddels, is het voorbeeld van de oudere zwemmer die nog goed zijn hoge snelheid kan aanhouden. De veteraan wil zelfs, 'indien blessurevrij', de Spelen van Athene halen en zal zo de Linford Christie van de zwemsport worden.

De explosiviteit van een sprinter wordt door de vorderende leeftijd niet aangetast, maar wel diens herstelvermogen. Hij zal daarom minder omvangrijke programma's moeten zwemmen. Bovendien is zwemmen een sport, waarin coördinatie boven atletisch vermogen gaat.

Van den Hoogenband voert drie jaar na zijn goldrush van Istanbul (zes Europese titels en de logische zevende, op de 4x200, door een diskwalificatie gemist) een iets zuiniger programma. Hij heeft de 50 vlinder geschrapt, de 4x200 is er niet en van de lonkende 400 vrij is hij afgebleven.

In Berlijn zal de Nederlander de komende dagen op de 200 en 50 meter vrij en als slotzwemmer van de 4x100 wissel actief zijn. Hij wil de 200 winnen ('ik ga hier voor twee gouden medailles, geen drie') en in die race zonder echte concurrentie het eigen Europese record (1.45,35) breken. De 50-metersprint vindt hij een toetje, meer voor de rammers dan de pure zwemmers.

Gisteren, op de derde dag van de EK, beleefde Van den Hoogenband -voor zijn doen laat- de eerste gang naar het erepodium. Hij was ouderwets relaxed, moest naar de positie bij het grote rostrum zoeken, ervoor in plaats van erachter.

Het volkslied verraste hem qua lengte, met een extra couplet. Het Wilhelmus was tot nu toe slechts in Potsdam bij het open-water zwemmen te horen geweest voor Edith van Dijk.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.