Goud voor zwemsters op 4x100 vrij

Nederland heeft een grote naam in het estafettezwemmen. Zondagochtend in Peking lieten Inge Dekker, Ranomi Kromowidjojo, Femke Heemskerk en Marleen Veldhuis opnieuw zien waarom.

De wereldrecordploeg bevestigde haar reputatie van snelste kwartet ter wereld en veroverde de olympische titel op de 4 x 100 meter vrije slag.

De twee grote zwemlanden van de wereld, de Verenigde Staten en Australië, werden in een bijzondere wedstrijd met ruim verschil verslagen. Door de matige vorm van startzwemster Inge Dekker werd het een achtervolgingsrace die in de slotfase volledig naar Nederlandse hand werd gezet.

Dekker bleef op de eerste 100 meter zestiende van haar persoonlijke record (53,77) verwijderd. De Eindhovense had een verbetering van haar eigen toptijd voorspeld, met minimaal een halve seconde, maar ze tikte aan na 54,37. Nederland lag op dat moment zevende.

De tweede vrouw, de pas 17-jarige Ranomi Kromowidjojo uit het Groningse Sauwerd, zwom de nationale ploeg vijf plaatsen naar voren. Die progressie ging ten koste van Canada, Frankrijk, China, de VS en Duitsland. Kromowidjojo zwom een splittijd van 53,39 en was daarmee sneller dan ooit in haar loopbaan.

Bubbelende persoonlijkheid
Halverwege lagen slechts de Duitsen nog voor op Nederland en dat bracht het beste boven in Femke Heemskerk. Zij geldt, met haar bubbelende persoonlijkheid, als de motor van het team. Ze knalde direct naar de eerste plaats.

Op 250 meter keerde Heemskerk als eerste en liep daarna gemakkelijk uit. ‘Ik kon eindelijk de gaskraan open zetten’, sprak ze plastisch. Op 300 meter lag Nederland zeventiende seconde voor op de nummer twee in de race, de Amerikaansen. Heemskerk, een meisje van het Amsterdamse zwemcentrum NZA, was van alle zwemsters op de 3e 100 meter de snelste: 53,42.

Ze deed daarmee Kromowidjojo na die op de tweede baan ook de allersnelste van het veld bleek. De twee jonge zwemsters waren daarmee de motor van het team gebleken.

Beste split
Voor de spannendste 100 meter van haar leven moest daarna slotzwemster Marleen Veldhuis te water. Ze zwom de beste split uit haar carrière: 52,58. Dat was vooral op basis van haar eerste 50 meter die zo snel was (24,61) dat het haar achtervolgers, de Amerikaanse veteraan Dara Torres (41) en de wereldkampioene uit Australië, Libby Trickett, ontmoedigd moet hebben. Ze bracht van het keerpunt de gouden medaille veilig thuis.

De tijd was juist boven het eigen wereldrecord van maart van dit jaar. Toen zwom Nederland in eigen land naar de Europese titel en de beste wereldtijd van 3.33,62. Dat record bleef marginaal overeind: 3.33,76. Het leek iets van de glans van de gouden plak af te nemen, maar de Nederlandse ploeg kwam om te winnen, niet om de recordboeken bij te punten.

Mythisch
Nederland won voor de elfde keer in de geschiedenis een medaille op de 4 x 100 meter estafette. Het was de tweede keer dat het goud was. De eerste olympische titel was intussen 72 jaar oud. In 1936 veroverde het Nederlandse kwartet Rie Mastenbroek, Jopie Selbach, Tini Wagner en Willy den Ouden de olympische aflossingstitel in het water. De ploeg van Berlijn was jarenlang van mythische betekenis in de Nederlandse sport.

In de nieuwe eeuw keerde Nederland terug onder de grote bepalende ploegen in het zwemwater. In 2000 was het onder leiding van Inge de Bruijn dat er zilver werd vervoerd. Vier jaar later in Athene was er brons voor de ploeg, toen nog steeds met De Bruijn maar met Veldhuis en Dekker als beloftevolle nieuwelingen.

De olympische titel van Peking is het resultaat van de grote aandacht in Nederland voor de crawlsprint. Bondscoach Jacco Verhaeren, de architect van het Nederlandse zwemsucces, had acht vrouwen geselecteerd voor de Spelen. Zaterdag liet hij in de series Manon van Rooijen en Hinkelien Schreuder waarnemen voor Veldhuis en Dekker. Het tweetal zal ook een gouden medaille ontvangen.

Vrouw met tranen in de ogen aan de kant was Inge de Bruijn. De viervoudig olympisch kampioene is aanwezig in China als commentator van de NOS. Ze zei nooit blijer te zijn geweest met een medaille als bij het estafettezilver in 2000. Het delen van blijdschap op het erepodium is ongebruikelijk in een sport die vooral individueel wordt afgewerkt.

De plichtplegingen na de finale duurden uren. Inge Dekker presteerde het 2 uur en 40 minuten na haar race uit het stadion tevoorschijn te komen. Ze kon geen plas produceren bij de dopingcontrole. Ze zei dankbaar te zijn onderdeel te mogen zijn van een goed team. De drie anderen, gaf ze grif toe, maakten goed wat zij had laten liggen.

Dat geloof je toch niet?
Femke Heemskerk en Ranomi Kromowidjojo konden het zondag nog nauwelijks geloven dat ze de olympische titel op de 4x100 vrij hadden veroverd. ‘Het moet nog wel een beetje bezinken’, zei Heemskerk dik een uur na haar succesvolle optreden in de watercube in Peking. ‘Ik wilde dit zo graag, dat houd je niet voor mogelijk. Ik heb er ook al zo vaak van gedroomd. En nu hebben we goud, dat geloof je toch niet.’

Ook voor Kromowidjojo voelde het allemaal nog wat onwezenlijk. ‘Ik moet het allemaal nog een beetje gaan beseffen, maar dat zal de komende uren of dagen wel komen. Ik ben ontzettend moe en wil heel graag gaan slapen. Maar ik denk dat ik eerst nog wel een paar rondjes gaan rennen en springen.’

Balkenende
Minister-president Balkenende liet zondag weten ‘ongelooflijk trots’ te zijn op het zwemkwartet dat olympisch goud veroverde. ‘Ik wil ze enorm gelukwensen met dit resultaat’, sprak hij.

Balkenende was in gesprek met de Chinese premier Wen Jiabao, toen hij een briefje kreeg overhandigd waarop melding werd gemaakt van het bijzondere succes van de zwemsters. ‘Het is een geweldig resultaat. Eerst het brons van judoka Ruben Houkes en nu dit goud. En dat al op de tweede dag.’

Ook Jet Bussemaker, staatssecretaris van Sport, liet weten verheugd te zijn over de overwinning van de estafetteploeg. ‘Dit beloven heel mooie Spelen te worden.’

De Nederlandse zwemsters Femke Heemskerk, Inge Dekker en Ranomi Kromowidjojo zijn uitzinnig van vreugde als teamgenoot Marleen Veldhuis zondag naar de gouden plak zwemt. (AFP)Beeld AFP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden