Götterdämmerung

Dirigent Hartmut Haenchen laat de spannende lijn in het stuk geen moment verslappen.

Richard Wagner: Götterdämmerung. De Nederlandse Opera. Regie: Pierre Audi. Solisten, Koor van de Nederlandse Opera, Nederlands Philharmonisch Orkest o.l.v. Hartmut Haenchen. Amsterdam, Muziektheater, 14/11

Tot 30/11

De laatste dag is aangebroken in Der Ring des Nibelungen. Met Götterdämmerung, de finale van Richard Wagners vierluik, sluit zich de cirkel rond de godenkinderen Siegfried en Brünnhilde en al diegenen die jagen op de ring die macht belooft. Al in de eerste akte voorspellen drie wijze Nornen de ondergang van het wereldrijk. Vooraan op het podium ligt in het koele, blauw verlichte toneelbeeld een rood vierkant. Als ze het uit elkaar trekken, wordt het een gigantische vurige vlakte, die zijn schaduw vooruit werpt naar het einde van het epos, meer dan vijf uur later.


Ook het toneelbeeld van George Tsypin sluit zich. Een zware, meters-lange balk priemt vanaf het midden van het podium de zaal in, maar de achterwand blijft gesloten. Terwijl er in Das Rheingold, Die Walküre en Siegfried nog een opening leek, een weg naar buiten, ver van de invloed van machtsbeluste goden en kwade dwergen, ontneemt een gebogen achterwand je in Götterdämmerung alle hoop op ontsnapping.


De ring, die zijn drager macht over de wereld zou brengen, leek even een symbool van liefde te worden, bezegeling van de verbintenis tussen de onverschrokken Siegfried en Brünnhilde. In Götterdämmerung verandert hij in een vernietigende kracht die pas door een alles verzengend vuur van zijn doem kan worden bevrijd.


De achterwand werkt niet alleen als middel om de beklemmende sfeer over te brengen. De donderkracht die de stemmen van Stephen Gould (Siegfried), Catherine Foster (Brünnhilde) en Kurt Rydl (Hagen) een bovenmenselijke dimensie geeft, wordt erdoor weerkaatst, zodat het in het midden van de zaal lijkt alsof de zangers je met hun zwiepende klanken om de oren slaan. Dat je met minder volume geen greintje intensiteit hoeft te verliezen, bewijst Michaela Schuster, die als Waltraute zorgt voor een van de indringendste momenten van de avond. Ook de Rijndochters vormen een licht tegenwicht, net als Astrid Weber (Gutrune) en Alejandro Marco-Buhrmester (Gunther).


Dirigent Hartmut Haenchen laat de spannende lijn in het stuk geen moment verslappen. Hij dringt met het Nederlands Philharmonisch Orkest diep door in de onderlagen van de partituur en ziet daarbij kans zelfs de meest massieve klankbrokken transparant te houden - door die combinatie vliegt de lange avond voorbij.


In januari en februari wordt de complete Ring-cyclus voor de laatste keer herhaald. Daarna worden de iconische decors vernietigd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden