Gorazde en vredesproces

DE LUCHTAANVALLEN van de NAVO zondagavond en maandag op de Servische stellingen bij Gorazde zijn geheel in overeenstemming met de resoluties van de Veiligheidsraad over het instellen van 'veilige gebieden' in Bosnië....

President Jeltsin had dus geen reden zich te beklagen dat hij niet tevoren door Clinton was geraadpleegd. Er was ook geen tijd meer voor consultatie. Zondagmiddag hadden de Servische aanvallers de buitenwijken van Gorazde bereikt. De VN en NAVO moesten snel optreden tegen het bloedige offensief, waarbij al meer dan honderd mensen waren gedood. In feite hadden zij al veel te lang gewacht. De Servische aanval dreigde van het begrip 'veilig gebied' een farce te maken en het vredesproces te ondermijnen.

Het Amerikaanse ministerie van Defensie en VN-commandant Rose hebben de Servische aanval op de Moslim-enclave, waar 65 duizend mensen in de val zitten, aanvankelijk niet erg serieus genomen. Een luchtaanval werd zelfs uitgesloten. De enige logische verklaring voor hun terughoudendheid was dat zij het vredesproces niet in gevaar wilden brengen. Zij vreesden kennelijk dat Moskou, onontbeerlijk voor het bereiken van een vredesregeling voor geheel Bosnië, nooit zou instemmen met luchtaanvallen op Serviërs.

Hun dilemma was begrijpelijk. Het NAVO-ultimatum over het terugtrekken van het Servische geschut rond Sarajevo in februari heeft immers geleerd dat de Serviërs luisteren naar hun traditionele bondgenoot Rusland. En verder zal ook na de luchtaanvallen op de Serviërs die Gorazde beschieten, het zoeken naar een vredesregeling voor Bosnië moeten worden voortgezet. Daarvoor is niet alleen Amerikaanse, maar ook Russische druk nodig. Een vervreemding tussen de VS en Rusland over Bosnië is dus niet wenselijk.

Russische steun om de Serviërs tot inbinden te bewegen wordt echter te duur betaald als terwille van de lieve vrede met Moskou de Serviërs hun gang kunnen gaan. Zij hebben de afgelopen weken duidelijk gemaakt niets te voelen voor een federatie in Bosnië; evenmin toonden ze bereidheid een deel van het door hen bezette gebied op te geven.

Daarentegen meenden de Bosnische Serviërs ongehinderd Gorazde te kunnen veroveren. Het vredesproces zou ernstige schade hebben opgelopen als VN en NAVO niets hadden gedaan en bij de Serviërs opnieuw de indruk was ontstaan dat zij ongestraft agressie kunnen plegen. Of de schade nu beperkt kan blijven, hangt ook af van de verdere houding van Moskou.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden