Nieuws Google en basisonderwijs

Google wordt steeds grotere speler op scholen, tot zorg van privacyorganisaties

Google wordt op scholen een steeds grotere speler. In het primair onderwijs in Nederland maakt 70 procent van de scholen gebruik van Google-software. Privacyorganisaties vrezen dat het techbedrijf met gegevens van kinderen aan de haal gaat.

Leerlingen krijgen computerles van een gespecialiseerde onderwijzeres. Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Volgens Google gebruiken wereldwijd 90 miljoen leraren en leerlingen actief ‘G Suite for Education’, het online onderwijsplatform dat het Amerikaanse bedrijf gratis beschikbaar stelt aan scholen. Leerlingen kunnen daarmee onder meer mailen en werken in Google Drive, de online harde schijf van Google. Wereldwijd werken 30 miljoen scholieren op een Chromebook – een goedkope laptop die draait op het besturingssysteem Chrome van Google.

Het Amerikaanse bedrijf zelf geeft geen cijfers prijs over het aantal Nederlandse gebruikers. Kennisnet, een publieke organisatie die scholen ondersteunt met ict, schat Googles marktaandeel op basisscholen op 70 procent. In het voortgezet onderwijs is Microsoft nog steeds de grootste. Nederlandse onderwijsinstellingen (basis- en voortgezet onderwijs) kochten vorig jaar 170 duizend Chromebooks. Volgens het Britse Futuresource, dat marktontwikkelingen analyseert, is het marktaandeel van Google in het hele Nederlandse onderwijs tussen 2016 en 2019 met grofweg 30 procent per jaar gestegen.

Toegankelijk

Onderwijs past in de ‘filosofie van Google’, zegt onderwijswoordvoerder Grainne Rietveld. ‘Het kost ons niet veel om de software gratis beschikbaar te stellen. En als we op deze manier tech toegankelijk kunnen maken voor kinderen over de hele wereld, ongeacht hun achtergrond, waarom zouden we het dan niet doen?’ Scholen op hun beurt zijn blij met de goedkope en gebruiksvriendelijke Chromebooks en de gratis software. Het onderwijs wordt er beter van, zegt een basisschooldocent van Montessorischool Naaldwijk.

Google kan gegevens van leerlingen verzamelen, maar gebruikt die naar eigen zeggen niet voor advertentiedoeleinden. Het waarborgen van de privacy van kinderen is ‘super belangrijk voor Google’, zegt Rietveld.

Privacy

Esther Crabbendam van privacyvoorvechter Bits of Freedom noemt de opmars van Google in het Nederlandse onderwijs zorgwekkend. ‘Google heeft vaker beloften gedaan over de privacy en die vervolgens verbroken. Informatie over jonge kinderen is waardevol. Zij beschikken vaak nog niet over een mobiele telefoon, maar hebben wel ouders die graag producten voor ze kopen.’

In september schikte YouTube, onderdeel van Google, voor 155 miljoen euro met de Amerikaanse toezichthouder Federal Trade Commission (FTC). De videosite verzamelde illegaal privégegevens van kinderen – ouders moeten daarvoor toestemming geven. Het bedrijf kon daardoor gericht adverteren op kinderen.

Volgens de Amerikaanse digitale-rechten-belangengroep Electronic Frontier Foundation (EFF) houdt Google zich ook in het onderwijs niet aan de regels. Het bedrijf zou de zoekgeschiedenis, ingetikte zoektermen, contactlijsten en gedragsinformatie verzamelen van leerlingen die werken op Chromebooks of in de onderwijsomgeving van Google. Dit zonder toestemming van de leerlingen en ouders.

Kritisch

Woordvoerder Rachid Finge van Google zegt dat die gegevens louter worden verzameld om te zorgen dat leerlingen zodra ze inloggen verder kunnen waar ze gebleven zijn, ongeacht welke Chromebook ze gebruiken. Scholen kunnen deze optie ook uitzetten. ‘Er is hier niemand die denkt dat het een goed idee is om de regels te overtreden en een hoge boete dan maar voor lief te nemen.’

José van Dijck, hoogleraar media en digitale samenleving aan de Universiteit Utrecht, denkt dat scholen onvoldoende kritisch naar Google kijken. ‘Het is een bedrijf, geen weldoener die gratis software uitdeelt. Uiteindelijk betalen wij Google in data.’ De hoogleraar doet met een collega onderzoek naar technologie in het basisonderwijs. ‘Scholen behoren tot de publieke ruimte, maar met de opkomst van techbedrijven in het onderwijs begint die ruimte steeds meer privaat te worden.’

LEES MEER

Grote techbedrijven hebben hun oog laten vallen op het onderwijs. Met Google voorop. 70 procent van de basisscholen in Nederland werkt met laptops en software van het bedrijf. ‘Dit is geen liefdadigheid van Google. Zo creëer je klanten voor het leven.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden