Update

Google, Ikea en Starbucks weigeren uitleg belastingontwijking

Multinationals zoals internetbedrijf Google, meubelverkoper Ikea en koffieketen Starbucks weigeren in de Tweede Kamer uitleg te geven over belastingontwijking via Nederland. Het parlement had de bedrijven gevraagd volgende week donderdag te komen vertellen waarom zij belastingconstructies in Nederland optuigen. Maar de drie bedrijven hebben zonder opgaaf van reden telefonisch laten weten niet op de uitnodiging in te gaan.

Winkelwagens en -tasjes in een Chinese vestiging van Ikea Beeld reuters

Dit blijkt uit informatie van de Griffie, het ambtelijk apparaat dat de uitnodigingen had verstuurd. Kamerleden hebben woensdag besloten alle bedrijven nogmaals te bellen in een laatste poging ze over te halen. Webwinkel Amazon blijkt bij nader inzien niet te zijn uitgenodigd door de Tweede Kamer, zoals de Griffie woensdag door een misverstand aan de Volkskrant bevestigde. Het parlement heeft daarentegen wel Google uitgenodigd. Dit bedrijf heeft de uitnodiging net als Ikea en Starbucks naast zich neergelegd.

'Het negeren van de uitnodiging is een schoffering van het parlement', vindt Kamerlid Jesse Klaver van GroenLinks en mede-intitiatiefnemer van de hoorzitting. 'Er is een maatschappelijk debat gaande over belastingontwijking. Het is een kwalijke zaak als de bedrijven die de motieven kunnen toelichten, verstek laten gaan.'

The Rolling Stones
Naast de drie multinationals heeft ook de Promogroep, het bureau dat rockband The Rolling Stones helpt met zijn belastingaangifte in Nederland, geen gevolg gegeven aan de uitnodiging. Van de vijf ondernemingen die uitleg konden geven over de motieven voor belastingontwijking komt alleen trustkantoor TMF op 12 september naar Den Haag.

De wereldwijde discussie over belastingontwijking begon vorig jaar naar aanleiding van een hoorzitting met Amazon en Starbucks in Groot-Brittannië. Vooral de koffieketen kwam internationaal zwaar onder vuur omdat die nauwelijks belasting betaalde dankzij een speciale constructie via Nederland. Starbucks heeft beloofd meer belasting te betalen. Vanwege de affaire buigen ook de regeringsleiders van de machtigste landen, de G20, zich deze week over belastingroutes.

 
'Het is een kwalijke zaak als de bedrijven die de motieven kunnen toelichten, verstek laten gaan.'
Starbucks. Beeld reuters
Beeld reuters

Arme landen
Het kabinet is al van plan om misbruik van belastingroutes aan te pakken. Minister Ploumen (Ontwikkelingssamenwerking) kondigde vorige week nog aan belastingverdragen met 23 arme landen te herzien. Maar de uitwerking van de plannen vergt veel kennis van de fiscale regelgeving. Vandaar dat het parlement ook praktijkvoorbeelden wilde horen.

Starbucks en Ikea hebben Nederlandse brievenbusfirma's waarmee ze de belasting drukken. Ikea heeft een stichting waarin het zijn merkenrechten heeft ondergebracht. Winkels uit andere landen betalen voor het gebruik van die rechten en hoeven daarom in andere landen minder te betalen. Starbucks heeft zijn logo in Nederland gedeponeerd en laat ook de koffie-inkoop via Nederland lopen. Het bedrijf drukt zo zijn belastingen in Groot-Brittannië.


'Geen reden voor bredere discussie over belastingen'
Starbucks wijst er in een reactie op dat het in Nederland 220 werknemers heeft die echte activiteiten verrichten, zoals een koffiebranderij en winkeldesign. 'Daarom zien wij geen reden een bredere discussie te voeren' over belastingen, stelt een woordvoerder. Ikea voelt zich evenmin aangesproken, meldt het bedrijf.

Nederland is een belangrijke spil in de wereldwijde belasting-routes waardoor jaarlijks honderden miljarden nagenoeg belastingvrij door Nederland stromen. Door royalty's, rentebetalingen en andere kosten via Nederland te laten lopen, weten multinationals de betaling van belasting flink te verlagen. Overheden in andere landen lopen door deze fiscale trucs vele honderden miljoenen euro aan inkomsten mis.

 
Nederland is een belangrijke spil in de wereldwijde belasting-routes waardoor jaarlijks honderden miljarden nagenoeg belastingvrij door Nederland stromen.
Beeld reuters
Beeld reuters
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.