Goedkoopste horloge kost 15.100 euro

Duitsland slaat zich moedig door de crisis heen, mede dankzij de export. Want hoogwaardige producten 'made in Germany' zijn gewild. Nederland daarentegen is weer in een recessie beland.

GLASHÜTTE - Er hangt een gewijde sfeer. Stilte. Geen mobieltje te zien, vooral geen achtergrondmuziek. Rijen vrouwen in witte jassen, bijna met de kin op het werkblad, een loep voor de ogen, een pincet of een uiterst klein schroevendraaiertje in de hand. In doosjes op de tafels honderden veertjes, schroefjes, knopjes, ze zijn nauwelijks met het gewone oog waarneembaar. Hier wordt uiterst geconcentreerd de basis gelegd voor de horloges van een van de meest exclusieve merken ter wereld, die van A. Lange & Söhne.


Het lijkt ondoenlijk, uren aaneen turend naar een plaatje, waarop tal van uiterst minuscule elementen moeten worden aangebracht. Maar het went, zegt Simone Rauchfuß, die hier 17 jaar als graveerster werkt. Soms is ze dagen achtereen met hetzelfde uurwerk bezig, maar monotoon? Nooit. En laten we niet vergeten, zegt ze, dat ze een uniek stukje vakwerk aflevert. Iets om trots op te zijn.


Het bedrijf waar Rauchfuß werkt, is gelegen in de groene dalen van Saksen, ten zuiden van Dresden, net voor de Tsjechische grens. De streek wordt vanwege het natuurschoon het Saksische Zwitserland genoemd en dat is ook wat betreft de lokale horlogefabricage een goede omschrijving. De horloges die in Glashütte worden gefabriceerd kunnen zich meten met de beste Zwitserse uurwerken.


Het was Ferdinand Lange die hier halverwege de 19de eeuw de eerste horlogefabriek vestigde. Ook andere ondernemers vestigden zich nadien in de 'Uhrenstadt'. In de jaren tussen de beide wereldoorlogen werkten er tweeduizend arbeiders in de 'Feinuhrmacherei'. Een uurwerk met de gravure 'A. Lange & Söhne ' was geliefd over de gehele wereld.


En dat is nog steeds zo, vertelt Clemens von Walzel, senior manager. Hij trekt witte handschoenen aan voordat hij een deel van de collectie laat zien. Fraai gemaakte kunstwerkjes zijn het, met namen als Grand Lange 1, Saxonia, Richard Lange en 1815 Rattrapante.


Welkom in 'die Welt der Haute Horlogerie'. Voor het goedkoopste instapmodel dien je 15.100 euro af te rekenen; voor duurdere modellen heb je bedragen nodig waarmee een starter op de woningmarkt een heel huis kan kopen. Het duurste A. Lange-uurwerk kost 1,9 miljoen euro.


Het is een wonderbaarlijke geschiedenis, die van A. Lange & Söhne. Maken ze bij de concurrentie in Zwitserland al honderden jaren achtereen ongestoord tophorloges, hier in Glashütte zijn ze pas weer een dikke twintig jaar actief. 'Vanaf 1933, en zeker na 1945 verdween de hoogstaande horlogemakerij uit Glashütte', vertelt Von Walzel. In de nazitijd werden vooral pilotenhorloges gemaakt, na de komst van de Russen en de stichting van de DDR werd het werk verlegd naar massaproductie, vooral voor de Sovjetmarkt.


De achterkleinzoon van Ferdinand Lange, Walter Lange, vluchtte in 1948 naar West-Duitsland. A. Lange & Söhne ging over in staatshanden, binnen een Volkseigener Betrieb. Hier had het verhaal kunnen eindigen, maar een jaar na de val van de Muur wekte Lange het voorouderlijk bedrijf alweer tot leven.


Op 7 december 1990, exact 145 jaar nadat overgrootvader Ferdinand het bedrijf had opgericht, beleefde A. Lange & Söhne in Glashütte de wedergeboorte. Walter begon de doorstart met 19 man. In 1994 werd de eerste collectie hoogwaardige uurwerken gepresenteerd. Het merk sloeg opnieuw aan: inmiddels werken er 600 mensen bij A. Lange & Söhne.


Andere exclusieve horlogemerken, zoals Glashütte Original en Mühle, vestigden zich na 'die Wende' ook in Glashütte. In stad en omstreken werken tweeduizend mensen als verfijnd horlogemaker. Von Walzel: 'De kennis van het ambacht is nooit uit de streek verdwenen, ook niet na 40 jaar DDR. Saksen is al eeuwen een streek van instrumentwerkers.'


Van 19 naar 600 werknemers, met alleen al de laatste jaren honderd nieuwe arbeidskrachten, is opmerkelijk, zeker in tijden dat er een crisis door Europa raast. Maar daar hebben ze in Duitsland, mede dankzij bedrijven die hoogstaande producten onder de in de wereld zo geliefde noemer 'made in Germany' produceren, weinig last van.


'Ja, net na de val van de Lehmanbank, toen ging er even een schokje door de wereld van de dure horlogemerken. Maar dat duurde kort', zegt pr-directeur Arnd Einhorn. Zijn klanten vind je over de hele wereld.


Overigens is het bedrijf geen familiebedrijf meer. A. Lange & Söhne maakt sinds 2001 deel uit van Compagnie Financière Richemont SA, in Genève. Walter Lange, die het bedrijf 23 jaar geleden nieuw leven inblies, is inmiddels 88. Hij bezit geen functie meer, maar is ondanks zijn hoge leeftijd nog wel bij het merk betrokken en op menige horlogebeurs aanwezig.


Met Einhorn is het aardig filosoferen over de vraag waarom juist in Saksen zo veel mensen te vinden zijn die het ambacht van het horlogemaken beheersen. 'Traditie. Vroeger, gedurende lange winters, konden landbouwers niet buiten werken, ze gingen klokken bouwen.' Het heeft ook te maken met rust. Horlogemakers, introverte lieden, gedijen in een rustige omgeving, en die vind je hier. 'Nee, in de centra van Berlijn of New York zul je ze niet snel vinden. Niet voor niets komen horlogemakers van oudsher uit afgelegen gebieden, het Zwarte Woud, de Jura, Saksen.'


Bij het verlaten van Glashütte valt het oog op een gemeentebord: Goede reis. Tot Ziens. Er onder staat: 'Hier lebt die Zeit.'


Duitse economie krimpt onverwacht hard

Net als in Nederland en Frankrijk is de Duitse economie in het laatste kwartaal van 2012 gekrompen, een daling van 0,6 procent ten opzichte van het kwartaal daarvoor. In het derde kwartaal was nog sprake van een groei van 0,2 procent. De krimp, die groter is dan die van Nederland over dezelfde periode, was niet voorzien. Economen hadden een kleinere daling voorspeld. De teruggang is onder meer het gevolg van een afname van de export naar de landen binnen de eurozone. Over heel 2012 werd nog wel een bescheiden groei van 0,7 procent geboekt. In 2011 was de groei nog 3 procent. De grootste economie van Europa ontsnapt volgens analisten wel aan een recessie, want sinds begin dit jaar trekt de economie al weer aan. Men gaat voor 2013 uit van 0,4 procent groei.

Uit een peiling door de Duitse Industrie- en Handelskamer (DIHK) onder ruim 28 duizend Duitse bedrijven blijkt dat 80 procent van de ondernemers optimistisch gestemd is over 2013. Vooral Duitse bedrijven die producten naar landen buiten Europa exporteren hebben geen klagen. In 2012 werd voor 1.097 miljard euro aan Duitse waar in het buitenland afgezet, een plus van 3,7 procent en tevens een record.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden