Goedgebekte advocaten overtuigen Teeven

Staatssecretaris Teeven van Justitie geeft gehoor aan de kritiek van de advocaten die deze week staakten en demonstreerden. De VVD'er komt met een nieuw plan om te bezuinigen op de rechtsbijstand voor mensen met een laag inkomen. Daarin zal staan dat alle pro-deoadvocaten salaris moeten inleveren, maar niet zo drastisch als eerst.

DEN HAAG - Het is de methode-Teeven: een ingrijpend bezuinigingsplan lanceren, daarmee iedereen op de kast jagen en het leed vervolgens verzachten in overleg met de getroffenen. Zo deed de staatssecretaris van Justitie dat met zijn bezuinigingen op het gevangeniswezen, en zo gaat het nu met de korting van de rechtsbijstand opnieuw.

Op het Binnenhof zag je het donderdagmiddag gebeuren. Protest ging over in overleg. Voordat het debat over de rechtsbijstand in de Tweede Kamer begon, stond er nog een verontwaardigde groep advocaten te demonstreren. Ze waren, als altijd, in het zwart, maar droegen nu ook een grafkist mee. Met een lint eraan: 'Rust zacht, lieve bijstand'. Er was een grafrede waaruit bleek dat het gedaan was met de rechtsstaat. Benadeelde burgers zouden machteloos komen te staan. Een van de togadragers hield een bord omhoog: 'Crimefighter of prijsvechter?'

Dat sloeg natuurlijk op Teeven, die zich ook nog even liet zien bij het protest. 'Wie zegt dat we niet moeten bezuinigen, leeft in een andere werkelijkheid', verweerde hij zich. En even later, in debat met de Tweede Kamer, zei hij het nog duidelijker: 'Mijn ministerie moet nu eenmaal een miljard bezuinigen.' De oppositie vond dat wel een erg magere beweegreden en eiste een visie. 'De burger', zei Teeven desgevraagd, 'is mondiger, en kan conflicten ook wel zelf oplossen in plaats van voor de rechter.'

Toch bleek gaandeweg het debat dat Teeven niet doof was voor de kritiek van de advocaten. De goedgebekte jongens van het strafrecht waren al voor overleg op het ministerie van Veiligheid geweest. Zij hadden er voor elkaar gekregen dat criminele verdachten ook straks nog in de eerste twee weken dat ze gevangen zitten een eigen advocaat mogen raadplegen. In ruil daarvan moeten ze de 'knaak van Teeven' accepteren: een salarisvermindering van 2,50 euro per uur. De andere advocaten - van het huurrecht, het vreemdelingenrecht, het familierecht - kregen van Teeven een uitnodiging om ook te komen praten.

Bij de coalitiepartijen waren de strafrechtadvocaten eveneens langsgekomen, waarop oud-advocaat Ard van der Steur (VVD) en oud-rechter Jeroen Recourt (PvdA) in het debat met talloze alternatieven kwamen. Zo wilde Recourt dat advocatenkantoren pakketten van rechtszaken kunnen afnemen in plaats van één tegelijk. Dat voorkomt dat de moeilijkste zaken blijven liggen. Een ander idee: overheidsorganen meer laten betalen voor de bestuursrechter als ze een proces verliezen.

Met zulke suggesties probeerde Recourt zijn partij te redden, want bezuinigen op de rechtshulp is niet erg sociaal-democratisch, en PvdA-leider Diederik Samsom bezwoer niet lang geleden dat het voor hem ondenkbaar was.

De oppositie, ondertussen, zat nog volop in het verzet tegen Teevens plannen. Termen als 'hakbijlexercitie', 'desastreus' en 'een advocaat als luxeproduct' vlogen over tafel. Zelfs de constructieve oppositie, die tekende voor de begroting van 2014, bleek niet zo meegaand als Teeven had gehoopt.

De bewindsman: 'Ik heb net Rutte nog gebeld en hij verzekerde me dat ook D66 de bezuinigingen op Veiligheid onderschrijft.' Maar dat was te makkelijk, maakte D66'er Magda Berndsen hem duidelijk: 'Wij willen op de rechtsbijstand niet ijskoud bezuinigen. Dan weet ik nog wel iets anders wat geld oplevert op de begroting van Veiligheid en Justitie. Regulering van de wietteelt, bijvoorbeeld.'

Hier kwam protest tegen

Verdachten krijgen pas een advocaat als ze twee weken in de gevangenis zitten. Tot die tijd moeten ze het doen met de piketadvocaat.

Huurders en consumenten krijgen in de regel geen rechtsbijstand meer. Ze moeten zich melden bij een geschillencommissie of een verzekering voor rechtsbijstand afsluiten.

Echtparen die willen scheiden krijgen geen rechtsbijstand meer als ze geen kinderen hebben en het eens zijn over de scheiding. De rijkste partner betaalt ook voor zijn ex.

Vreemdelingen kunnen nauwelijks in hoger beroep, omdat hun advocaten daar een schijntje voor krijgen en dus zullen weigeren.

Advocaten leveren eenderde van hun salaris in bij zaken die meer dan 24 uur werk vergen. Dat komt vooral voor bij strafrechtadvocaten, die de grootste misdadigers verdedigen. Zij krijgen nu 104 euro per uur, maar dat zou 70 euro worden. Daaruit moeten ze ook hun kantoor en administratief personeel (samen zo'n 25 euro per uur) betalen. Ze krijgen een eenmalige eigen bijdrage van de rechtszoekende, die afhankelijk van het inkomen varieert van 200 tot 745 euro. Uit een onderzoek dat de advocaten lieten doen, blijkt dat een advocaat in de rechtsbijstand gemiddeld een salaris van 58 duizend euro overhoudt.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden