Vonk

Goed voor zichzelf en zijn vrienden

Ruim baan voor de jeugd, voetballers in de leiding en Ajax weer aan de top: Johan Cruijff zou een revolutie ontketenen. Maar niet alleen uit clubliefde. Hoe Ajax als uithangbord diende voor Cruijffs bedrijf.

Johan Cruijff. Beeld Lumine.nl

Johan Cruijff heeft zijn zin. Na jaren lobbyen, praten en dreigen heeft zijn vriend Tscheu La Ling een functie bij Ajax. Deze week werd bekend dat de oud-voetballer, handelaar in vitaminesupplementen en eigenaar van het Slowaakse AS Trencin speciaal adviseur wordt van de raad van commissarissen van de club.

Ling en Cruijff zijn maten. En ze zorgen goed voor elkaar. Cruijff heeft Ling eindelijk een ingang bij Ajax gegeven, op zijn beurt zal Ling loyaal zijn aan Cruijff en diens belangen. Ling over zijn nieuwe rol: 'Het plan-Cruijff is leidend.'

Het plan-Cruijff. Pure clubliefde, zei de naamgever er altijd over. 'Het belang van de club gaat boven alles.' Hij had zich geërgerd aan al die mannen in pak en met een das die zich met de voetbalclub waren gaan bemoeien. Oud-voetballers moesten het in alle geledingen weer voor het zeggen krijgen. Cruijff in 2011: 'Als het goed is, komt Ajax nu eindelijk in handen van voetballers.' Het is bijna vijf jaar geleden dat het clubicoon zich bij Ajax meldde voor zijn omwenteling.

Frontale botsing Van Basten-Cruijff

De snoeiharde kritiek van Van Basten op Cruijff is niet zomaar een meningsverschil over de jeugdopleiding. Het is een oerkreet uit een voetballand dat niet meer meetelt. (+)

De Volkskrant sprak de afgelopen maanden met vijftien personen in en rond Ajax en bekeek interne documenten. Daaruit blijkt dat het niet alleen om clubbelang draaide, maar ook om de zakelijke belangen van Johan Cruijff. Sinds dit voorjaar volgen 32 medewerkers van de club verplicht een opleiding aan het Cruyff Institute, een bedrijf van Cruijff. Cruijff gebruikt Ajax als uithangbord om zijn ideeën te verkopen aan andere voetbalclubs, ook als dat de belangen van Ajax schaadt. Zijn bedrijven laten vanaf 2012 een hogere omzet zien. Intussen zijn de afgelopen jaren diverse oud-voetballers uit de jeugdopleiding vertrokken. Zij zijn vervangen door performance coaches, veelal afkomstig uit andere sporten. Tegenstanders van het plan-Cruijff moesten vertrekken. In hun plaats schoof Cruijff mensen naar voren die zijn zakelijke belangen ondersteunen.

Lings benoeming is illustratief. Door het aflopende contract van algemeen directeur Michael Kinsbergen kwam diens positie bij Ajax vacant. De raad van commissarissen voerde een aantal weken geleden een gesprek met oud-senator Roger van Boxtel (D66). Unaniem steunden ze zijn voordracht. Maar Cruijff wilde Van Boxtel niet, vertellen betrokkenen. Via De Telegraaf werd die afgeserveerd. De krant: 'Wat hem (Van Boxtel, red.) vooral wordt aangerekend, is dat hij helemaal geen voorstander van de visie van Cruijff was.'

Zo werd de weg geplaveid voor Ling. Samen met twee commissarissen vult die het gat op dat door het vertrek van de algemeen directeur is ontstaan. Ling over zijn rol: 'Het gaat alleen om het voetbal.'

Ling probeert al jaren voet aan de grond te krijgen in Nederland. Hij had een samenwerkingsverband met amateurclub Tonegido (2008), eerste-divisionist AGOVV (2012) en later met Ajax (eind 2012). De reden: hij heeft een club nodig om spelers van Trencin te stallen. Het is een goed verdienmodel voor de Slowaakse club. Trencin is niet gehouden aan de strenge regels die in Nederland gelden voor niet-EU-spelers. In Nederland moeten die spelers minimaal een salaris krijgen dat het gemiddelde bruto jaarinkomen in de Eredivisie overtreft.

Ling kan goedkoop Zuid-Amerikaanse en Afrikaanse talenten naar Slowakije halen. Blijken die goed te kunnen voetballen, dan kunnen ze voor een aardig bedrag doorverkocht worden en gelden ze niet meer als niet-EU-spelers. Als eigenaar van de club heeft Ling daar profijt van. Vorig jaar zomer rekende hij dit voor in De Telegraaf. 'De afgelopen zes jaar is 200.000 euro aan opleidingskosten uitgegeven en was er 6,5miljoen euro aan transferinkomsten.'

Maar de samenwerking met Ajax wilde niet vlotten. Directeur voetbalzaken Marc Overmars nam nauwelijks Trencinspelers over, terwijl Ajax Trencin wel voor de samenwerking betaalde. Een talentvolle Nigeriaanse aanvaller liet hij lopen, waarna Ling hem verkocht aan het Belgische AA Gent. Dit tot ergernis van hoofd jeugdopleiding Wim Jonk, Ling en Cruijff. Dankzij de inspanningen van Cruijff heeft Ling nu opnieuw een voet tussen de deur bij Ajax.

Beeld de Volkskrant

De belangen

Bij Ajax zijn ze gewend dat Johan Cruijff nu en dan komt aanwaaien om zijn diensten aan te bieden. Zo werd hij begin 2008 al eens adviseur. Hij zou trainer en technisch directeur Marco van Basten ondersteunen om de club erbovenop te helpen. Na een paar weken vertrok Cruijff weer. Van Basten en Cruijff lieten weten dat hun visie op de jeugdopleiding verschilt. Zo wilde Cruijff dat Van Basten rigoureus mensen zou ontslaan in wie Cruijff het niet zag zitten. Van Basten weigerde.

Naar nu blijkt ging de ruzie ook over zakelijke belangen van Cruijff. Hij eiste dat Van Basten trainers van Ajax verplicht op cursus zou sturen bij zijn Cruyff Institute. Van Basten deed dat niet.

Deze verplichte winkelnering heeft Cruijff in 2015 alsnog voor elkaar gekregen. Zijn vertrouweling Wim Jonk besluit in februari dat 32 medewerkers van de jeugdopleiding aan het Cruyff Institute het programma 'Master in Coaching' gaan volgen. Allemaal volgens de visie van Cruijff, schrijft Ajax. 'Je kan anderen pas coachen als je jezelf kan coachen.'

Belangrijkste spil in het zakelijke imperium van Cruijff is zijn schoonzoon Todd Beane. Die is tevens een van de schrijvers van het 'plan-Cruijff', het plan dat Ajax terug aan de top moet brengen en dat gebaseerd is op eigen jeugd. Beane is directeur van Cruyff Football, een bedrijfje dat sinds enkele jaren het plan-Cruijff probeert te verkopen aan andere voetbalclubs. Ook Cruijffs zoon Jordi werkt voor dat bedrijf en is verhuurd als technisch directeur aan Maccabi Tel Aviv.

De eerste grote klant die Beane in februari 2011 weet binnen te halen is de Mexicaanse club Chivas, van de miljardair Jorge Vergara. Cruijff schuift oud-voetballer John van 't Schip naar voren als trainer. 'Van 't Schip werd gepresenteerd als de nieuwe Pep Guardiola', vertelt Vergara. 'Maar het werd niets.' Na negen maanden verbreekt de clubeigenaar het contract.

John van 't Schip in 2009, toen werkzaam als assistent van Marco van Basten. Beeld anp

Hoeveel hij Cruijff heeft moeten betalen voor het afkopen wil de Mexicaanse miljardair niet zeggen. Maar in de Spaanse jaarrekening over 2012 van het bedrijf van Cruijff schiet de omzet omhoog. Van rond de 1,2miljoen euro in de jaren ervoor naar 6,4miljoen. Een jaar later daalt hij tot 1,55miljoen euro. Van 't Schip is inmiddels namens Cruijff trainer bij een andere club die Beane wist binnen te halen: Melbourne Heart in Australië.

In de zomer van 2011 strikt Beane nog een klant, de Zuid-Afrikaanse club Mamelodi Sundowns, die ook met de visie van Cruijff naar de top wil. Weer verrast hij Ajax daarmee: dat is namelijk voor 50procent eigenaar van de Zuid-Afrikaanse concurrent van Sundowns, Ajax Cape Town. Het clubicoon ziet geen probleem.

Het is aan Tscheu La Ling om nu de zakelijke belangen van Cruijff bij Ajax veilig te stellen. Daarvoor is succes met de jeugdopleiding essentieel. Dat gebruiken Cruijff en Beane als legitimatie voor de verkoop van het plan-Cruijff in het buitenland. Op de website adverteert het bedrijf met de jeugdopleidingen van Barcelona en Ajax. Die jeugdacademies 'zijn geworden tot wat ze nu zijn dankzij zijn unieke visie'. 'Hij beloofde ons dat Chivas tot de beste jeugdopleidingen van de wereld zou gaan horen', weet Vergara nog.

De werkwijze

Johan Cruijff is al uren aan het praten en zijn luisteraars hebben honger. Het is zomer in Barcelona, 12 augustus 2011. Negen mannen zitten in een vergaderkamer van de Johan Cruijff Foundation. Er staan banners met het hoofd van de oud-voetballer erop. Cruijff vertelt nog eens dat Tscheu La Ling algemeen directeur bij Ajax moet worden. Zo kan Ajax weer aan de Europese top komen. De Ajax-commissarissen Edgar Davids, Paul Römer en Steven ten Have kijken elkaar kort aan. Vanochtend zijn ze naar Barcelona gevlogen voor een gesprek met medecommissaris Cruijff.

Cruijff was de afgelopen weken ineens met Ling aan komen zetten als kandidaat voor de functie van algemeen directeur. Zijn mede-commissarissen hadden al snel laten weten dat ze Ling ongeschikt vonden. Ze willen zich niet dienstbaar maken aan zakelijke belangen van Ling. Het vorige bestuur heeft de raad van commissarissen een expliciete waarschuwing over Ling gegeven: hij bood een bestuurder van Ajax geld onder tafel aan om spelers van Trencin over te nemen. Mensen van de ledenraad begrijpen de opvattingen over Ling. En zelfs Cruijff-adept Keje Molenaar kan ermee leven.

Ze zouden toch juist praten over andere kandidaten? Nu begint Cruijff weer over Ling. Van een mevrouw hebben ze uren geleden een glas water en een kopje koffie gekregen. Daarna hebben ze haar niet meer gezien. 'Als Ling niet komt, verlies ik', zegt Cruijff volgens meerdere aanwezigen. Bezwaren over de zakenman wuift hij weg. 'Neem Ling', sluit hij af.

Na vijf uur staat het gezelschap weer buiten. Met elkaar eten ze op de stoep een rolletje Mentos leeg. Tegen journalisten laten ze niets van hun verbijstering blijken. Een goed gesprek, noemt Steven ten Have het. 'Johan had heerlijke tapas geregeld', zegt oud-voetballer Molenaar.

In weerwil van het gecreëerde beeld van een man op afstand Cruijff woont in Barcelona en zou geen mobiele telefoon hebben drukt de voormalig voetballer vanaf 2010 een groot stempel op Ajax. Hij heeft de hand in vrijwel alle grote beslissingen. 'Het is de diepe overtuiging dat Ajax van hem is', zegt een Amsterdamse vriend. 'Hij vindt dat hij de club groot gemaakt heeft.' Net als op het voetbalveld denkt Cruijff daarbij in mede- en tegenstanders. Bestuurders wantrouwt hij. Mensen die niet luisteren moeten weg. Oud-teamgenoot Piet Keizer: 'Cruijff kiest voor loyaliteit, ik vind dat het om kwaliteit moet gaan. Hij vindt: ik heb gelijk, zo moet het en anders ga je maar weg.'

Cruijff heeft een netwerk van familie, oude vrienden en vertrouwelingen die hij laat opdraven als er functies te vergeven zijn. Hij zorgt voor hen. En hij krijgt er loyaliteit voor terug.

Zo gaat het ook met Wim Jonk en Dennis Bergkamp. Zij staan naast Cruijff als hij zich in 2011 bij Ajax meldt. De onderhandelingen met de directie over hun salaris lopen later vast. Ze vragen elk 500duizend euro, exclusief een bonus van 25duizend euro voor elke jeugdspeler die in het eerste elftal debuteert. De directie wil niet verder gaan dan 300duizend met bonussen. De voorganger van Wim Jonk verdiende 178duizend euro.

Op 8 augustus mailt directeur Henri van der Aat de raad van commissarissen over de onderhandelingen. 'Zoals afgesproken houden wij vast aan datgene wat wij geboden hebben.'

Dat bevalt Cruijff maar niks. Hij belt met de directie en de raad van commissarissen. Tegen een bestuurder zegt hij: 'Die salarissen moeten omhoog. Doe het, of ik regel het via de krant.' Met 'de krant' bedoelt hij De Telegraaf. Cruijff krijgt zijn zin, de directie gaat akkoord met een hoger salaris voor Jonk en Bergkamp. Geld in ruil voor loyaliteit. Een kluiffie, noemt mister Ajax Sjaak Swart dat.

Die loyaliteit werkt ook in de media. In ruil voor 'exclusieve' toegang beschermen enkele journalisten Cruijff. Op het veld had hij daar vroeger Wim Suurbier en Johan Neeskens voor. Die gooiden de beuk erin als Cruijff een schop kreeg. Nu zijn er Johan Derksen van Voetbal International en Jaap de Groot van De Telegraaf. Krijgt Cruijff een tikkie, dan leggen zij op televisie of in de krant uit wat Cruijff bedoelt, maar vooral hoe klein en onwetend zijn tegenstanders zijn.

Neem Jaap de Groot. Hij schrijft columns in De Telegraaf namens Cruijff, waarna hij in eigen stukken de visie van Cruijff weer ondersteunt. Wil Cruijff Tscheu La Ling bij Ajax? Dan schrijft De Groot een lovend stuk over Ling. De Groot geeft gastcolleges op de Cruijff University 'hoofdredacteur Telesport' en treedt op als woordvoerder van de oud-voetballer.

In 2011 bedenkt Cruijff zelfs een officiële functie voor De Groot bij Ajax. De raad van commissarissen heeft goede gesprekken gehad met Marco van Basten, die algemeen directeur kan worden. Maar Cruijff is het voorval uit 2008, toen Van Basten weigerde trainers naar de Cruyff University te sturen, niet vergeten. Hij wil een soort begeleidende commissie boven Van Basten. Zelfstandig besturen, daar heeft Van Basten volgens Cruijff de capaciteiten niet voor. De commissie heeft hij al samengesteld: voormalig Ajaxbestuurder en vriend Maarten Fontein, Tscheu La Ling en Telegraaf-journalist Jaap de Groot. Van Basten is woest en ziet af van het directeurschap.

De andere commissarissen zijn kwaad op Cruijff. Hij heeft de boel gefrustreerd, vinden ze. Dan komt Jaap de Groot. In de rubriek Eigen kijk schrijft hij dat het allemaal anders in elkaar steekt. In feite heeft Cruijff Van Basten juist willen beschermen, 'het risico op falen van zijn oogappel tot een minimum wilde beperken'.

De spanning stijgt die maanden. Helemaal als supporters zich in het conflict mengen. Vanwege de explosieve situatie rijdt iedere anderhalf uur een politieauto langs het huis van president-commissaris Steven ten Have. Op vrijdag 14 oktober 2011 heeft Bryan Roy een ontmoeting met fanatieke supporters van de club. Via de telefoon van Roy spreekt Cruijff hen toe. Hij wil hun steun. In ruil spreken ze onder meer over plek voor de supporters in de bestuursraad, iets wat later ook gebeurt.

Weken erna bedreigen supporters interim-bestuurder Martin Sturkenboom bij zijn huis en kantoor. Sturkenboom blokkeert in de ogen van de supporters Cruijffs plannen. Voor zijn steun wordt Roy beloond: in het plan-Cruijff krijgt hij een plek op de commerciële afdeling van Ajax. De directie blokkeert dit overigens, blijkt uit interne stukken. 'Volgens directie was er geen budget meer voor.'

Hoe de plannen van Cruijff en de journalistiek van De Telegraaf elkaar versterken, blijkt ook in die maanden. De nieuwe raad van commissarissen met Ten Have, Olfers, Davids en Römer is net zeven weken in functie als er een hoogoplopende discussie is over Ling. Uit een schriftelijk verslag blijkt dat Telegraaf-verslaggever Mike Verweij op 10 september spreekt met een invloedrijke oud-voetballer en bestuurder bij Ajax. De verslaggever vertelt hem wat de plannen met de raad van commissarissen zijn, de bestuurder maakt aantekeningen. 'Het is wellicht op korte termijn niet goed voor Ajax, maar deze rvc moet voor Kerstmis verdwenen zijn. Dan zal er een rvc en directie komen die Johan Cruijff wel in alles volgen, en dat is het beste voor Ajax.' Weken later barst de bom en is de rvc verscheurd: aan de ene kant Cruijff, aan de andere kant de rest. Ze stappen een paar maanden later allemaal op.

Tscheu La Ling in 2011, voorafgaand aan het kort geding in Utrecht tussen Ling en Steven ten Have, destijds voorzitter van de raad van commissarissen van Ajax. Beeld anp

Het voetbal

Het zou allemaal anders gaan onder Cruijff: oud-voetballers aan het roer, de jeugdopleiding centraal en een eerste elftal dat aantrekkelijk voetbal speelt.

Critici wijzen op de cijfers. De kampioenschappen verbloemen een zorgwekkende trend: het aantal punten en doelpunten is elk seizoen lager. In het seizoen dat Cruijff zijn revolutie bepleitte, scoorde Ajax 106 maal en haalde het 85 punten. In 2015 blijft de club steken op 69 doelpunten en 71 punten. Het is acht jaar geleden dat een aanvallende speler die de hele jeugdopleiding doorliep doorbrak in het buitenland. Ryan Babel werd in 2007 verkocht aan het Engelse Liverpool. Het percentage jeugdspelers dat in het eerste komt, stijgt niet maar daalt en is terug op het niveau van vijf jaar geleden.

Directeur voetbalzaken Overmars, trainer De Boer en assistent-trainer Bergkamp zijn in Cruijffs ogen schuldig aan die slechte doorstroming van de jeugd. Overmars heeft in vier seizoenen bijna veertig spelers gekocht. Ook voor komend seizoen kocht Ajax ervaren spelers in. Dat is niet conform het plan-Cruijff. Aan Ling de taak orde op zaken te stellen. Zijn komst is een signaal aan Overmars en Bergkamp, die inmiddels als disloyaal te boek staan.

Ook in de jeugdopleiding tekent zich een tegengestelde beweging af. In de laatste jaren verdwenen daar meerdere oud-voetballers: Michel Kreek, Ronald de Boer, Kenneth Perez, Orlando Trustfull, Dean Gorré en Fred Grim. Voor hen in de plaats kwamen individuele trainers uit andere sporten, onder leiding van looptrainer, oud-consultant en uitvoerder van het plan-Cruijff Ruben Jongkind. Trainers heten nu performance coaches, er wordt gewerkt met de Cruijff-skillbox en de secretaresse is tegenwoordig operational manager. Op Jongkinds voorspraak werd zijn zwager en atleet Bram Som benoemd. Cultuurbewaker David Endt werd ontslagen en vervangen door oud-honkballer Tjerk Smeets, alumnus van de Cruijff University.

Oud-voetballer Piet Keizer bezocht dit voorjaar een training van het eerste elftal. Risicoloos heen-en-weergeschuif zag hij. En ook nog eens alles met de binnenkant voet. Hij vroeg aan iemand van de staf waarom de spelers geen passes met de wreef geven, zodat er meer snelheid in het spel komt. 'Krijg ik als antwoord dat ze dat niet kunnen en dat ze er ook niet op trainen.' Na al die jaren revolutie zegt Keizer: 'De basistechniek is niet goed.'

Ajax-trainer Frank de Boer. Beeld anp
Wink Jonk (L) met Johan Cruijff. Jonk is een pion van Cruijff in de jeugdopleiding en voert het plan-Cruijff uit. Velen dichten hem een plek nabij het eerste elftal toe. Verschilt van inzicht over de koers met oud-ploeggenoot Bergkamp. Beeld Lisette Schmid
Bryan Roy is oud-voetballer en werpt zich op als verbindingsman tussen Cruijff en supporters. Zou commerciële functie krijgen, maar directie hield dat tegen. Oud-bestuurder over hem: 'Hij heeft de boel opgezweept.' Beeld anp
Tscheu La Ling, oud-voetballer. Handelt in vitaminesupplementen en is eigenaar van de Slowaakse club Trencin. Zei twee weken geleden over Ajax: 'Ga mijn hoofd niet in een wespennest steken.' Werd deze weel benoemd tot speciaal adviseur. Beeld De Brouwer fotografie
Cruijff is oud-voetballer en altijd aanwezig bij Ajax. Soms op de voorgrond, vaak op de achtergrond, maar altijd via anderen die weten wat hij wil. Schermt graag met publicitaire kracht in De Telegraaf. 'Anders regel ik het via de krant.' Een functie op papier bij Ajax is niet nodig, zegt hij tegen andere Ajacieden. 'Denk je dat iemand vergeet dat ik de baas ben als ik zeg dat ik de baas ben?' Beeld Guus Dobbelman
Edwin van der Sar, oud-keeper. Alumnus van de Cruijff University. Na 23 jaar keeper ineens in pak directeur geworden in een beursgenoteerd bedrijf. Voel zich niet geschikt om die functie zelfstandig te vervullen. Beeld anp
Dennis Bergkamp. Oud-voetballer. Door Cruijff assistent-trainer geworden. Verschilt van inzicht over uitvoering plan-Cruijff. Daardoor heeft hij voor Cruijff afgedaan. Praat weinig tijdens vergaderingen. Beeld anp
Maarten Fontein, bestuurder. Goed met Johan Cruijff en Jaap de Groot. Dit driemanschip vond elkaar in een project in Zuid-Afrika. Later stelde Cruijff voor dat Fontein en De Groot als adviseur van Van Basten zouden functioneren. Beeld Bart Maat
Marc Overmars. Oud-voetballer, nu directeur voetbalzaken. Kocht volgens Cruijff te veel spelers voor Ajax. Schroefde door verkoop van spelers het eigen vermogen van de club op. Komst Ling is klap voor hem. Beeld Frank Ruiter
Mark Geestman (armen over elkaar) is ondernemer. Hij voetbalde bij de amateurs van Ajax en is samen met paar vrienden initiatiefnemer van nieuwe Ajax-structuur. Teleurgesteld in uitwerking plan-Cruijff: 'Er zit niet altijd een idee achter bij Cruijff. Soms wil hij gelijk krijgen, omdat hij gelijk wil krijgen. Beeld anp
Oud-voetballer Piet Keizer. Vriend van Cruijff, maar is kritisch op de manier waarop Cruijff zijn zin doordrukt. 'Cruijff kiest voor loyaliteit, het gaat mij om kwaliteit.' Beeld Leo Vogelzang
Ruben Jongkind. Looptrainer, consultant. kan het goed vinden met Wim Jonk. Werd tijdens 'revolutie' mede-schrijver van het plan-Cruijff. Binnen Ajax klinkt het dat hij de 'hersens van Jonk' is. Het zal helpen dat hij Spaans spreekt. Beeld Bastiaan Heus.
Aftredend algemeen directeur Michael Kinsbergen. Kent Cruijff uit zijn Amerikaanse periode toen hij daar studeerde. Zijn moeder is bevriend met Danny Cruijff. Wilde niet langer directeur zijn. Beeld anp

Reacties

Todd Beane, schoonzoon Johan Cruijff. Verkoopt plan Cruijff aan buitenlandse clubs: 'Al onze programma's zijn op maat gemaakt om voetbalclubs maximaal te helpen bij het benutten van spelers en bij het ontwikkelen van een holistische visie.'

Over Chivas:
'Onder onze leiding en met John van 't Schip als trainer klom de club van de laagste regionen naar de play-offs in een kort seizoen. Dat was een historische vooruitgang in punten, dus ik denk dat John van 't Schip trots kan zijn. Van 't Schip werd door ons gepresenteerd als een positieve trainer die met ervaring en integriteit een elftal kan leiden. We hebben hem neergezet zoals hij werkelijk is - een goede man en een gentleman in de sport.'

Over Ajax:
'De visie van Cruijff is helder en Ajax profiteert van zijn toewijding aan de club. Er zijn goede cijfers en statistieken beschikbaar om de ontwikkeling van eigen jeugd te rechtvaardigen.'

Johan Cruijff
laat via zijn management weten niet beschikbaar te zijn voor het beantwoorden van vragen.

Jaap de Groot, chef sport Telegraaf.
Over de rol van Cruijff bij Ajax:
'Cruijff is bij Ajax voorwaardenscheppend geweest. Net zoals eerder bij Barcelona. Ook daar fungeerde hij na de reorganisatie als klankbord voor de technische mensen, maar nam daarbij zelf nooit het initiatief. Dat laat hij aan de ander over. Hij is een groot voorstander van het stokje doorgeven aan jonge mensen en hen vrijheid van handelen te geven. Zo heeft hij ook de organisatie van zijn foundation en scholen ingevuld.'

Over gastcolleges:
'Ik geef één keer in de twee jaar een gastcollege aan het Cruyff Institute. Net als bij colleges op de scholen voor de journalistiek, de Universiteit van Amsterdam en de Hogeschool Inholland vraag ik daar nooit geld voor. Voor de Cruyff Foundation heb ik al zeker 10 jaar niets gedaan. Misschien wel langer.'

Over kritiek dat Telegraaf campagnejournalistiek bedrijft:
'Het zijn slechts enkele ex-bestuurders die dat rondbazuinen en ook roepen dat ze allerlei dossiers hebben die deze visie onderbouwen. Zowel de hoofdredactie als de directie van de krant heeft steeds gevraagd met die dossiers voor de dag te komen, maar daar is het tot vandaag de dag niet van gekomen. Deze bestuurders eisten voor de gesprekken met de hoofdredactie en directie ook altijd dat ik daar niet bij zou zijn.

Wat Cruijff betreft is hij een columnist die zijn mening in de krant geeft. Dat doet hij onafhankelijk van de redactie. Daarnaast is Cruijff de grootste voetballer die Nederland voort heeft gebracht en enorm veel initiatieven zowel binnen als buiten het veld heeft ontplooid. In veel opzichten is hij daarin vernieuwend geweest. Een groot deel daarvan wordt door Telesport ondersteund, omdat het aantoonbaar beter is voor het voetbal en de sport in het algemeen. Maar er is niet één journalist op Telesport die huisregels meekrijgt inzake Cruijff.'

Over sponsorcontract Ajax-Telegraaf:
'Dit is een deal tussen de commerciële afdeling van Ajax en TMG en betreft alleen commerciële activiteiten. Daar staat de redactie buiten. Ik weet ook niet hoeveel geld hiermee gemoeid is. Hetzelfde geldt trouwens voor de TMG-contracten met PSV, KNVB, KNSB, KNLTB en NOC*NSF.'

De persafdeling van Ajax heeft aan de Volkskrant zijn visie gegeven op de rol van Ling, de samenwerking met Trencin en de uitvoering van het plan Cruijff. Woordvoerders van de club willen niet geciteerd worden.

Keje Molenaar laat via een secretaresse weten niet met de pers te willen praten.

Dick Scholten, Johan Cruijff Institute.
Over aantallen leerlingen op Cruijff Colleges en University's:
University
De Cruyff University in Amsterdam (gericht op topsporters 'van boven de grote rivieren' die interesse hebben in een hbo-opleiding ) heeft gemiddeld zo'n 60 à 70 student-sporters per jaar die instromen, en de Cruyff University Tilburg ('topsporters onder de grote rivieren') zo'n 30 à 35.

De Cruyff University biedt de vierjarige HBO-opleiding Commerciële Economie aan voor topsporters, waarbij de opleiding geheel gericht is op de sport. Er zijn in totaal op dit moment ongeveer 300 actieve studenten op de beide Cruyff Universities in totaal. (Voor de goede orde: In september gaat de Cruyff University Groningen van start. Op dit moment zijn daar nog geen actieve studenten uiteraard.)

College
Er zijn 5 Cruyff Colleges bij ROC's in Amsterdam, Enschede, Groningen, Nijmegen en Roosendaal . College Amsterdam heeft een instroom van ongeveer 60-70 per jaar, Nijmegen en Roosendaal ongeveer 40 en Enschede en Groningen ongeveer 30-35. Op dit moment zijn er in totaal 540 actieve student-sporters aan Cruyff Colleges.

Bijdrage aan Cruyff Institute:
De hogescholen en ROC's betalen een fee aan het Johan Cruyff Institute (hoofdkantoor in Barcelona). De exacte hoogte hiervan maken wij - zoals afgesproken met de hogescholen en ROC's binnen ons Cruyff Institute-netwerk - niet bekend.

In ruil voor de bijdrage levert het Cruyff Institute diensten als ' coördinatie op managementniveau, ondersteuning bij kennisuitwisseling, brand management en het organiseren van netwerkbijeenkomsten'.

Bryan Roy.
Over een commerciële functie bij Ajax:
'De toenmalige directie onder leiding van Kinsbergen was kennelijk nog niet toe aan - of begreep destijds niet - de meetbaarheid op het gebied van commercie en marketing, zaken die een wezenlijk onderdeel zijn van de Skillbox (deel van de methode-Cruyff, red.). Eigenlijk gaat het om een multimediale strategie die een must is in deze moderne tijd van het voetbal. Ik liep kennelijk iets te ver voor de troepen uit.'

Communicatie met Cruijff:
'De communicatie met de familie Cruyff verliep heel goed, maar dat is verder een zaak tussen de familie en mijzelf. Cruijff is mijn leermeester vanaf mijn twaalfde jaar. Hij heeft mij destijds samen met wijlen Jany van Veen naar Ajax gehaald. Er is dus ook een sterke vertrouwensband. Wat betreft de supporters van Ajax is het zo dat de groep-Cruyff gezamenlijk presentaties over het plan-Cruyff heeft gehouden aan alle groeperingen binnen de harde kern van Ajax. Die waren erg enthousiast hierover.'

Over het opzwepen van supporters:
'Dat beeld is niet correct. Het sentiment onder de harde kern van de supporters van Ajax was enorm op de hand van Johan Cruyff en nogal tegen de toenmalige directie en RVC. Die hadden vrijwel geen draagvlak. De interim-directeur heeft destijds ietwat onhandig dingen gezegd over de groep Cruyff, iets wat vervolgens irritatie wekte binnen de harde kern van Ajax. Ik heb toen vooral geprobeerd de gemoederen te sussen en geloof mij, dat is toen aardig gelukt.'

Komst van Tscheu la Ling:
'Dat is eigenlijk een vraag die Johan zelf moet beantwoorden. Voor mijzelf sprekend kan ik zeggen dat ik Tscheu heb leren kennen als een zeer discreet maar ook heel bekwaam persoon op het gebied van voetbal en business. Wat hij bij Trencin neergezet heeft, daar maak ik een heel diepe kniebuiging voor. Respect! Tscheu zal altijd in het belang van Johan Cruijff denken. En het belang van Johan Cruijff is uiteindelijk het belang van een echte Ajacied.'

Plan-Cruyff:
'De implementatie van het plan-Cruyff vindt plaats in de jeugdopleiding van Ajax. Op dit moment nog niet bij het eerste elftal. Hier is kennelijk wat wrijving over maar dat hoort erbij. In principe is dit een goede ontwikkeling omdat daarmee de kinderziektes van de Skillbox nu bekend zijn en kunnen worden opgelost om vervolgens de Skillbox functioneel te implementeren bij het eerste elftal. De Skillbox bestaat uit vier ontwikkelingspijlers, namelijk 1. performance (kracht), 2. tactiek, 3. techniek en 4. mindset. Het enige wat meetbaar moet zijn is performance binnen de Skillbox en juist datgene loopt fantastisch. Het is zaak dat de rest nu ook meetbaar gaat worden om het individu en de team-tactiek optimaal te kunnen ontwikkelen en om het vervolgens breder in de organisatie te implementeren.'

Tscheu la Ling is de mogelijkheid geboden een reactie te geven. Daar heeft hij geen gebruik van gemaakt.

Mike Verweij, sportverslaggever van de Telegraaf, over zijn gesprek met een bestuurder van Ajax in de zomer van 2011: 'Daar kan ik me niks van herinneren. Maar ik weet wel dat dit grote onzin is, omdat ik nooit zulke uitspraken zou doen. Ik ben er niet om me met beleid te bemoeien, maar beleid kritisch te volgen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden