Goed personeel sleutel tot succes zwarte school

Hét kenmerk van een succesvolle zwarte school is een krachtige directie. Onontbeerlijk zijn verder een hecht team, een heldere visie op de taak van de school, orde en rust en een onwankelbaar vertrouwen in de capaciteiten van de leerlingen....

Van onze verslaggeefsters Xandra van Gelder en Margreet Vermeulen

Politici en wetenschappers zijn driftig op zoek naar het geheim van succesvolle zwarte scholen. Op verzoek van de Volkskrant heeft het Cito de 32 zwarte scholen benaderd die dit jaar hoge scores hebben behaald met de eindtoets. Dertien scholen hebben gereageerd. De groep is zeer divers: van een vensterschool in Groningen (die naast onderwijs buitenschoolse activiteiten biedt zoals kinderopvang, sport en muziek), tot een islamitische school in Schiedam.

De gebruikte methodes, onderwijskundige aanpak en achtergrond van de leerlingen verschillen hemelsbreed, maar één element hebben alle scholen gemeen: een bevlogen directeur. Dat wordt bevestigd door de Onderwijsinspectie. 'Op elke goede zwarte school loopt een kanjer van een directeur rond', aldus de inspecteur voor het basisonderwijs, F. Janssens.

Alleen een goede baas is niet genoeg. Deze moet kunnen beschikken over een hecht team van leraren die dezelfde prioriteiten stellen. Onontbeerlijk zijn ook heldere regels voor leerlingen en ouders. De goede prestaties van de kinderen staan voorop.

Opmerkelijk is dat alle scholen veel waarde hechten aan discipline. Ook dat wordt bevestigd door de inspectie. 'Het zijn allemaal scholen waar een zekere rust heerst en waar het netjes is. Dat valt ook de kinderen op. Het straalt ervan af dat de mensen trots zijn op hun school', aldus Janssens.

Volgens F. Bommels, directeur van de Da Vincischool in Amsterdam, 'moet je met elkaar goed weten wat je kunt, maar ook wat je niet kunt'. Hij maakt met zijn team eens in de vier jaar een prioriteitenplan waarin staat wat er moet veranderen en hoe en wanneer dit klaar moet zijn. 'Want we willen zoveel en we kunnen zo weinig. Je moet dus heel zorgvuldig kiezen en niet alles tegelijk doen.'

Ook M. Overmaat en G. Ledoux, onderzoekers van het Kohnstamm Instituut, hebben de indruk dat directie en team de sleutel van het succes vormen. Overmaat en Ledoux zijn bezig met een groot onderzoek naar succesfactoren bij zwarte scholen. Zij ronden hun studie pas eind dit jaar af, maar ook hun valt op hoe belangrijk de rol van de directeur is.

'Alle scholen hebben tegenwoordig een leerlingvolgsysteem, een remedial teacher, en houden nauwkeurig de prestaties van kinderen bij', zegt Overmaat. 'Dat onderscheidt scholen niet. Het gaat erom of leerkrachten er goed mee overweg kunnen.'

Z. Arslan, onderwijskundig medewerker van het instituut van Multiculturele Ontwikkeling Forum, verbaast zich over het gebrek aan belangstelling voor het personeel van scholen. 'Het menselijk kapitaal wordt verwaarloosd. In Nederland zijn de vijfhonderd achterstandsscholen heel nauwkeurig in kaart gebracht, maar wie er werkt, weten wij niet. Is ergens beschreven wat het profiel is van een goede directeur? Nee. Dat is toch te gek voor woorden?'

Forum organiseert vandaag in Rotterdam een congres voor de schoolleiders van zwarte scholen. Ter voorbereiding is er een onderzoek gedaan naar hun problemen: het vinden van goed personeel blijkt op de eerste plaats te staan. Een directeur van een zwarte school zegt het zo: 'Wat bij mij solliciteert, is alleen nog maar brandhout. Maar schrijf dat liever niet op.'

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden