Goed lezen is ook niet zó gemakkelijk

De vergelijking tussen een gezonde relatie en een gezonde economie is een metafoor. Steven Pont adviseert Gelijn Molier daarom zijn boek over de samenhang tussen liefde en economie te herlezen....

WANNEER je een boek hebt geschreven is het leuk als mensen het lezen en jammer als zij dat niet doen. Maar ronduit ergerlijk wordt het als mensen het slecht lezen, zoals blijkt uit het artikel van Gelijn Molier over mijn boek Alle liefde is economie (Forum, 30 juli). Nu het onderwerp op de Forumsite onderwerp van discussie is geworden, wil ik graag reageren.

In mijn boek vergelijk ik een gezonde relatie met een gezonde economie, waarin mensen waardevolle dingen met elkaar uitwisselen. Het is dus een metafoor. De gedachte die Molier in mijn boek denkt terug te vinden, namelijk dat ik voorstel om in gezonde relaties 'voortdurend te controleren of het saldo nog wel positief staat', staat er niet in.

Het grappige is dat het tegenovergestelde er juist in staat; in goede vriendschappen en in werkelijke liefde moet je dat nu juist niet voortdurend doen! En zo staat het hele artikel van Molier bol van onbegrip en het niet (willen?) begrijpen van mijn boodschap. Die is dat er in het uitwisselen van die eerdergenoemde waardevolle dingen een zekere gemeenschappelijke balans moet zijn en dat slechtlopende relaties altijd zijn terug te voeren op een verstoring van die balans.

We zeggen niet voor niets dat we in een relatie dienen te 'investeren'. Ik kan me ook niet voorstellen dat Molier zelf een relatie heeft waarin hij geen waarde hecht aan wat zijn partner voor hem over heeft. Hij zou de enige zijn.

Mensen blijken in elke relatie bij te houden hoe het met de balans staat en of de liefdesuitwisseling (over lange termijn gemeten) nog wel billijk is. Niemand investeert nog in een ander als die ander (wederom op langere termijn) niets meer aan de gemeenschappelijke balans toevoegt!

Dit lijkt wellicht een koude gedachte en het duurt misschien even voordat we daaraan wennen, maar het tegenovergestelde is echt niet houdbaar. Want dat zou neerkomen op: wat mensen voor mij overhebben heeft geen enkel verband met de liefde of vriendschap die ik voor ze voel. Dan kun je dus met iedereen wel vriendschap sluiten!

Het is dus geen koude gedachte, maar juist een hele warme: alles wat ik voor de ander beteken, wordt gewaardeerd (lees: daar wordt waarde aan toegekend) en het blijft voor langere tijd voor de ander zijn waarde houden. Mijn investeringen worden opgeslagen en zijn niet de volgende dag al vergeten. Dit heeft grote positieve gevolgen voor de onderlinge betrokkenheid op lange termijn. En wat zijn vriendschap en liefde meer dan vrijwillig geuite onderlinge betrokkenheid?

Ik krijg veel reacties op mijn boek. De titel werkt inderdaad nogal eens als een rode lap op een stier. Maar het is tot nu toe steeds zo geweest, dat lezers achteraf steeds melden dat ze beter begrijpen wat er in hun relatie goed en niet goed zit. Ook krijg ik veel reacties van mij onbekende psychologen, van wie er een aantal het als verplichte kost meegeven aan hun cliënten die ze in relatietherapie hebben. Ook wordt het in de (vak)literatuur gelukkig goed gelezen (!), begrepen en besproken.

In het Maandblad Geestelijke Volksgezondheid van mei bijvoorbeeld, schrijft klinisch psycholoog Wagenborg in zijn recensie: 'Hier hebben we een originele manier van nadenken over en begrijpen van intermenselijke relaties en verhoudingen. Het is dan ook geschikt voor een breed publiek, voor gewone mensen die wel eens reden tot nadenken hebben over hoe ze omgaan met vrienden, kennissen, partner, familieleden en collega's'. Daarom ben ik ook blij dat er nu op de Forumsite een discusie over wordt gevoerd. Iedereen is op dit gebied ervaringsdeskundige. Wagenaar schrijft ook in zijn recensie: 'Iedereen kan begrijpen waar het over gaat'. Misschien moet Molier mijn boek dus nog maar eens lezen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden