Goed is goed tussen Maas en Waal

Een liefdesverklaring van fotograaf Marcel van den Bergh aan het leven tussen de rivieren.

We spelen een potje tafeltennis bij mijn goede vriend Jan achter in zijn schuur. Het blad van de tafeltennistafel ligt op gestapelde houten veilingkisten. Ik doe mijn beklag over het onooglijke netje dat aan één kant vastzit aan een lange lat. Het wordt strak gehouden met behulp van paperclips en een stuk karton van een wijndoos. De Southern Creek kost 3,09 euro bij de Aldi en kwam 10 jaar geleden positief uit een test. 'Goed is goed', zegt Jan, en hij lacht.

Ik herken dit. Lange tijd ben ik het kwijt geweest. Nu wil ik het weer vinden, deze oorspronkelijke beleving van tevredenheid over het Land van Maas en Waal.

Mijn gebied is pas laat in de 20ste eeuw ontsloten met een brug bij Beneden-Leeuwen. Daarvoor was het een tamelijk geïsoleerd land, ingeklemd tussen de Maas en de Waal. Hoefde je er niet te zijn, dan kwam je er niet. De minsen proaten der Moas en Woals. De bevolking was eeuwenlang afhankelijk van karige agrarische bestaansmiddelen en leefde in een vrijwel gesloten economisch en cultureel circuit. Op sommige plaatsen is men de soberheid, dat wat we in de rest van het land crisis noemen, gewend.

De meeste dorpen liggen aan de rivier; daarin schuilt de innerlijke en fysieke schoonheid van dit natuurlijke rivierengebied. Het lijkt alsof luchten beter tot hun recht komen boven water, want dan krijgen ze aandacht. Veel dijkwoningen staan te koop. Ik bedenk me dat dat wel de Randstedelijke vluchtelingen moeten zijn die voor hun rust indertijd de dijkhuisjes hebben gekocht. Ze willen nu weer terug. Ze hebben niet kunnen aarden in de aan 'leefbaarheid' tekortschietende dorpen. Als je er niet bent opgegroeid, is de kracht van het eenvoudige leven moeilijk te begrijpen.

Een tijdlang ben ik carrièremaker van beroep geweest. Wat was ik stiekem jaloers op de visser die in de regen stond aan de rand van de rivier. Ik was dit leven kwijt.

Ik draaide Ein Deutsches Requiem van Brahms. Pas later kwam ik erachter waarom ik het zo mooi vond. Het gaat over de fijne herinnering. Het is niet treurig. Of zoals Rowwen Hèze het bezong: 'Soms is het beter iets moois te verliezen. Beter verliezen dan dat je het nooit hebt gehad.'

Meegaan in de vaart der volkeren heeft bepaald dat de echte weg terug naar dit land voor mij is afgesloten. Het is wel fijn dat ik dagelijks zie dat dit tevreden leven nog bestaat. De lat kan zeker wat lager. Maar ik zal nooit de gemoedstoestand bereiken van goede kennissen, die elke avond hun auto de garage in duwen omdat de motor starten te veel brandstof kost. Ze gaan nooit op vakantie, want 'je ziet de rest van de wereld nooit zo mooi als op tv'. Nergens is het zo goed als thuis.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden