‘Goed dat de familie eens per jaar aan te raken is’

De voorzitter van de Bond van Oranjeverenigingen piekert nu al over de vraag hoe Koninginnedag straks – als Willem Alexander op de troon zit – vorm moet krijgen.

Op de werkkamer van Michiel Zonnevylle, voorzitter van de Bond van Oranjeverenigingen, hangen naast een portret van koningin Beatrix ook verkiezingsaffiches van boer Koekoek en de pacifistische PSP. Vrucht van zijn politieke belangstelling. Zelf is de burgemeester van Leiderdorp van liberale snit – VVD’er om precies te zijn.

Een kleine twee jaar geleden kwam hij in het nieuws door zijn onversneden kritiek op de speech van prinses Máxima die verklaarde dat dé Nederlander niet bestond. Zonnevylle: ‘Voor ons was het een schok dat Máxima zei: ‘Er is geen nationale identiteit’, terwijl ze zelf deel uitmaakte van die identiteit.’

Zonnevylle werd echter niet geboycot door koningin Beatrix voor de Nieuwjaarsreceptie in het paleis Noordeinde. Daar kreeg hij de kans Máxima uit te leggen wat hij bedoelde. Sindsdien is de lucht geklaard.

De Bond van Oranjeverenigingen heeft een duidelijke doelstelling. De organisatie probeert de steun aan de monarchie en het Huis van Oranje te verdiepen en te verbreden. Daarin moet Koninginnedag een belangrijke rol spelen.

En in een atmosfeer van voortdurende speculaties over een naderende troonswisseling denkt Zonnevylle al langer na over de toekomst van Koninginnedag. Sterker, hij heeft zijn opvattingen al neergelegd bij de particulier secretaris van prins Willem-Alexander, Jaap Leeuwenburg. Zoals bekend is Leeuwenburg per 1 augustus kwartiermaker voor Willem-Alexander, aan de zijde van Beatrix. Op die dag treedt hij aan als algemeen secretaris van de koningin.

Koningin Juliana hield defilés gedurende haar ambtstermijn. Om haar honderdste geboorte dag te eren, is er vandaag op paleis Het Loo opnieuw een defilé.

Koningin Beatrix zocht vanaf 1981 de mensen op in het land. Koekhappende royalty, ringstekende prinsen en zaklopende prinsessen: het volk stroomde massaal toe.

Hoe kan koning Willem IV zich straks profileren op 30 april?

‘Je moet daar goed over nadenken. Het moet in één keer goed zijn. Je kunt niet zeggen: over drie jaar moet het weer helemaal anders.

‘Het is goed dat de familie eens per jaar, op 30 april, aanraakbaar aanwezig is. Het bad in de massa is goed. Symboliek is een ding, maar inhoud een tweede. Dat andere dagdeel zou inhoudelijk van aard kunnen zijn.

‘Het is denkbaar dat de familie de avond van tevoren in de provinciehoofdstad aankomt en dat daar een concert is. De volgende dag kunnen ze iets inhoudelijks doen en zich mengen onder het volk, bijvoorbeeld in een kleinere gemeente.’

De Oranjes bestaan tegenwoordig uit 45 personen. Moet dat hele gezelschap levenslang blijven opdraven op Koninginnedag?

‘Een troonwisseling is een goed moment om daar over na te denken. Je kunt je afvragen of alle neven en nichten erbij moeten zijn. Hoe groot moet die bus zijn?

‘Puur om praktische redenen. Het geeft een hoop gedoe. De beveiliging ziet er heel anders uit dan begin jaren tachtig en de kosten zijn hoog, moeilijk op te brengen voor kleine gemeenten.’

Is het wel goed voor de ontwikkeling van die kleine kinderen als ze worden toegejuicht als popsterren?

‘Voor de een is het glas van dat glazen huis wat dunner dan voor de ander. Prinses Amalia is toch een ander geval dan al de neven en nichten, achterneven en achternichten.

‘Misschien kunnen ze de avond van te voren met zijn allen bij een concert in een provinciehoofdstad aanwezig zijn. Dan kan de volgende dag een selecter gezelschap de provincie in.’

Wat is de waarde van Koninginnedag?

‘Als burgemeester wordt de sociale cohesie je op Koninginnedag in de schoot geworpen. Iedereen doet mee, er wordt gezongen en er zijn vrijmarkten. Het is fantastisch. En het mooist is dat vrijwilligers het allemaal dragen.

‘Maar de organisatie van Koninginnedag, de Nationale Dodenherdenking op 4 en Bevrijdingsdag op 5 mei wordt ondermijnd omdat vakanties vaker in die week vallen. Mensen gaan in die periode ook meer op vakantie. Dan ben je je vrijwilligers kwijt.

‘Ik doe een beroep op minister Plasterk van Onderwijs om die meivakanties niet meer in die eerste week te doen. Voor 4 en 5 mei: aan wie moet dat nog worden uitgelegd als straks iedereen op vakantie is in onze steeds veelkleuriger samenleving?’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden