Godsdiensttwist in Reusel: 'Dictatoriale pastoor moet weg'

Pastoor Karel van Roosmalen nogmaals in opspraak

In het Noord-Brabantse Reusel heerst een godsdiensttwist die het dorp splijt. De bron van de onvrede: de pastoor. Een orthodoxe dwingeland, zeggen parochianen. In een stille tocht eisen ze zijn vertrek. 'We hebben moeder maar laten cremeren.'

Pastoor van Roosmalen tijdens interview met PowNed. Beeld Still uit Youtube

De mis is net afgelopen als pastoor Karel van Roosmalen de kerk uitsnelt. Hij heeft gehoord dat er een stille tocht georganiseerd zal worden. Tégen hem.

Hij is een man met een rond hoofd en een brilletje in een rood habijt. Daar loopt hij in zijn pastorie. Een uitgestoken hand wil hij niet beantwoorden.

Ik wilde u wat vragen.
'Dat dient de kerk niet', zegt hij. 'Kijkt u maar op de website.'

Toch heb ik nog een paar vragen.
'Niet hier', zegt hij. 'Nergens.' En bam. De deur zwaait dicht. Einde gesprek.

De pastoor van Reusel is geen gemakkelijk man. De verhalen die over hem de ronde doen, zijn zo raar dat ze aanvankelijk moeilijk te geloven zijn. Zo barstte hij in woede uit op het kerkhof, duwde hij een journaliste bijna omver, en wordt hij door zijn parochianen omschreven als een dictator. Als een man die nooit toegeeft. Zes jaar lang zit de pastoor hier in Reusel, waar hij wekelijks meerdere missen houdt. Maar nu is het genoeg.

Althans, dat vindt Frank Rovers (58), brandweerman en veiligheidskundige. 'Mensen in Reusel - da's goei volk', zegt Rovers. 'Ze zijn hondstrouw en spreken zich niet snel uit. Maar deze pastoor moet weg. Ik ga zelf niet naar de kerk, maar ik zie wat hij teweeg brengt. Hij doet mensen zo veel pijn.'

Op 6 mei organiseert hij daarom een stille tocht om zijn pastoor het dorp uit te krijgen.

Het is niet de eerste keer dat pastoor Karel van Roosmalen (65) in de problemen raakt. Ook in Waalwijk maakte hij zich onmogelijk: op youtube staan filmpjes van een demonstratie, waar emotionele katholieken, onder wie bejaarden, om zijn vertrek roepen. 'Híj moet weg', scanderen ze hand in hand. Sommige parochianen huilen. Ze zeggen dat hun pastoor een starre, harteloze man is die hun parochie heeft 'afgebroken': hij kreeg ruzie met het koor, met de koster, met vrijwilligers die het kerkhof verzorgen.

Huilende gelovigen

Toen de bisschop hem in 2011 naar Reusel verplaatste, leek het goed te gaan. Maar Rovers zat onlangs nog bij huilende gelovigen aan tafel. 'Alles moet precies zoals de pastoor het wil', zegt hij. 'Anders wordt hij woedend.' Volgens hem schoffeert hij vrijwilligers, maakt hij ruzie met koren en traineert hij begrafeniswensen.

'Soms vraagt hij bij de doop van een baby aan kinderen eromheen of ze zelf ook gedoopt zijn', zegt Rovers. 'Tegen het kind dat zijn vinger niet opsteekt, zegt hij dan: "Oei, dat is niet zo mooi, hè - ga jij maar de kerk uit." In 2016 raakt de pastoor in opspraak nadat hij een mariabeeld 'gijzelt': hij zou niet eens zijn met de plek van een nieuwe kapel. Volgens het Eindhovens Dagblad eist hij 5000 euro 'losgeld'. Een Powned-verslaggeefster die hem benadert, duwt hij agressief van zich af. Op het filmpje suggereert een dorpsbewoner dat de pastoor psychische hulp nodig heeft. Uit protest weigeren steeds meer mensen om uitvaarten in de kerk te houden, stelt Rovers. 'Dat gebeurt nu in het cultureel centrum, in een te kleine zaal.'

Hij kent een familie die na de dood van hun moeder ruzie met hem kreeg. 'Ze waren bezig met de uitvaart toen de pastoor binnenkwam en zei dat hij hun moeder een week geleden nog had bediend', vertelt Rovers.

'De familie was verbijsterd. Ze wisten van niets. Hun moeder was zes weken eerder door een ander bediend. De pastoor zei: ja, maar dat was iemand die daar niet toe bevoegd was, dus heb ik het maar even over gedaan. Haar dochter werd kwaad en wees hem de deur. Toen zette hij hen voor het blok: zonder hem géén begrafenis op het kerkhof. De familie besloot daarop hun moeder maar te cremeren.' Zijn verhalen worden bevestigd door drie betrokkenen.

Moeilijk in de omgang

Toch blijft niet iedereen bij hem weg. Zo zijn er relatief veel kinderen die eerste communie doen, en zitten er op een doordeweekse avond veertien mensen in de kerk.

Zij nemen het voor hem op. 'Hij is zuiver', zegt een kerkganger. 'En duidelijk.' Wat hij doet, doet hij goed', zegt een vrouw. 'Hij is alleen wat moeilijk in de omgang.'

'Ik put veel kracht uit zijn diensten', zegt een andere vrouw. 'Sommige mensen vinden dat alles moet kunnen, maar het katholieke geloof heeft nou eenmaal regels. Hij houdt zich daaraan. Hij zou wel milder in zijn uitspraken kunnen zijn; hij vlamt er soms hard in. Maar als het de waarheid is, heb ik daar geen moeite mee.'

Hoe verstoord de verhoudingen zijn, bleek onlangs bij de begrafenis van een politieman. 'De familie wilde hem op het kerkhof begraven - zonder tussenkomst van de pastoor', zegt Rovers. 'Maar hij eiste een eigen dienst.'

Uiteindelijk houdt de pastoor een plechtigheid zonder publiek. 'Er stonden drie familieleden, maar hij ging door alsof iedereen er was. In het cultureel centrum zat iedereen te wachten. Pas toen de pastoor vertrok, stroomde het vol.' Het verhaal wordt bevestigd door filmbeelden en een betrokkene.

Twee weken geleden krijgt Rovers zelf ruzie met de pastoor. Hij wil zijn schoonvader na 21 jaar op laten graven, omdat zijn schoonmoeder samen met hem gecremeerd wil worden. Een pijnlijke beslissing, maar het is haar laatste wens. Rovers krijgt toestemming van de gemeente en de uitvaartorganisatie schakelt een opgraver in.

Frank Rovers. Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

'De pastoor wist overal van, alles was afgesproken en telefonisch gecheckt', zegt Rovers.

Maar zodra medewerkers beginnen, stormt de pastoor woest het kerkhof op. 'Hij begon te razen en tieren tegen de opgravers. Ze kregen allerlei verwensingen naar hun hoofd over het tijdstip en het werk. Terwijl er niets aan de hand was. De opgravers waren ontdaan. En wij ook. Het was toch al geen makkelijk moment.'

Op zijn site schrijft de pastoor dat de opgraving niet in orde was. Maar Rovers toont een mail waaruit blijkt dat de pastoor op de hoogte was van de details. Boos mailt hij het bisdom in Den Bosch. 'Ineens had ik bisschop de Korte aan de lijn. Met trillende pootjes vertelde ik mijn verhaal. Hij vroeg me alles op papier te zetten.'

Het bisdom vergadert over de kwestie, maar het antwoord is teleurstellend.

'Hopelijk beseft u dat het rekruteren van ontevredenen niet de eenheid en samenhorigheid bevordert', schrijft de bisschop. 'In Christus verbonden en met vriendelijke groet.'

Rovers deelt inmiddels flyers rond voor de stille tocht. 'Dit moet stoppen', zegt hij. Het bisdom zegt de signalen uit Reusel 'heel serieus' te nemen.

'Het bisdom blijft graag in gesprek met de mensen die gekrenkt zijn', zegt een woordvoerder, 'en met de pastoor.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.