Gods wil? De mens wikt, de mens beschikt

Gesprek met ouders

Tien jaar geleden werd op de Bartiméusschool voor kinderen met een visuele en verstandelijke beperking in Doorn een jongetje aangemeld, dat niet alleen zwaar gehandicapt was, maar ook leed aan hepatitis B. Ik noem hem in dit verhaal Bart. Hoewel Bart aan de formele criteria voldeed, besloot de schooldirectie hem niet toe te laten.


Leerlingen en bezoekers van de school zouden door de aanwezigheid van Bart een onaanvaardbaar risico lopen op besmetting. Dat risico kon verminderd worden door alle leerlingen en medewerkers van de school tegen de ziekte in te enten, maar nogal wat ouders uit bevindelijk gereformeerde hoek wilden hun kind vanwege hun geloofsovertuiging niet laten vaccineren.


Als bestuurder van Bartiméus was ik ongelukkig met de situatie. Als Bart niet toegelaten werd, zou het voor iemand met zijn beperkingen onmogelijk zijn een adequate schoolopleiding te krijgen, terwijl Bartiméus juist voor deze kinderen altijd een laatste toevluchtsoord wilde zijn.


Met alle ouders die vanuit hun geloof moeite hadden met vaccinatie van hun kind werd afzonderlijk gesproken. Hun werd met respect voor hun geloofsovertuiging voorgehouden welke afweging hier in het geding was. Als te veel ouders in hun weigering bleven volharden, zou Bart, die door zijn beperkingen toch al een moeilijk leven tegemoet ging, geen uitzicht meer hebben op een goede schoolopleiding.


Uiteindelijk stemden alle ouders in met vaccinatie van hun kind. Hoe principieel de keuze van bevindelijke ouders vaak ook is, de uiteindelijke beslissing om niet te vaccineren berust toch vrijwel altijd op een afweging.


Een persoonlijk gesprek met de ouders kan helpen om die afweging zo zuiver mogelijk te maken, mits in dat gesprek ook sprake is van respect voor de geloofsopvatting waaruit het bezwaar tegen vaccinatie voortvloeit. Hier ligt een belangrijke initiërende taak voor de openbare gezondheidsdiensten in de Biblebelt. De vaccinatiegraad in het nu door de mazelenuitbraak getroffen gebied zal er niet mee naar 100 procent gaan (dat is ook niet nodig), maar zal hoog genoeg kunnen worden om de kans op toekomstige uitbraken drastisch te beperken.


Tobias Witteveen, Voorburg

Redeneerfout

In zijn brief (O&D, 3 juli) waarom hij zijn kinderen niet laat inenten, begaat Theo Nieuwenhuis een aardige redeneerfout. Hij gaat namelijk niet in op de vraag van Bert Wagendorp (Ten eerste, 1 juli) waarom hij wel de autogordel draagt. Allereerst is deze vraag zeker niet kortzichtig, zoals hij stelt. Als Nieuwenhuis consequent was geweest in zijn redenering had hij natuurlijk moeten zeggen dat hij geen autogordel draagt.


Door dat wel te doen zou hij sturing geven aan Gods wil, en dat kan zeker niet de bedoeling zijn. Een autogordel dient, net als vaccinatie, ter voorkoming van iets waarvan we niet zeker zijn dat we het krijgen: namelijk ernstig letsel als gevolg van een ongeval. Een vaccinatie zorgt voor immunisatie waardoor een ziekteverwekker diens schadelijke effecten niet teweeg kan brengen.


Waar autogordels een ongeluk niet kunnen voorkomen, weerhoudt een vaccinatie de ziekteverwekker er niet van een lichaam binnen te dringen. Wat beide maatregelen echter wel voorkomen is dat de betreffende gebeurtenis (ernstige) lichamelijke gevolgen heeft. Door de eigen kinderen niet te vaccineren wordt dus moedwillig een risico genomen waarbij zowel de eigen als andere kinderen gevaar lopen. Dit alles in de wetenschap dat een lagere vaccinatiegraad de verspreiding van een ziekte in de hand werkt.


Dan rest mij nog de vraag die altijd in mij opkomt bij dit soort discussies: wat maakt dat vaccinatie geen deel is van Gods wil? Zijn wegen zijn tenslotte, zoals Theo Nieuwenhuis zelf zegt, ondoorgrondelijk.


Nelson Mooren, Amsterdam, student Brein & Cognitiewetenschappen

God dobbelt niet

Hoewel hun geloof het meedoen aan kansspelen in feite niet toestaat, wordt er door de gereformeerden in de Biblebelt flink met mensenlevens gegokt. Uit naam van God. Maar hun Heiland heeft er niets mee te maken. God dobbelt niet. De gereformeerden die hun kinderen niet laten inenten bedrijven pure kansrekening. Slechts 1 op de 1.000 die de mazelen krijgen sterft, 999 op de 1.000 niet. De kans dat er niet iets levensbedreigend gebeurt, is dus bijna duizend keer groter.


De gelovigen gokken, met een grote kans op succes, dat er niets gebeurt. De vraag moet niet zijn of mensen het recht hebben om hun kinderen wel of niet te laten inenten. Het antwoord daarop is vanzelfsprekend dat ze dat recht hebben. De vraag moet zijn of het ethisch verantwoord is om mensen de vrijheid te geven om ervoor te kiezen dat 1 mens op de 1.000 sterft. En dat lijkt mij niet.


Fred Rohde, Leiden

Voorzorg

Theo Nieuwenhuis, die tegen vaccinatie is, schrijft (O&D 3 juli): 'Vaccinaties daarentegen dienen ter voorkoming van iets waarvan we niet zeker zijn dat we het krijgen.'


Maar dat geldt toch voor heel veel voorzorgsmaatregelen? Is hij dan bijvoorbeeld ook tegen dijkverhoging in het rivierengebied waar hij woont? We weten toch ook niet of we een overstroming krijgen, dus of dijkverhoging nodig zal zijn of niet.


G. de Wit, Amsterdam

Geloof

Ongetwijfeld gelooft Theo Nieuwenhuis ergens in en is hij een liefhebbende vader. Maar hij gelooft niet in de God die liefde is, die een verbond met ons mensen heeft gesloten. Hij gelooft in de God van het noodlot en voegt zich in het keurslijf van door mensen opgestelde regels.


Jan Bijker, Noordbroek

Laat kind inenten

Nog geen twee jaar geleden stierf mijn nichtje aan meningokokken oftewel hersenvliesontsteking. Het verdriet van mijn zus en zwager is niet in woorden uit te drukken, en daarnaast is er het verdriet van de familie.


Ik ben, in de vier dagen voor ze stierf, samen met mijn zus en zwager bij haar gebleven op de intensive care van het ziekenhuis. De pijn die onze Iris moest verdragen was al ondraaglijk voor haar en daardoor afschuwelijk voor ons.


Na vier dagen, ondertussen was ze in slaap gebracht, naast haar te hebben gezeten, hebben de artsen in het UMCG de stekker eruit getrokken. Daarnaast werd de ic hermetisch afgesloten voor het besmettingsgevaar. Wij, mijn zus, zwager en ik, zijn letterlijk in de hel geweest. We hebben Iris daar moeten achterlaten. Lieve mensen, dit willen jullie echt niet meemaken, hoe gelovig je ook bent! Je kind c.q. nichtje te zien sterven, de pijn, het verdriet, nu nog steeds! Laat alsjeblieft je kinderen inenten tegen de mazelen.


Crista Hendriks, Dalen

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden