Nieuws internet

Godfather van het World Wide Web opent aanval op Google en Facebook

Nee, zo had Tim Berners Lee het in 1989 niet bedoeld toen hij het World Wide Web ontwierp: enkele grote techbedrijven die de dienst uitmaken. Nu wil hij de macht teruggeven aan de consument.

Tim Berners-Lee, grondlegger van het World Wide Web. Beeld EPA

Het internet is stuk en wie kan dat beter repareren dan de bedenker van het wereldwijde web, Tim Berners Lee? De dominantie van Google, Facebook, Amazon en consorten zit Berners Lee al een tijd dwars. Wat ooit ‘een rijke selectie van blogs en websites’ was, zo schreef hij eerder dit jaar nog, is inmiddels verdrukt door een handvol dominante platforms die fungeren als de moderne poortwachters. Zij bepalen welke ideeën en meningen worden gezien en gedeeld. De bedreigingen voor het web zijn volgens hem talrijk en groot.

Het blijft niet bij academische kritiek: de 63-jarige Brit blijkt het afgelopen jaar druk te zijn geweest met het opzetten van een nieuw bedrijf dat daadwerkelijk de macht van ‘de Big Five’ omver moet kegelen: Inrupt. Kern van zijn strategie is om deze bedrijven te raken waar het het meest pijn doet: data. Google en Facebook bieden gratis apps aan in ruil voor de gegevens van hun gebruikers. Doordat ze de beschikking hebben over steeds meer data, kunnen ze betere diensten leveren én zijn ze het ideale platform voor adverteerders. 

Berners Lees oorspronkelijke droom van een web dat bijdraagt aan een betere en verbonden wereld is verworden tot ‘een motor van ongelijkheid en verdeeldheid, aangestuurd door machtige krachten die het voor hun eigen agenda’s inzetten’. De data moeten dus terug naar waar ze horen, naar de gebruiker.

Digitale kluis

Spil bij dit alles vormt een nieuw platform genaamd Solid. Commentaren op een website, foto’s die gedeeld worden, contacten uit het adresboek, het aantal gelopen kilometers die door een fitness-tracker worden bijgehouden: dat alles moet niet bij Google of Amazon terechtkomen, maar in de hoogstpersoonlijke Solid Pod. Dit is een soort digitale kluis. Er is maar één iemand die eigenaar van die data is: de gebruiker zelf. Hij kan vervolgens apps toegang geven tot die data. Berners Lee hoopt dat veel ontwikkelaars de komende tijd apps gaan maken die van dit systeem gebruik maken. 

De Brit laat tegenover de site Fast Company geen misverstand over zijn ambities bestaan: werelddominantie. Hij zegt het grappend, maar het is hem ernst. Een commercieel model heeft hij niet, net zoals hij ook nooit geld heeft verdiend aan het wereldwijde web. Maar voor Google cum suis kan de impact groot zijn, denkt hij. ‘En we vragen hun niet om toestemming.’

Kansrijk

Jeroen van den Hoven, techniekhoogleraar aan de TU Delft, is optimistisch over de plannen. ‘Hij heeft het internet al één keer veranderd, misschien lukt het hem nog een keer. Dit heeft kans van slagen.’ Het idee om macht te decentraliseren past volgens Van den Hoven in een nieuwe politieke ideologie. ‘Iedereen snapt dat het zo niet verder kan. Mensen pikken het niet meer dat ze gemanipuleerd worden door de grote techbedrijven. De vraag wie je data bezit, zal een factor worden.’ 

Ook de politiek kan in dit proces een rol spelen, denkt Van den Hoven. ‘De techbedrijven hebben twintig jaar lang de wind mee gehad omdat de politieke leiders heel naïef dachten dat het goed was om alles aan de markt over te laten. Dat is een grote vergissing geweest en nu is er gelukkig een kentering.’ De Europese Commissie zou volgens hem ook kunnen bijdragen aan een publieke versie van bijvoorbeeld Facebook.

Om Inrupt tot een succes te maken, heeft Berners Lee een sabbatical genomen van het MIT, waar hij hoogleraar is. Ook reduceert hij zijn werkzaamheden als directeur van het World Wide Web Consortium, dat waakt over webstandaarden. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.