Go Downton

Downton Abbey is niet alleen een geraffineerde kostuumsoap, het is ook een fijne geschiedenisles rond de Engelse adel. Dus als lekkermakende introductie op de reeks die vanavond begint: de Middelgrote Downton Geschiedenisquiz (ook voor late instappers).

'Een vrouw heeft geen mening. Tot ze trouwt, dan hoort ze van haar man wat haar mening is.' Tegeltjeswijsheid begin20ste eeuw van Violet uit Downton Abbey. Weduwe Violet - een machtige rol van Maggie Smith - die met haar snibbige welbespraaktheid haar hele aristocratische familie bij elkaar manipuleert. Maar Violets kleindochters hebben wel een mening. Die groeien op in de nieuwe eeuw en ontworstelen zich aan hun korsetten. En ze willen er stemrecht bij. Downton Abbey is niet alleen een smakelijke, geraffineerde kostuumsoap met kilo's romantiek en jurken, butlers, tafelzilver en vintage automobielen. Het is ook een behoorlijk zorgvuldig uitgedachte geschiedenisles. Niet zo een van piepschuim, waar je naar een stel deftig sprekende acteurs in kostuums zit te kijken. Bij Downton zit je er middenin. Diep in de roerige jaren twintig. Hoe ver reikt uw kennis van het adellijke leven toen?


1. In welke witbandige beauty komt Martha Levinson hier aanscheuren bij de Abbey?

a. T-Ford


b. Opel


c. Spyker


d. Cadillac


2. Eind 19de eeuw was het een trend om als Amerikaanse miljardair je dochter uit te huwelijken aan een Engelsman mét titel maar zonder cash. Zo kwam Lord Grantham in Downton aan zijn Cora. Zo werd Jenny Jerome, de dochter van Wallstreet-koning Leonard Jerome, overzee naar Engeland gestuurd. Waar ze de moeder zou worden van

a. Margaret Thatcher


b. Florence Nightingale


c. Winston Churchill


d. Charlie Chaplin


3. Het echte Downton Abbey, Highclere Castle in Hampshire, is ontworpen - en dat kun je wel zien aan de gotische puntigheid - door dezelfde architect als

a. St Paul's Cathedral


b. The Houses of Parliament


c. Stonehenge


d. Buckingham Palace


4. Als dochter Mary (te) lang ongetrouwd blijft, bespreken haar moeder en grootmoeder hoe lang ze nog moeten wachten voor er een oude weduwnaar of 'niet zo kieskeurige Italiaan' met de T-Ford gehaald moet worden om Mary's eer te redden. 'We'll give her to the start of the grouse', zegt oma Violet. Tot

a. het begin van het whiskyseizoen, 1 oktober


b. het begin van het jachtseizoen, 12 augustus


c. het begin van balseizoen in Londen, begin juni (ook het broedseizoen van sneeuwhoenders)


d. de vogels weer gaan fluiten, in mei


5. Sommige uitdrukkingen en woorden uit de serie zijn ouder dan je zou denken. Dit woord, Lady Mary spreekt het uit in een tête-à-tête met haar geliefde Matthew, stamt dus al uit 1710

a. flirten


b. single


c. daten


d. tongzoenen (french kissing)


6. Schandaal. De derde adellijke dochter Sybil loopt weg met een doodgewone chauffeur. Tot verdriet van de familie is Tom ook nog een left-footer, een

a. Noord-Ier


b. katholiek


c. marxist


d. Tory


7. Bill Bryson beschrijft in zijn boek over de geschiedenis van het dagelijks leven, Een huis vol, de nederige positie van bedienden in grote landhuizen als Downton. Daar liepen wel 80 bedienden met kolen en water en linnen te sjouwen en hun vingers stuk te schrobben. Ze

a. werkten wel 17 uur per dag, en werden desondanks geacht er brandschoon uit te zien.


b. kregen soms een standaardnaam, zoals Johnson, zodat de heer en mevrouw des huizes geen namen hoefden te onthouden.


c. werden soms gedwongen niet (bij elkaar) passende kleren te dragen om zo hun lompheid en inferieure positie te benadrukken.


d. a,b en c


8. En dan moesten ze ook nog

a. ontbijteitjes wit verven


b. kranten strijken


c. kolen poetsen


d. juwelen voorverwarmen, opdat ze niet zo koud aanvoelden op de huid van mevrouw


9. Hoeveel liep de butler op een dag in zo'n kasteel als Downton?

a. Een etappe uit de avondvierdaagse, 10 kilometer


b. De Dam tot Damloop, 16,1 kilometer


c. De NS-wandeling van Gieten naar Emmen, 21 kilometer


d. Meer dan de halve marathon, 30 kilometer


10. De steak and kidney pie, jellypudding (gelatine was hot), en andere hapjes aan de adellijke eettafel van Downton Abbey zijn geïnspireerd op de historische kookboeken van Isabella Beeton, dé Nigella van toen. Haar boeken waren megasellers. Wat te denken geeft, want Mrs Beeton adviseerde haar lezers om pasta anderhalf uur te koken. Bovendien

a. kwam ze zelf nooit in de keuken


b. had ze ageusia (geen smaak)


c. had ze een grote angst voor gevogelte


d. had ze een hekel aan melk, brood, vis, aardappels, de meeste soorten groente, rundvlees, lamsvlees, en wijn, aan eten eigenlijk


11.Welk specifiek dinerprobleem had een adellijke familie in een groot landhuis?

a. Het eten kwam altijd lauw op tafel, omdat de afstand van de keuken naar de dinerzaal zo groot was


b. Mrs Beeton adviseerde het eten zo gul te zouten, dat het niet te eten was


c. Het mengsel van kalk, baksteen, en reuzel waarmee het bestek was gepoetst liet een smerig smaakje na op de gerechten


d. De aristocratische huisbewoners leden vaak aan indigestie


12. Hoe heette het populaire, vissige ontbijtgerecht, het staat ook in Mrs Beeton's Book of Householdmanagement, dat kokkin mrs Patmore haar aristocratische werkgevers voorkookt in Downton Abbey?

a. Fish and chips


b. Bouillabaise


c. Kreeft Thermidor


d. Kedgeree


13. Casual dinertje bij de Crawley's. Zeg het maar. Waar dient mesje e voor?

a. vis


b. pudding


c. kaas


d. oesters


14. In de loop van drie seizoenen Downton werden de rokken en haren steeds korter en de tailles steeds lager. De dames ontdeden zich bovendien van hun korset. Gelukkig. Want medici en wetenschappers beschuldigden korsetten in die tijd van

a. onbeheersbare lustgevoelens


b. persoonlijkheidsveranderingen


c. leverkwalen


d. a, b en c


15. Uiteindelijk was de oude douairière de enige die zich nog liet insnoeren, in de stijl van Koningin Alexandra, Edward VII's echtgenote. De hoge kraag, de kippenborstboezem, d'r billen achteruit, duidelijk een gevalletje

a. queue de Paris


b. S-lijn


c. empire


d. crinoline


16. Het zou zomaar kunnen dat Jenny Arean er voor het laatst eentje droeg op tv als meisje met de blauwe hoed in 1972. Downton Abbey herontdekte deze hoedjes. Hoe heten ze in goed Frans?

a. coquille d'oeuf


b. couvercle de la tête


c. petit bol


d. cloche


(Downton Abbey, seizoen 4, vanaf zaterdag, Nederland 2, 20:20 uur)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden