Gletsjers smelten écht steeds harder

Het ijsverlies op West-Antarctica is in de afgelopen zes jaar verdubbeld.

Maarten Keulemans
Archiefbeeld van gletsjer op Spitsbergen Beeld anp
Archiefbeeld van gletsjer op SpitsbergenBeeld anp

De ogen waren gericht op West-Antarctica, waar dit jaar steeds duidelijker werd dat er een serieuze episode van smelt is ingezet. Het slechte nieuws is dat die smeltende zeespiegel tot wel 3,3 meter extra kan ophogen. Het goede nieuws is dat zoiets eeuwen duurt: voor de komende eeuw wordt de schade geschat op 5 tot hoogstens 30 centimeter, ruimschoots binnen de verwachtingen van het VN-klimaatpanel het IPCC.

West-Antarctica was altijd al een zorgenkindje. De ijskap waaruit het gebied bestaat ligt voor een deel op de zeebodem, en is daardoor veel kwetsbaarder voor klimaatverandering. 'Langsstromend water is veel efficiënter in het smelten van ijs', zegt paleoklimatoloog en ijskapdeskundige Roderik van de Wal (Universiteit Utrecht).

Nieuwe inzichten 2015

Fijn houvast in een wereld vol chaos en ineenstorting: we leren er elk jaar wat bij. Dus viert De Volkskrant de grote nieuwe inzichten die 2015 heeft opgeleverd - dat we weer normaal gaan eten bijvoorbeeld, dat Pluto een soort Frankenstein is met een hartjes-emoji erop, dat de gentechrevolutie is begonnen, je pas echt meetelt met een dik boek en nog 14 andere superinteressante lessen.

Lopende band

Tot overmaat van ramp zijn er sterke aanwijzingen dat de ijzige 'remmen' op de Pine Island- en de Thwaites-gletsjer, twee belangrijke gletsjers helemaal aan de westkant, aan het wegvallen zijn. De gletsjers zouden daardoor de komende eeuwen als een lopende band de zee in kunnen glibberen: 1,5 meter zeespiegelstijging erbij. Misschien is de lopende band zelfs al aangeschakeld. Een satellietstudie bracht in februari aan het licht dat het ijsverlies van West-Antarctica de afgelopen zes jaar is verdubbeld en in mei verschenen twee studies die onafhankelijk van elkaar opperden dat de smelt onomkeerbaar is geworden.

Als klap op de vuurpijl bracht weer een ander onderzoek aan het licht dat het ook rommelt aan de tot dusver redelijk stabiel geachte zuidrand van West-Antarctica. Gletsjers zijn er vrij plotseling verschoven richting zee, blijkt uit metingen met diverse satellieten. 'Er was niets aan de hand. En opeens beginnen al deze gletsjers ijs in de oceaan te duwen', zoals een van de ontdekkers, glacioloog Bert Wouters van de Universiteit van Bristol en inmiddels van de Universiteit Utrecht, het beeldend uitdrukte in vakblad Nature.

'Of we al op een point of no return zitten, is nog niet zeker', benadrukt Van de Wal. 'Maar er is daar wel van alles aan het gebeuren.'

Klimaatverandering

De opwarming van de aarde is een ramp voor de wereld, maar niet voor Groenland. Het biedt de Groenlanders de kans om eindelijk op eigen benen te staan. Lees hier de klimaatspecial van de Volkskrant

Nieuw! Ontvang elke dag de Volkskrant Avond Nieuwsbrief in uw mailbox, met het nieuws van vandaag, tv-tips voor vanavond, en alvast zes artikelen uit de krant van morgen. Schrijf u hier in.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden