Glamourvrij lezersbal in drukke 'zandwoestijn'

De bibliotheek als stilteruimte, waar je in alle ernst boeken kunt bestuderen en lenen, is niet meer. Het jaarlijkse Lezersfeest dat de Rotterdamse Bibliotheek vandaag voor de vierde keer organiseert, symboliseert de nieuwe functie: naast educatie en informatie gaat het steeds meer om recreatie en laagdrempeligheid....

Van onze verslaggever Fred de Vries

Het Lezersfeest is de Rotterdamse versie van het Amsterdamse Boekenbal. Ontdaan van de glamour en voor iedereen betaalbaar, is het bedoeld om de openbare bibliotheek bij het grote publiek aan de man te brengen.

Lezers kunnen kennismaken met schrijvers, luisteren, kopen, wat drinken en tot diep in de nacht dansen. Vorig jaar trok het festijn ruim drieduizend bezoekers.

Het is een van de vele activiteiten die de Rotterdamse Bibliotheek organiseert om, zoals staatssecretaris Van der Ploeg van Cultuur het graag ziet, het publieksbereik te vergroten en nieuwe doelgroepen te benaderen.

Met name de technologische revolutie heeft het ouderwetsebibliotheekwezen op losse schroeven gezet. Het is niet toevallig dat een van de podia op het Lezersfeest 'digitaal lezen' als thema heeft. De discussie gaat onder meer over het voortbestaan van het gedrukte boek.

Het Lezersfeest met zijn hedendaagse thema's en bekende schrijvers is voor de bibliotheek in Rotterdam belangrijk. 'We ogen modern, maar je moet zorgen dat je niet terugvalt op een belegen imago', zegt directeur F. Meijer.

Gebruikers van het oude slag vinden deze ontwikkelingen - popularisering en digitalisering - een gotspe. Bibliothecaris T. Gitsels vergeleek in NRC Handelsblad zijn ooit zo geliefde werkplek met een 'zandwoestijn'. De sfeer deed hem het meest denken aan 'die van winkelend publiek in een tjokvolle binnenstad, maar dan niet zo druk'. De kennis van het personeel is volgens hem ondergeschikt gemaakt aan logistieke handigheden, zoals het bijvullen van het kopieerapparaat en het verhelpen van inlogproblemen met de computer.

'Aperte onzin', luidt de repliek van directeur Meijer. 'Vakkennis blijft nodig. Alleen wordt die nu anders ingezet. Die klagers die vinden dat je beter de deuren kunt sluiten omdat er anders te veel publiek binnenkomt, hebben twintig jaar niet naar buiten gekeken.'

Meijer trad vijf jaar geleden aan en is het brein achter veel veranderingen in de Rotterdamse bibliotheek. Een andere belangrijke factor was het moderne gebouw op de Blaak, dat in 1983 werd geopend en fysieke ruimte bood aan de nieuwe initiatieven.

Het uitlenen en raadplegen van boeken blijft belangrijk. Maar daaraan zijn in de loop der jaren video's, cd's en dvd's toegevoegd. Daarnaast is er een open leercentrum, waar 'de gewone burger' een studie kan verrichten.

Er staan honderd pc's met internetaansluitingen. In de hal worden tentoonstellingen georganiseerd en er is zelfs een wethoudersspreekuur.

Bovendien, zegt Meijer, moet een bibliotheek cultuur uitdragen. Zo heeft de Centrale Bibliotheek in Rotterdam een theater waar jaarlijks zo'n tweehonderd voorstellingen plaatsvinden, die gemiddeld honderd bezoekers trekken.

Tevens is de bibliotheek een ontmoetingsplek. In de hal staat bijvoorbeeld een reusachtig schaakspel, dat vooral bij allochtone Rotterdammers erg in trek is. En er is een café, Dik-t.

Inspelen op de digitale revolutie is minder eenvoudig. Tijdens het gesprek draait Meijer eindeloos om de kernvragen heen: wanneer begint Rotterdam met een virtuele bibliotheek en wat behelst zoiets?

'Als het aan mij ligt, beginnen we volgende week al', zegt hij uiteindelijk. Maar waaraan? Wat doe je als bibliotheek met internet, met e-books, met het downloaden van boeken? Wat doe je als de hoeveelheid beschikbaar materiaal zich kwadrateert? En wat doe je als iedereen thuis via internet kan zoeken en lezen?

Meijer: 'Iedere keer als ik naar de Buchmesse in Frankfurt ga, wordt bewaarheid dat het boek blijft bestaan. Jaarlijks verschijnen er negentigduizend nieuwe titels. Maar e-books zullen zich ontwikkelen. Wij moeten de accenten verleggen. De informatiefunctie van een bibliotheek wordt veel belangrijker. Wij moeten selecteren en tegelijkertijd promoten.'

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden