Gistextract

Het goedje, een matglanzende pasta die lijkt op de inhoud van een blikje schoensmeer (Kiwi, dark brown, met zo'n metalen vlindertje eraan om het deksel open te wippen), houdt de mensheid ernstig verdeeld....

De fabrikant buit dat uit met zijn reclamecampagnes voor de thuismarkt. Verreweg de meeste liefhebbers wonen in het Verenigd Koninkrijk, waar zij het bittere spul op een geroosterde boterham smeren en dan opgetogen gaan ontbijten. Amerikanen blieven het niet. 'Honk if you eat Marmite', was de slogan op Britse billboards en busflanken, met een afbeelding van het potje. Maar ook: 'You'll honk if you eat Marmite', met hetzelfde potje, ditmaal met in plaats van de merknaam 'I hate' op het etiket. Ook, in het jubileumjaar 2002, op de ene zij van taxi's '100 years of hate' en aan de andere kant '100 years of love'.

'Mijn broer gaf me ooit een boterham en zei dat er chocopasta op zat. Ik heb het hem nooit vergeven', zegt ene Martie Thame in het door Paul Hartley samengestelde Marmite Cookbook (Absolute Press; euro 15,80), een beetje flauw werkje met gerechten waarin een likje Marmite gaat. Ook enkele fervente voorstanders worden geciteerd, en is er natuurlijk altijd wel een type met een nagetatoed Marmite-etiket op zijn bovenarm.

Aan het eind van de 17de eeuw was het basisproduct (gist die gebruikt was om suikers om te zetten in alcohol bij het bierbrouwen) al ruim voorhanden, maar het werd als afval beschouwd. Onbekend was nog dat de substantie veel vitamine B bevatte. Antonie van Leeuwenhoek legde in 1680 een monstertje onder een door hem ontwikkelde microscoop en ontwaarde cellen. Louis Pasteur concludeerde dat het om levende plantaardige organismen ging. De Duitse chemicus Justus von Liebig bracht de productie op gang van een concentraat dat trekken van vleesextract bezat (uiterlijk, smaak, geur), maar toch 100 procent vegetarisch was.

In 1902 werd de Marmite Food Company opgezet, die kampte met flinke aanloopproblemen. De Engelse brouwersgist liet zich niet op dezelfde manier behandelen als het continentale voorbeeld. De problemen werden overwonnen en toen in 1912 de term vitamine werd geroduceerd, wisten de makers van Marmite direct de gunstige effecten van de vijf in het product aanwezige B-vitaminen in hun reclame te onderstrepen.

Een sandwich van Hartley, met perzik (uit blik), parmaham en ricotta.

Halveer vier broodjes (ciabatta). Roer door elkaar: 250 gram zachte ricotta en anderhalve theelepel Marmite. Besmeer de bovenste broodjeshelften ermee. Beleg de onderste helften met een plak parmaham en een paar schijfjes uitgelekte perzik. Bestrooien met wat versgemalen zwarte peper. De helften weer samenvoegen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden