Gispen verzwijgt inbreuk op academische vrijheid

Rector Gispen heeft met verzonnen argumenten druk uitgeoefend om van een tekst af te komen die hem politiek niet uitkwam, betoogt Pieter van der Horst....

Afgelopen zaterdag liet de scheidende Utrechtse rector magnificus W.H. Gispen zich zowel in de Volkskrant (Kennis, 6 oktober) als in het AD in het zonnetje zetten als de man die de Utrechtse universiteit alleen maar tot zegen is geweest.

De censuuraffaires waarin hij vorig jaar verwikkeld is geraakt en die de naam van zijn universiteit ernstig hebben geschaad, doet hij met halve waarheden en hele leugens af als peanuts waarover men nu eens moet ophouden. Zo suggereert hij dat hem van mijn afscheidscollege een concepttekst ter beschikking stond, met onder andere een passage over de toenemende Jodenhaat in islamitische kring, waarvan hij mij vriendelijk verzocht zou hebben die te nuanceren.

Alles hieraan is onwaar. Er was geen concepttekst maar een tekst onder embargo die al naar de drukker zou gaan, dus een tekst die volgens academische regels door niemand ingezien mag worden (maar door een verraderlijke collega was gekaapt en aan dekaan en rector doorgespeeld). Bovendien is mij door Gispen nooit gevraagd die tekst te nuanceren, maar mij is door hem gezegd dat die tekst zó gevaarlijk was vanwege te verwachten woedeuitbarstingen van islamitische zijde, dat ik die hele passage echt helemaal moest weglaten.

Gispen zei zelfs dat hij aanwijzingen had dat anders mijn leven en dat der mijnen op het spel stond. Naderhand bleek dat allemaal uit de duim gezogen te zijn (de RIVD, de regionale afdeling van de AIVD, sprak zelfs van regelrechte kletskoek), maar dat kon ik niet weten op het moment dat ik moest beslissen of ik Gispen en zijn politiek extreem correcte adviseur Bas de Gaay Fortman hun zin zou geven. Maar die grove inbreuk op de academische vrijheid verzwijgt Gispen gemakshalve nu maar.

Verder zegt Gispen dat hij slechts de brenger van een boodschap namens het College van Promoties was. Onzin! Pas toen de zaak al in de media aan het rollen was en de rector overal zwaar onder vuur lag, heeft hij achteraf zijn College van Promoties (dat zich nog nooit met afscheidscolleges had beziggehouden!) ingeschakeld om in de krant te laten verklaren dat het alleen maar een kwestie van het veel te lage niveau van mijn lezing was waarom het ging; het veiligheidsissue werd bliksemsnel onder het karpet geveegd, omdat men wel snapte daarmee voor schut te staan. Ook de eigen Utrechtse hoogleraar islam Hans Jansen had immers inmiddels al verklaard mijn tekst ongevaarlijk te vinden. Na publicatie van de ongecensureerde versie van mijn lezing bleek ook dat hij volkomen gelijk had.

Gispen zegt nu dat het contact met mij nooit meer te herstellen is. Het zou hem sieren als hij zou inzien dat het contact heel goed te herstellen zou zijn geweest als hij mij zijn excuses had aangeboden voor het feit dat hij mij met volledig verzonnen argumenten onder druk heeft gezet om van een tekst af te komen die hem politiek niet uitkwam. Maar daarvoor is zijn narcisme kennelijk te groot.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden