Giscard doet Conventie een compromisvoorstel

De Europese Raad krijgt een vaste voorzitter. Deze krijgt geen ambtelijke staf. De Europese Commissie zal na 2009 worden verkleind....

Van onze correspondent Rob Gollin

Dit zijn de bestanddelen van een vrijdagmiddag gepresenteerd compromis, waarmee het presidium van de Europese Conventie de impasse over een Grondwet voor de EU probeert te doorbreken.

Het compromis behelst ook dat vanaf 2009 voor de besluitvorming binnen de EU de eis van een dubbele meerderheid zal gelden: 51 procent van de lidstaten en 60 procent van de bevolking. Daarmee komt het ingewikkelde, in Nice afgesproken systeem van gekwalificeerde meerderheden te vervallen, waarmee aan elke lidstaat nu nog een bepaald gewicht wordt toegekend.

Uit woorden van voorzitter Giscard d'Estaing valt op te maken dat er weinig ruimte is voor aanpassingen. 'Ons werk zit er nu bijna op.' Mogelijk komen zelfs niet alle onderdelen van het pakket volgende week nog aan bod in een afsluitend debat binnen de Conventie.

Het voorstel bevat concessies om vooral de kleinere landen over de brug te halen. Met name de aanstelling van een vaste raadsvoorzitter stuitte daar op fel verzet. De vrees was dat vooral grote landen als Duitsland en Frankrijk gebaat zouden zijn bij een invloedrijke president. Door de functie geen uitvoerende bevoegdheid toe te kennen is de weerstand gebroken.

De voorzitter zal zich vooral ontfermen over de agenda en de voorbereiding van toppen. Hij wordt benoemd voor een termijn van 2,5 jaar, met de mogelijkheid tot verlenging van eenzelfde periode. Nu wisselt het voorzitterschap nog elk half jaar. Volgens Giscard krijgt Europa met een president een 'eigen gezicht'.

De wens van de meerderheid van bestaande en toetredende lidstaten om een eigen commissaris te hebben, wordt gehonoreerd tot 2009. Daarna wordt de omvang beperkt. Voor de aanduiding van vijftien commissarissen met stemrecht komt een roulatiesysteem tussen de lidstaten. Het opgeven van het systeem van gekwalificeerde meerderheid ontmoet nog protesten van Spanje. Mogelijk wordt na 2009 nog een overgangsperiode ingesteld. Een aantal lidstaten zal ook nog vasthouden aan het vetorecht.

De reacties op het compromis waren gisteren overwegend positief. De Nederlandse regeringsvertegenwoordiger Gijs de Vries zag kansen op een akkoord, 'al zal ik nog niet de vlag willen uitsteken'. Vice-voorzitter Jean-Luc Dehaene van de Conventie: 'Dit laat ruimte voor consensus.'

Het voorstel van het presidium kwam tot stand na moeizame en langdurige onderhandelingen met afzonderlijke delegaties. De gesprekken werden, in strijd met de gepredikte openheid, gehouden achter gesloten deuren. Irritaties over eigengereid optreden van het presidium en de onwrikbaarheid van standpunten waren hoog opgelopen.

Het pakket zal op 20 juni worden voorgelegd aan de Europese top in Thessaloniki. De regeringen krijgen dan nog een jaar om tot definitieve besluiten te komen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden