Gingrich wordt eerste kandidaat Republikeinen

NEW YORK - Als congreslid nam de Republikein Newt Gingrich het op tegen de Amerikaanse president Bill Clinton. Dat leidde in de jaren negentig tot een sluiting van de federale overheid vanwege hooglopende ruzie over de begroting. Later betekende de tweestrijd bijna het einde van Clintons presidentschap, door de Lewinsky-affaire. Nu wil Gingrich opnieuw de degens kruisen met een machtige Democraat: Barack Obama.

Newt Gingrich

Terwijl een nieuwe sluiting van de overheid deze week nipt is afgewend, zal de conservatieve intellectueel Gingrich zich vandaag vermoedelijk als eerste potentiële kandidaat melden voor de verkiezingen in 2012.

Hoofdthema's zijn bekend

Om tegen Obama in het krijt te kunnen treden, krijgt hij eerst te maken met een reeks collega-Republikeinen. Wat de hoofdthema's zullen worden, is bekend: de impopulaire zorghervorming, werkloosheid, overheidsuitgaven, 'sociale kwesties' als abortus en het homohuwelijk, en de Amerikaanse rol op het wereldtoneel. Onduidelijk is nog wie er verder een gooi zal doen. De grote namen houden de kaarten tegen de borst. Maar met Gingrich' aangekondigde 'verkenning' zal het selectieproces naar verwachting in een stroomversnelling raken.

Om naamsbekendheid te verwerven en geld in te zamelen, hebben kandidaten tijd nodig. Zeker aangezien hun Democratische opponent de bekendste naam op aarde heeft. Obama heeft bovendien redelijke waarderingscijfers en kan zijn campagnekas gemakkelijk vullen.

Maandag wordt in de staat Iowa het eerste debat tussen conservatieven gehouden. Naast Gingrich wordt onder anderen de kanshebber oud-gouverneur Tim Pawlenty van Minnesota verwacht. Daar wordt naar uitgekeken, want Iowa houdt begin 2012 de eerste, cruciale voorverkiezingen.

Tea Party
De Republikeinen zegevierden in november bij de stembusstrijd om Congreszetels. Aangedreven door de populistische Tea Party-beweging wist de partij de weerzin tegen de uitdijende overheid om te zetten in een meerderheid in het Huis van Afgevaardigden.
De strijd tegen Obama is van een andere orde. Om hem te verslaan, moet de partij volgens veel waarnemers haar eigen Obama zien te vinden: een jonge, charismatische leider die de diverse Republikeinse groepen kan verenigen - zoals Obama in 2008 op links deed.

Gewiekst, maar onervaren
Aan conservatieve zijde klinkt de naam Marco Rubio uit Florida. Hij is jong, aantrekkelijk, gewiekst, en latino. Maar hij zit pas sinds begin dit jaar in de senaat. Anders dan Obama in 2007 lijkt Rubio eerst politieke en bestuurlijke ervaring te willen opdoen.
Mocht Sarah Palin uit Alaska het proberen, dan zou zij meedoen als gezicht van de Tea Party. Democraten denken dat Obama haar eenvoudig zal verslaan.

De koploper in diverse peilingen is Mitt Romney, de oud-gouverneur van Massachusetts, die het in 2008 ook al probeerde. Naast hem zijn gouverneur Mitch Daniels uit Indiana en Fox-presentator Mike Huckabee populaire namen binnen de gevestigde partij-orde.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.