Gijzeling in kruisvaarderskasteel Jordanië; IS of toch een tribaal dispuut?

Een 12de eeuws kruisvaarderskasteel in Jordanië is zondag bestormd door hedendaagse 'bandieten', zoals de verbijsterde premier van deze doorgaans rustige enclave in het Midden-Oosten de daders omschreef. Daarbij vielen tien doden, waaronder een Canadese toerist.

Een soldaat bij het kasteel in Karak in Jordanië. Beeld reuters

Hoewel Jordanië ingeklemd ligt tussen het door oorlog verscheurde Irak en Syrië, is het een van de veiligste landen in de Arabische wereld. Maar Jordanië is ook een cruciale bondgenoot in de oorlog tegen Islamitische Staat. De afgelopen jaren nam IS hier al vaker wraak. Hoewel de bestorming van het kasteel niet is opgeëist, wordt gevreesd voor betrokkenheid van IS.

De kruisvaardersburcht, Karak, ligt 120 kilometer ten zuiden van de hoofdstad Amman en is een belangrijke toeristische trekpleister. De vier daders beklommen zondagmiddag de hoogste verdieping van het kasteel en begonnen met automatische wapens naar beneden te vuren. Het fort bevat schietopeningen in de muur die hier zijn aangebracht bij de bouw in 1142.

Tot diep in de nacht

Elitetroepen van het leger waren tot diep in de nacht bezig om het kasteel weer onder controle te krijgen. Het 12de eeuwse ontwerp, geperfectioneerd na de inname door de islamitische troepen van Saladin in 1183, werkte hierbij tegen. Kasteel Karak staat op een - in de woorden van reisgids Lonely Planet - 'duizelingwekkend steile rotshelling die moest voorkomen dat aanvallers omhoog klommen richting het kasteel of dat gevangenen naar beneden klommen.'

Tijdens de urenlange schotenwisseling kon een groep toeristen niet ontsnappen uit de onderste verdiepingen van de ingenieus ontworpen kruisvaardersburcht. De bestorming is een nieuwe dreun voor het toerisme in Jordanië, dat de afgelopen jaren al enorm terugliep door de aanwezigheid van IS pal over de grens. Het kruisvaarderskasteel is een favoriete stop op de route naar de beroemde Romeinse ruïnes van Petra. Voor Jordanië geldt geen negatief reisadvies.

Beeld ap
Beeld reuters

In de rondom het kasteel gelegen stad, ook Karak geheten, boden bewoners zich massaal aan om het leger te assisteren bij de jacht op de schutters. De stad werd al eerder geconfronteerd met het geweld dat Jordanië steeds meer binnensijpelt: Karak is de geboorteplaats van Moaz al Kasasbeh, de Jordanese straaljagerpiloot die begin 2015 crashte boven IS-hoofdstad Raqqa en daarna door de extremistische beweging levend is verbrand. Zijn familie behoort tot de meest vooraanstaande van Karak.

De daders beschikten over bomvesten en explosieven en hadden meer doelen op het oog dan het kasteel, volgens een communiqué van het Jordaanse ministerie van Binnenlandse Zaken. Toch duidde premier Hani Mulki de schutters aan als 'bandieten'. Want hoewel iedereen vreest voor betrokkenheid van IS, is vooralsnog niet uitgesloten dat een tribaal conflict met de nabijgelegen stad Qatraneh een rol speelt.

De eerste melding dat er iets loos was, kwam namelijk uit Qatraneh, waar een huis in brand stond - mogelijk na een explosie. Het lijkt erop dat de schutters daarna pas het kasteel in zijn gevlucht. Onderweg schoten zij een 62-jarige Canadese toeriste dood. Ook twee Jordaanse dagjesmensen werden dodelijk geraakt. De andere slachtoffers zijn militairen. Er vielen tientallen gewonden.

Terwijl in buurlanden Irak en Syrië terreurdaden zoveel voorkomen dat bijna niemand nog openlijk bij stil staat, is dergelijk geweld hier nog steeds zo'n unicum dat het leidt tot herdenkingstochten op straat en troostende woorden in de Jordan Times: 'Karak bracht andermaal alle Jordaniërs bijeen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.