Giddy up go!

Gerard de Vries was diskjockey, artiest en ambassadeur van de countrymuziek. Op 72-jarige leeftijd treedt hij nog op als paragnost; pas deed hij van zich spreken in twee geruchtmakende zaken....

Cowboy Gerard kan het nog, al is hij een eeuwigheid paragnost. Hij legt zijn handen op tafel en kijkt naar buiten. En daar komt die stem, en het verhaal van die arme chauffeur, zijn verloren gewaande zoon en zijn vrachtwagen met de naam Giddy Up Go.

*Verleden week denderde ik weer over de weg toen ik op een gegeven moment werd ingehaald door een splinternieuwe dieseltruck*

Waar in zijn huiskamer boeddhabeelden alle ruimte hebben, zou nu een steelguitar moeten janken. Wat romige pianoriedels erbij.

.. Wat we toen allemaal te bepraten hadden. Jongens nog toe...

De Nederlandse koning van de praatcountry, in de Verenigde Staten als recitation net na de Tweede Wereldoorlog ontstaan, zingzegt erop los, alsof hij de begeleiding zelf ergens hoort.

*We zien de letters op onze wagens waar we de betekenis zo goed van kennen. Giddy up go*

Het verhaal is ten einde, hij lacht, en slaat op tafel. ‘Jaaah’, zegt Gerard de Vries, ‘De Vries is het nog niet verleerd.’

Uit het niets dook zijn naam op, nu in verband met de mysteries rond de moord op Marianne Vaatstra en de vermissing van Natalee Holloway. Praktiserend paragnost Gerard de Vries had zo zijn ideeën over de opsporingsmethoden en het nodeloos zoeken naar oplossingen, en dat liet hij, net als de andere tientallen paragnosten die zich met deze zaken bemoeien, ‘ongevraagd de wereld weten’. Het kwam hem op een reprimande van de familie Vaatstra te staan.

Die Gerard de Vries was dus ooit Cowboy Gerard, en in 1965 waren het alleen The Beatles die hem van een topnotering afhielden in de Top 40. Op fancy fairs van kerken en scholen of in de koopjesbak van een rommelmarkt kom je ’m nog weleens tegen: Z’n Gouden Hits. Vanaf de losgeraakte platenhoes kijkt een licht kalende en in ruitjesjas gestoken Cowboy Gerard de wereld in, omringd door speelkaarten – een verwijzing naar zijn hit Het spel kaarten.

Die Cowboy Gerard is nu 72 jaar, aan de blonde kant, en wil helemaal geen Cowboy Gerard meer heten. ‘Ja zeg. Jantje Smit heet tegenwoordig toch ook gewoon Jan. En Heintje is Hein. Het is klaar.’ En met afgeknepen stem, alsof hij zijn hond roept: ‘Cowboyyy Gerrrarrrd.’

Die verdraaide Willem van Kooten had ’m er ooit mee opgezadeld, met die naam dus. Als decorateur met een hobby was hij samen met Harmen Siezen bij Radio Veronica terechtgekomen. Zij lazen het nieuws voor op het schip.

Twee studenten maakten een countryprogramma waar De Vries geen bal aan vond. Dat gejodel, met die fiddle en die banjo, dat hoefde voor hem niet zo. Hij hield van de jazzklarinet van Benny Goodman. Maar op een dag stond Van Kooten voor zijn neus: ‘Die cowboys zijn er niet. Hier heb je een stapeltje platen en zoek het maar uit.’

Daar zat De Vries, en van schrik draaide hij per abuis niet Hank Williams, maar zijn zoon, Hank jr.

‘Maar het kwam snel goed, ik werd als dj een topper in de Nederlandse countrywereld’, zegt de man die jaren later tot ereburger van countryhoofdstad Nashville werd uitgeroepen. Toen de beroemde Amerikaanse zanger Jim ‘Gentleman’ Reeves in 1964 in Nederland optrad, was het De Vries die hem moest introduceren. Een paar maanden later, in juli 1964, stortte Reeves neer met een vliegtuig, iets buiten Nashville, en hij werd benaderd om een medley aan elkaar te praten: Ode aan Jim Reeves.

Het was zijn geboorte als praatcountryster, want niet veel later lag daar Wink Martindale’s versie van Deck of Cards op zijn bureau. Of Gerard daar even een Nederlandse vertaling van kon brouwen en het wilde inspreken op zijn karakteristieke manier – maar toch in zo’n tempo dat het op de A-kant paste. ‘Ik was altijd zo bleu, ik durfde geen nee te zeggen.’

Het nummer, origineel in 1948 uitgebracht door T. Texas Tyler, vertelt het verhaal van een Amerikaanse sergeant die in de Tweede Oorlog in een Franse dorpskerk terechtkomt zonder kerkboek, maar wel met een spel kaarten. Een schande, vond de pastoor aanvankelijk, maar de sergeant redde zich eruit. Hij gebruikte een spel kaarten om mee te bidden. Laatste beroemde regels:

*Beste mensen, dit was een waar verhaal. Ik weet het zeker, want die soldaat, dat was ik...

Cowboy Gerard en zijn begeleiders de Matadors kwamen met het nummer ‘hoog te paard’ – geintje van Willem van Kooten. Op het Veronica-schip werd de storyteller toegejuicht: ‘Gerard, je staat in de Top 40 en je schiet steeds verder omhoog. Nu The Beatles nog verslaan.’

De Vries: ‘Heel Nederland stond op z’n kop. Ik verkocht meer dan honderdduizend plaatjes. Moet je je voorstellen. En ik woonde nog in een tuinhuis. Mensen hielden van het nummer, net zoals ze later van Giddy up go hielden. Er zat iets sociaals in, het kleine menselijke. Alleen een man uit Zeeland beklaagde zich: hij vond dat ik geld aan religie verdiende.’

De Vries steekt zijn linkerhand op, waar zijn ringvinger ontbreekt. ‘Dit is de souvenir die me aan die tijd herinnert. Ik was weer eens te aardig geweest. Daar moest je bij Radio Veronica mee oppassen.’

Hij was op weg vanuit de haven van Scheveningen naar het schip van Veronica. Hij dacht twee matrozen te helpen met het verplaatsen van een verwarmingsradiator, en zijn hand kwam klem te zitten.

Ach, altijd die spannende verhalen over Radio Veronica. Er werd vooral veel gezopen, zag hij, en Willem van Kooten zorgde ervoor dat de plaatjes werden gedraaid waar Willem van Kooten bemoeienis mee had. ‘Hij was zo uitgekookt. Ik was het op een gegeven moment meer dan zat. Ik mocht niets, zelfs niet als Cowboy Gerard.’

Hij werd dj bij de TROS, ondanks het telefoontje van een van de eigenaren van Veronica dat hij het niet in zijn hoofd moest halen om ‘naar de zuilen’ te gaan of ‘naar meneer de TROS’. Bij de TROS praatte hij in negentien jaar 970 uitzendingen vol, draaide hij twintigduizend platen en kreeg hij zestigduizend brieven en kaarten. Hij reisde zestien keer naar Nashville om daar grote Amerikaanse countryhelden als Dolly Parton te interviewen.

Met praatzingen hield hij al snel op, wat toch merkwaardig was, gezien het grote succes. Maar wat moeten ze nog met De Vries, dacht hij aanhoudend. En wat moeten ze met die liedjes van De Vries? Alles was verteld. Alleen als hij een paar gin-bitter lemons achter de kiezen had, wilde hij er pardoes nog een Giddy up go uitgooien.

Hij staat op en loopt de trap op naar de eerste verdieping van zijn Loosdrechtse rijtjeshuis. De wereld van De Vries is verdeeld over twee kamers, zegt De Vries. In het kamertje rechts hangen de gouden platen van Cowboy Gerard, en zijn countryversierselen. Dan naar links, de kamer met zijn tempeltje, en zijn sjamanen.

Dat hij op een dag paranormaal begaafd bleek te zijn, daar zat hij niet op te wachten. Het overviel hem, anders kan hij het niet zeggen. Na het ongeluk met zijn hand kreeg hij nog een balk op zijn hoofd en raakte hij met zijn nieuwe, zilverkleurige BMW. In 1994 stierf zijn vriend aan aids. ‘Wat je vaak hoort, is dat paragnosten een aantal traumatische ervaringen achter elkaar meemaken’, zegt De Vries. ‘Het kan goed zijn dat het bij mij ook zo is gegaan. Ik voelde opeens planeetinvloeden, en daar moest ik wat mee.’

Hij merkt dat er veel ‘koekenbakkers’ onder de paragnosten zijn. Types die in zijn ogen veel geld vragen en de mensen belazeren. Zo zag hij een paragnost die een vrouw toesprak met de woorden: ‘Mijn gids zegt dat u naar Vivaldi moet luisteren, en dan vooral naar de pianoconcerten.’ Schandalig toch, meent De Vries. ‘Vivaldi heeft helemaal geen pianoconcerten geschreven.’

De afgelopen tien jaar heeft hij vierduizend keer thuis als paragnost opgetreden. En onlangs verscheen zijn boek De zin en de onzin van het paranormale. Zijn eerste signalen krijgt hij doorgaans in de keuken, waar de foto van zijn moeder hangt. Zij zei hem altijd: ‘Laat je niet van de wijsheid brengen.’

Zo nu en dan speelt countrymuziek een rol in zijn werk als paragnost. Toen hij laatst een oude, eenzame man op bezoek had, kwam opeens het nummer O Lonesome Me voorbij. ‘Maar ik heb geen contact met dode countrysterren als Johnny Cash of Tammy Wynette, die ik vroeger in Nashville heb ontmoet. Zo werkt het niet.’

Voor de lokale Radio Wijdemeren verzorgt hij elke zaterdagmiddag een countryprogramma. En elk jaar deelt hij in De Lampegiet in Veenendaal de Gerard de Vries Award uit voor de beste country-act. ‘Ja, dan staat De Vries weer even in zonnetje, en wordt telkens opgesomd wat ik allemaal heb betekend voor de country in Nederland.’

Dan is het tijd voor muziek, zegt hij. Hans Sommer, voorheen van de Nederlandse countrygroep Sommerset, zingt zijn Nederlandse versie van Jim Reeves’ Adios Amigo. Het was het nummer dat Sommer zong op de begrafenis van de vriend van De Vries.

...Adios Amigo, mijn vriend* de strijd is gestreden*

In een kastje bij het raam liggen de acht cd’s , bij elkaar gehouden door een elastiekje, al klaar. Hierop staan de acht nummers die De Vries op zijn begrafenis wil horen. Voor de zekerheid heeft hij ze ook op een speciaal cd’tje gebrand met de titel: Gerards Laatste Verzoek.

‘Ik wil niet dat de mensen zich het leplazerus zoeken naar mijn muziek, als ik dood ben. Zo heb ik als het ware mijn eigen begrafenis geproduceerd. Lekker makkelijk voor de nabestaanden, en ik weet tenminste zeker dat ze de goeie muziek draaien.’

Opvallend aan de verzamelaar, die liedjes bevat van het Oslo Gospel Choir, Aafje Heynis, Helmut Lotti en Doris Day, is de schaarse aanwezigheid van countrymuziek. Alleen de oude bard Kris Kristofferson is te horen als de kist zakt. En wie al helemaal niet is vertegenwoordigd, is Cowboy Gerard, met zijn vertrouwde verteltrant.

‘Ah nee joh’, zegt hij, en steekt een filtersigaret op. ‘Dan zullen de mensen in de aula zeggen: alsjeblieft niet die muziek van Cowboy Gerard hier op deze plek, hè nee. Ik wil ze dat niet aandoen.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden