Gibraltar zou Britten desnoods een oorlog tegen Europa waard zijn

Spanje verzet zich niet tegen eventueel EU-lidmaatschap onafhankelijk Schotland

De Britse premier Theresa May is bereid Gibraltar te verdedigen, zoals Margaret Thatcher dat in 1982 heeft gedaan met de Falklandeilanden. Dat zei de voormalige leider van de Britse Conservatieve Partij, Michael Howard.

In het Britse overzeese gebied Gibraltar stemde 96 procent van de inwoners tegen een Brexit. Beeld afp

Met zijn suggestie dat oorlog denkbaar is, heeft het Hogerhuislid een diplomatiek conflict op scherp gezet. Hij beschuldigde Spanje van 'landjepik'. Vrijdag was bekend geworden dat de Europese Unie, op verzoek van Spanje, de status van de Britse 'Rock' wil betrekken bij de Brexit-onderhandelingen.

Tegelijkertijd maakte de Spaanse minister van Buitenlandse Zaken zondag bekend dat Spanje zich niet op voorhand zal verzetten tegen een EU-lidmaatschap van een onafhankelijk Schotland. Tot dusver werd aangenomen dat Madrid, met de onafhankelijkheidsstrijd van Catalonië en Baskenland in het achterhoofd, een Schotse toetreding zou tegenhouden. De Schotse regering wil binnen twee jaar een onafhankelijkheidsreferendum houden, erop wijzend dat een tweederde van de Schotten bij de EU wil blijven. Londen zal dat referendum niet goedkeuren.

Het kwam als een verrassing dat Brussel van plan is om, op Spaans verzoek, het lot van Gibraltar op de agenda van de Brexit-agenda te zetten. De ruim dertigduixend inwoners van 'de Rots' hadden de bui echter al zien hangen en stemden eind juni massaal tegen Britse uittreding. Spanje aast al sinds mensenheugenis op zeggenschap over Gibraltar, dat begin 18de eeuw door een Engels-Hollandse vloot op de Spanjaarden was veroverd. Bij de Vrede van Utrecht in 1713 werd het strategisch gelegen oord officieel toegevoegd aan het Britse Wereldrijk.

Rots 'niet te koop'

Als de Europese leiders Donald Tusks ontwerpmandaat goedkeuren, komt 'Utrecht' op tafel te liggen. De Spanjaarden krijgen van Brussel de gelegenheid om het bestreden gebied buiten een Brits-Europees handelsakkoord te houden, wanneer de Britten geen bilateraal akkoord met Spanje willen sluiten over de toekomst van Gibraltar. Hiermee kiest de EU de kant van Spanje bij het sluimerende conflict. Nu al heeft Madrid laten weten dat het vliegveld van Gibraltar bij de huidige status quo niet kan vallen onder een eventueel Brits-Europees luchtvaartakkoord.

Britse politici reageerden verontwaardigd, al gingen ze niet zover als Howard. Michael Fallon, de minister van Defensie, zei de soevereiniteit van Gibraltar en de Britsgezinde inwoners koste wat kost te verdedigen. Zijn collega van Buitenlandse Zaken, Boris Johnson, zei dat de Rots 'niet te koop is'. Gibraltar werd met het Verenigd Koninkrijk in 1973 lid van de EEG, maar valt buiten de gemeenschappelijke douane-unie, zodat de smokkel welig tiert. De plaatselijk economie drijft verder op financiële diensten, toerisme en onlinegokken.

Lees meer

'Groot-Brittannië zal na Brexit Gibraltar opofferen'
Nergens is de weerzin tegen een Brexit zo sterk als in Gibraltar. Zonder EU vreest de Britse enclave uitgeleverd te worden aan Spanje. 'Het wordt een ramp.' (+)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.