NieuwsStraat van Hormuz

Gibraltar laat Iraanse olietanker gaan, ondanks tegenwerking van de VS

Gibraltar heeft donderdag besloten dat een in beslag genomen Iraanse olietanker vrij is om te vertrekken. De Verenigde Staten deden op het allerlaatste moment een poging dit te verhinderen, maar dat was vergeefs. Het besluit kan bijdragen aan een vermindering van de spanningen tussen Iran en Groot-Brittannië.

De Iraanse tanker Grace 1 bij Gibraltar.Beeld Foto AFP

Britse mariniers hadden op 4 juli het schip, de Grace 1, aan de ketting gelegd. Het werd ervan verdacht olie naar Syrië te vervoeren, wat een schending zou zijn van het embargo dat de Europese Unie tegen dit land heeft ingesteld. Als vergelding nam de Iraanse Revolutionaire Garde in de Straat van Hormuz de onder Britse vlag varende tanker Stena Impero in beslag. Deze acties over en weer leidden tot een diplomatieke crisis tussen de twee landen.

Maar donderdag eind van de middag deelde Fabian Picardo, de eerste minister van de semi-autonome regering van het Britse overzeese gebiedsdeel Gibraltar, mee dat er een oplossing was. Het beslag op de Grace 1 wordt opgeheven omdat Iran de schriftelijke verzekering heeft gegeven dat de tanker de olie niet zal lossen in Syrië.

Lastminuteverzoek

Het lastminuteverzoek dat het Amerikaanse ministerie van Justitie deed om de Grace 1 te blijven vasthouden, zal volgens de eerste minister afzonderlijk worden behandeld door de justitiële autoriteiten. Maar de kans is groot dat het schip dan al weg is. De Iraanse ambassadeur in Londen twitterde dat het ‘spoedig’ zal uitvaren. Hij sprak van een ‘miserabele nederlaag’ van de VS.

Deze woorden zullen in Washington aanvoelen als zout in de wond. De spanningen met Iran zijn hoog opgelopen. De Amerikanen betichten Teheran ervan achter de recente aanvallen te zitten op tankers in de Straat van Hormuz. Nadat Iran een Amerikaanse drone had neergehaald, stonden de VS klaar om luchtbombardementen uit te voeren op Iraanse doelen, maar president Trump zegde die op het laatst af, omdat hij geen onnodige slachtoffers wilde maken. Toch blijft de dreiging van een directe militaire confrontatie bestaan.

De actie in Gibraltar laat zien dat Amerikanen maximale druk op Iran willen blijven uitoefenen. Met sancties proberen zij Irans olie-uitvoer te blokkeren om het zo een belangrijke inkomstenbron te ontnemen. Dat was volgens een hoge regeringsfunctionaris in Washington ook de reden voor de poging het vrijgeven van de Iraanse olietanker in Gibraltar te blokkeren. Hij wees tegenover de Financial Times op het strategische belang dat Amerika heeft bij het voorkomen dat het Iraanse bewind olie-inkomsten gebruikt om bevriende strijdgroepen in het Midden-Oosten te ondersteunen.

Ongemakkelijke spagaat

Vorig jaar zegde president Trump het door zijn voorganger Obama gesloten nucleaire akkoord op. Volgens hem bood het geen garantie dat Iran geen kernwapens ontwikkelt. Hij stelde strenge sancties in om Teheran te dwingen tot een beter verdrag. Vooral de poging de Iraanse olie-export stil te leggen, doen pijn. Van de weeromstuit dreigt Iran het voor de rest van de wereld belangrijke olietransport in de Straat van Hormuz te verstoren.

De Britten zitten in een lastig parket. Samen met de andere Europese landen blijven zij het atoomakkoord met Iran steunen. Tegelijkertijd oefenen de Amerikanen druk uit om mee te doen met een door hen geleide operatie om tankers te beschermen. De Britten hebben toegezegd dat zij meedoen, maar ze willen zich ook niet te veel vervreemden van Europa dat moeite heeft met Trumps confrontatiepolitiek tegenover Iran. Het dwingt ze tot een ongemakkelijke spagaat, zoals donderdag in Gibraltar bleek.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden