Nieuws Zorgverzekering

Ggz-aanbieder krijgt boete van vier ton voor onterechte burn-outdeclaraties

De Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) heeft de grote ggz-aanbieder HSK Groep een boete van 400 duizend euro opgelegd voor stelselmatig onrechtmatig declareren in de jaren 2013 tot 2016. HSK heeft volgens de zorgtoezichthouder de kosten van behandelingen voor burn-outs door zorgverzekeraars laten vergoeden, terwijl deze op basis van de zorgverzekeringswet niet gedeclareerd kunnen worden door de ggz.

Beeld ANP

Patiënten hadden volgens de NZa stressklachten die samenhangen met hun werk, maar kregen volgens de waakhond ten onrechte een diagnose van een specifieke stoornis. De behandeling van deze stoornis wordt wél door de zorgverzekeringswet vergoed. De patiënten kregen het label ‘ongedifferentieerde somatoforme stoornis’ (OSS) opgeplakt, oftewel lichamelijke klachten zonder medische noodzaak. HSK, dat 36 vestigingen heeft waar in totaal 500 mensen werken, heeft tussen 2013 en 2016 11 miljoen euro gedeclareerd op basis van deze OSS-diagnoses.

Grootschalig onderzoek

Door deze zaak begint de NZa nu een grootschalig onderzoek bij ggz-aanbieders naar deze vorm van fraude. ‘Op basis van aanwijzingen en binnengekomen meldingen vermoeden wij dat dit breder speelt’, zegt projectleider Wouter Annijas van de NZa. De zorgtoezichthouder heeft een lijst van kleine en grote ggz-aanbieders opgesteld waarnaar zij dit jaar onderzoek gaat doen.

Directeur Martin Dekker van de HSK Groep noemt het boetebesluit van de NZa onzorgvuldig en heeft bezwaar aangetekend. Volgens hem veroorzaakt de zorgautoriteit grote onrust in de geestelijke gezondheidszorg, omdat nu onduidelijk is op basis van welke criteria de ggz kan behandelen. ‘Wij hebben geen mensen behandeld met een burn-out, maar patiënten met ernstige psychische stoornissen. De huisarts zegt tegen patiënten die hij doorverwijst dat ze een burn-out hebben, omdat veel mensen niet weten wat een somatoforme stoornis is.’

Discussie over definitie

Hulp bij problemen bij werk en relaties mag wel worden behandeld door de huisarts; burn-outs vallen sinds 1 januari 2012 niet meer onder de declarabele ziektekostenverzekeringszorg. Maar in de geestelijke gezondheidszorg woedt een voortdurende discussie over de definitie van een burn-out. ‘Er is overlap met onder meer depressies, angststoornissen en somatoforme stoornissen’, zegt psychiater Christiaan Vinkers, stressonderzoeker aan het UMC Utrecht. ‘Wij zouden veel fundamenteler moeten kijken naar het verschijnsel burn-out, wat het precies is en hoe we het moeten vaststellen.’

Een burn-out krijgt iemand na een lange periode van (werk)stress; hij voelt zich dan lichamelijk en geestelijk uitgeput. Ongeveer 10 procent van de beroepsbevolking zou last hebben van zulke klachten. ‘Deze ggz-aanbieder HSK had er zijn bedrijfsmodel van gemaakt om werknemers met burn-outklachten te behandelen’, zegt Annijas van de NZa. ‘Patiënten met een burn-out meldden zich zelf bij de organisatie, of werden er naar doorverwezen door de huisarts of bedrijfsarts. Er stond zelfs een brochure over burn-out op de website.’

Verdachte dossiers

De NZa begon in 2016 een onderzoek naar HSK. De zorgautoriteit liet twaalf ‘verdachte dossiers’ onderzoeken door een externe expert. Die concludeerde dat deze patiënten geen OSS hadden, maar psychische en lichamelijke stressklachten die samenhingen met hun werksituatie. Zij kregen hiervoor cognitieve therapie volgens een burn-outprotocol. Daarom was het onrechtmatig deze behandeling bij een zorgverzekeraar te declareren, aldus de NZa.

‘De NZa velt haar oordeel op basis van maar één expert’, zegt HSK-directeur Dekker. ‘Wij hebben drie experts laten kijken, die dezelfde dossiers wel als rechtmatig bestempelden. Deze discussie gaat ten koste van duizenden patiënten met ernstige psychische klachten die deze zorg nodig hebben.’

De NZa legt een aantal keer per jaar boetes op als er sprake is van onterechte declaraties. Dat bij HSK de werkwijze om voor burn-outs te declareren structureel was, heeft bijgedragen aan de hoogte van de boete, zegt Annijas. Ook de omzet van de organisatie heeft meegespeeld. ‘Het is zeer ernstig als op deze manier stelselmatig onterecht aanspraak gemaakt wordt op zorggeld. Dat leidt tot hogere zorgkosten en kan er zelfs toe leiden dat de premies stijgen. Daarbij krijgen personen een stoornis opgeplakt die ze niet hebben, maar die wel in hun medische dossier staat.’

Bovendien ontstaat zo oneerlijke concurrentie met andere aanbieders voor zorg voor burn-outs. Bedoeling is dat ook werkgevers hieraan mee betalen. De NZa gaat bedrijfsartsen via hun beroepsvereniging hierover voorlichten.

Alleenstaanden en fulltimers kampen vaker met burn-outverschijnselen dan anderen, becijfert CBS

Onder hoge druk precies moeten doen wat de baas zegt, op de manier waarop hij het zegt en wanneer hij het zegt. Dat is een goed recept voor een burn-out bij werknemers. Vrouwen ervaren deze omstandigheden vaker dan mannen en lijden daardoor iets vaker onder 'werkgerelateerde psychische vermoeidheid ': burn-outklachten. Dat blijkt uit een vandaag gepubliceerd onderzoek van het Centraal Bureau voor Statistiek (CBS).

Aantal burn-outs zeer sterk gestegen - en dat komt deels door al die tijdelijke contracten

Het aantal burn-outs is fors gestegen. 15 procent van de Nederlandse vrouwen zegt een burn-out te hebben of te hebben gehad. Twee jaar geleden was dit nog 9,4 procent. Het aantal opgebrande of overspannen mannen steeg in diezelfde periode van 6 naar 9 procent.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.