analysewachttijd coronatest

GGD’s kunnen opgeschroefde labcapaciteit niet bijbenen: wachttijd coronatests blijft zelfde

Ook nu de laboratoriumcapaciteit flink is opgeschroefd, loopt de wachttijd voor een coronatest niet terug. Het kost de 25 GGD’s nog zeker een week voordat ze fors meer tests kunnen afnemen. Daarbij hebben steeds meer GGD’s moeite om voldoende personeel met een medische achtergrond te werven voor de teststraten. 

Het gaat waarschijnlijk nog een week duren voordat de GGD's een inhaalslag hebben gemaakt.Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Nadat ‘coronaminister’ Hugo de Jonge contracten heeft gesloten met grote, buitenlandse laboratoria heeft Nederland sinds deze week capaciteit om dagelijks 51 duizend door GGD’s afgenomen coronatests te laten analyseren. De teller bleef maandag echter steken op 38 duizend afgenomen swabs.

Dat zijn er zevenduizend meer dan een week eerder, maar niet genoeg om in de pas te komen met de met een kwart toegenomen labcapaciteit. ‘Wij wisten dat die sprong er aan zat te komen, maar we hadden geen idee wanneer’, zegt woordvoerder Sonja Kloppenburg van GGD-koepel GGD GHOR. Zij schat dat het zeker nog een week duurt voor de GGD’s een inhaalslag hebben gemaakt.

Het is de zoveelste hobbel in het op orde krijgen van het Nederlandse testapparaat, cruciaal in het bestrijden van de pandemie. Het duurde tot 1 juni voordat Nederland genoeg capaciteit had om iedereen met klachten te laten testen. Begin augustus werd duidelijk dat de GGD’s onvoldoende personeel hadden voor het bron- en contactonderzoek. Eind augustus werd het gebrek aan laboratoriumcapaciteit de volgende bottleneck. En nu die weer op orde begint te komen, kunnen de GGD’s niet meteen schakelen. 

Geen kratje met buisjes

Ze moeten meer personeel inroosteren, bestaande teststraten uitbreiden en nieuwe teststraten openen. Ook hebben de nieuwe laboratoria waarmee wordt gewerkt weer net andere voorwaarden voor de aanlevering van het materiaal. ‘Het is niet even een kratje met buisjes wegzetten aan de kant van de weg. Het is een hele logistieke operatie om 10 duizend tests per dag extra te verwerken.’

‘Coronaminister’ Hugo de Jonge heeft er begrip voor dat de GGD’s even nodig hebben om op te schalen. Pas vorige week werd exact bekend hoeveel de capaciteit deze week zou stijgen. ‘Het is logisch dat ze tijd nodig hebben, dat kan niet van de ene op de andere dag’, zegt zijn woordvoerder. ‘We werken op dit moment allemaal keihard om meer tests mogelijk te maken.’

Begin augustus gaf minister Hugo de Jonge de GGD’s een ‘carte blanche’ om zo snel als mogelijk op te schalen. Eind augustus kregen GGD’s vervolgens echter de dwingende instructie van het ministerie de opschaling van alle testlocaties te staken omdat laboratoria de toestroom van testmonsters niet meer aankonden.

Het vooruitzicht van De Jonge is nu dat er wellicht al in november labcapaciteit is om 100 duizend tests per dag te analyseren. Eind deze maand moet de labcapaciteit 70 duizend tests per dag bedragen.

Inhaalslag

De GGD’s doen er naar eigen zeggen alles aan een inhaalslag te maken. In Friesland gaat de testcapaciteit van 1.100 personen per dag deze week stapsgewijs verder omhoog naar 1.600 per dag komende maandag. ‘Hadden we eerder opgeschaald en was dit ook in andere regio’s gebeurd, dan waren de wachttijden nu mogelijk zo geweest dat verder opschalen op dit moment niet nodig zou zijn’, aldus een woordvoerder.

De GGD Hollands Midden (Leiden en omstreken) verdubbelt de capaciteit deze week tot 2400 tests per dag. Daartoe zijn de afgelopen weken alle teststraten naar grotere locaties verhuisd. Ook zijn er 36 nieuwe bemonsteraars aangenomen, zegt een woordvoerder. ‘Wij merken dat medisch geschoold personeel schaars is.’

Meer GGD’s hebben in deze snelle opschaling moeite om voldoende personeel te vinden met een medische achtergrond. Dit probleem gaat nijpender worden bij de volgende opschalingen die op de rol staan, is de verwachting. De GGD Gelderland-Zuid gaat opleidingen in de gezondheidszorg langs om belangstellenden te werven. En de GGD Twente heeft een overeenkomst gesloten met het laboratorium Medlon en de huisartsengroep Dinkelland, die ook tests gaan afnemen. ‘Zo kunnen we sneller de capaciteit opschalen in onze regio’, zegt plaatsvervangend directeur Eric Maarsingh van de GGD Twente. ‘Deze partijen hebben daarvoor geschoold personeel.’ 

Tijdlijn: de testsaga in quotes

31 maart

‘Testen, testen, testen, dat is wat we de komende tijd gaan doen.’

-Hugo de Jonge tijdens corona-persconferentie.

April

‘In de eerste maanden van de coronacrisis had waarschijnlijk een groter aantal mensen op het nieuwe coronavirus getest kunnen worden.’

-De Algemene Rekenkamer oordeelt in september kritisch over het Nederlandse testbeleid.

15 mei

‘GGD’en zijn klaar voor uitgebreid testen en bron- en contactonderzoek. In juni kunnen alle Nederlanders met klachten die wijzen op het coronavirus getest worden.’

- GGD-koepel GGD GHOR in een persbericht.

7 augustus

‘De beperking van het bron- en contactonderzoek is een tijdelijke situatie’

-Hugo de Jonge over de situatie in Amsterdam en Rotterdam, waar besmette personen zelf hun contacten moeten inlichten.

26 augustus

‘Intussen wordt hard gewerkt aan het uitbreiden van de testcapaciteit bij de laboratoria. Naar verwachting is dat komende week gerealiseerd. Tot die tijd heeft VWS de GGD’en gevraagd te wachten met de verdere uitbreiding van het aantal testlocaties en de verdere verruiming van de openingstijden.’

-Het ministerie van Volksgezondheid in een persbericht.

6 september

‘Soms zagen we op tv dat ons testbeleid werd uitgebreid.’

-Directeur Jaap Donker van de GGD regio Utrecht. 

10 september

‘De krapte zal naar verwachting nog wel enkele weken aanhouden. Maar we kunnen daar even niets aan doen.’

-Een woordvoerder van minister De Jonge over de lange wachttijden voor een coronatest. 

18 september

‘We willen zeker geen schijnprecisie wekken. Onze berekening is bedoeld om een gevoel te krijgen wat je zou kunnen verwachten.’

-RIVM-hoofdmodelleur Jacco Wallinga, over de - achteraf gezien veel te voorzichtige prognose dat er in september 30 duizend tests per dag nodig zouden zijn. 

22 september

‘Terugkijkend hadden we eerder de testcapaciteit kunnen opschalen, maar in de context van dat moment was dat een niet voor de hand liggend besluit.’

-Minister Hugo de Jonge tijdens Tweede Kamer-debat, over inschakelen buitenlandse labs. 

6 oktober

‘Wij wisten dat die sprong er aan zat te komen, maar we hadden geen idee wanneer.’

-Een woordvoerder van GGD-koepel GGD GHOR legt uit waarom de GGD’s de vergrote labcapaciteit nog niet kunnen bijbenen. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden