Nieuws

GGD’s beginnen met het vaccin van Janssen: je geboortejaar bepaalt welk vaccin je krijgt

De GGD’s beginnen komende week met de toediening van het Janssen-vaccin, waarvan maar één prik nodig is, aan degenen die zijn geboren in 1967 en 1968. Zij kunnen vanaf afgelopen weekend een afspraak maken.

Een medewerker met het Erasmus MC ontvangt een prik met het Janssen-vaccin. Janssen krijgt nu zijn plek in de vaccinatiestrategie omdat er deze weken voor het eerst een aanzienlijke hoeveelheid van wordt geleverd. Beeld Marcel van den Bergh
Een medewerker met het Erasmus MC ontvangt een prik met het Janssen-vaccin. Janssen krijgt nu zijn plek in de vaccinatiestrategie omdat er deze weken voor het eerst een aanzienlijke hoeveelheid van wordt geleverd.Beeld Marcel van den Bergh

De Nederlandse vaccinatiecampagne is inmiddels goed op stoom met ruim 8 miljoen gezette prikken: nu worden begin-vijftigers uitgenodigd, de veertigers komen al bijna in zicht.

De GGD is te vergelijken met een restaurant waar de gerechten per leeftijd worden geserveerd. In de Nederlandse aanpak bepaalt namelijk je geboortejaar grotendeels welk vaccin je krijgt toegediend – met uitzondering van bepaalde groepen met een eigen plek in het inentingsprogramma, zoals zorgmedewerkers, mensen met een medisch risico of verpleeghuisbewoners.

Thuiswonende ouderen die bij de GGD worden geprikt – van de oudste negentigers naar steeds jongere groepen – kregen tot nog toe vooral Pfizer: het vaccin waarvan verreweg het meest geleverd wordt. Vanaf juni gaat het om een miljoen doses per week. Ook prikken de GGD’s deze groepen sinds kort met het Moderna-vaccin, waarvan aanzienlijk minder doses Nederland bereiken. Een uitzondering gold voor de geboortejaren 1956 tot 1960: zij kregen bij de huisarts het vaccin van AstraZeneca en konden nadrukkelijk niet terecht bij de GGD voor een ander vaccin.

De eerste Janssen-groep bij de GGD's bestaat uit ongeveer een half miljoen mensen, van wie mogelijk al 80 duizend in voorrangsgroepen een vaccinatie-oproep hebben ontvangen. Op Twitter klinken vooral positieve reacties van mensen uit deze bouwjaren 1967 en 1968: ‘Prima, één prikkie en klaar’. Een ander spreekt van ‘totale willekeur’ bij de toewijzing van vaccins per geboortejaar. Welk vaccin degenen die zijn geboren in 1969 krijgen voorgeschreven, is nog niet bekend.

Efficiëntie

De overheid heeft bewust niet gekozen voor een keuzevrijheid in vaccins, vanwege de efficiëntie. ‘Door het Janssen-vaccin toe te dienen aan mensen met een bepaald geboortejaar, wordt het beschikbare vaccin zo effectief en efficiënt mogelijk ingezet. Hierdoor worden zo snel mogelijk zo veel mogelijk mensen in Nederland gevaccineerd’, zeggen het RIVM en de GGD’s.

Janssen krijgt nu zijn plek in de vaccinatiestrategie omdat er deze weken voor het eerst een aanzienlijke hoeveelheid van wordt geleverd: 368 duizend doses. Daarmee wordt komende week in drie regio’s, waaronder de steden Amsterdam en Utrecht, ook begonnen met het vaccineren van daklozen en illegalen. Omdat deze mensen niet per brief uit te nodigen zijn, wordt vooral gevaccineerd op locaties waar daklozen en illegalen verblijven of samenkomen. Het vaccin van Janssen is handig voor deze doelgroep, omdat met daklozen vaak lastig een afspraak te maken is voor een tweede prik.

De introductie van het in Nederland ontwikkelde Janssen-vaccin ging niet vlekkeloos. Na goedkeuring door het Europees Geneesmiddelenbureau EMA op 11 maart bleef halverwege april de eerste Europese levering van het vaccin enkele dagen in de opslag liggen. Minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid) wilde toen eerst een nieuw oordeel van het EMA afwachten.

Dat boog zich over een reeks ziektegevallen in de VS na inenting met dit vaccin. Enkele volwassen vrouwen onder de 50 jaar werden getroffen door ongewone bloedstollingen in combinatie met een verlaagd aantal bloedplaatjes. Dit ziektebeeld is vergelijkbaar met de zeldzame bijwerking van het AstraZeneca-vaccin.

Dinsdagmiddag 20 april oordeelde het EMA dat het vaccin veilig was. Diezelfde avond kondigde minister De Jonge in de coronapersconferentie aan dat het prikken met dit vaccin kon beginnen. Het aantal in de VS geconstateerde gevallen van ernstige bijwerkingen is volgens de minister zo extreem laag dat er ‘niet tot een andere afweging is te komen dan doorgaan’. Advies vragen aan de Gezondheidsraad, zoals hij eerder deed voor het vaccin van AstraZeneca, was volgens hem niet nodig met zo weinig geconstateerde gevallen van die bijwerkingen.

Met de eerste bescheiden lading van het vaccin van Janssen zijn toen ziekenhuismedewerkers en medewerkers en patiënten in de GGZ ingeënt. Nu krijgt het vaccin dus een volwaardige plek in de vaccinatiestrategie. Er zouden dit kwartaal drie miljoen doses worden geleverd, maar door problemen in een Amerikaanse fabriek is onzeker of dit aantal wordt gehaald.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden