Nieuws Groningen

GGD: Groningse gemeenten moeten voor inwoners zorgen die mentaal worstelen met gevolgen van gaswinning

De aardbevingsgemeenten in de provincie Groningen moeten zorgen voor hun inwoners die mentaal worstelen met de gevolgen van de gaswinning. Dat beveelt GGD Groningen aan in een rapport dat op verzoek van de Nationaal Coördinator Groningen is opgesteld. RTV Noord beschikt over het rapport. Dit verhaal, uit 2016, legde al het verband tussen de aardbevingen in Groningen en gezondheidsklachten van inwoners van de provincie.

Een scheur in een muur van het dorpshuis in het Groningse Leermens. Beeld ANP

Ondanks de aardbevingen zijn de meeste Groningers nog steeds zeer tevreden over hun woonomgeving. Ze voelen zich geworteld in hun provincie en koesteren de saamhorigheid. Mensen die meerdere keren geconfronteerd zijn met schade aan hun huis hebben echter aanzienlijk vaker dan gemiddeld psychische problemen en stress-gerelateerde gezondheidsklachten.

Dat blijkt uit de eerste rapportage van Gronings Perspectief, een grootschalig en langlopend onderzoek naar de sociale, psychologische en lichamelijke gevolgen van de aardbevingen in de provincie. Bijna vierduizend mensen vulden de vragenlijst in.

Van hen geeft 83 procent aan (zeer) tevreden te zijn over hun woonomgeving. 'Het is dus niet zo dat Groningers over alles klagen', zegt onderzoekster Katherine Stroebe van de Rijksuniversiteit Groningen. 'Mensen zijn gehecht aan de regio.'

Haar collega Tom Postmes, hoogleraar sociale psychologie, noemt de bevindingen 'verbazend'. 'Vaak wordt de suggestie gewekt dat de hele provincie naar de knoppen gaat. Dat is in de ogen van bewoners niet het geval. De klappen vallen bij een specifieke groep.'

Prikkelbaar

De problemen zijn het grootst onder Groningers die meer dan eens te maken hebben gehad met bevingsschade. Ze hebben relatief vaak specifieke gezondheidsklachten. Ze zijn prikkelbaar, moe en hebben last van concentratie- en slaapproblemen. Van hen verkeert bovendien 13 procent in een slechte geestelijke gezondheid.

'Het effect is groter dan we op voorhand gedacht hadden', zegt Postmes. Als mogelijke oorzaken noemt hij de verontwaardiging over wat het gebied overkomt en onvrede over schadeafhandeling en compensatieregelingen. 'Het is een complex van factoren.'

Nationaal Coördinator Groningen Hans Alders noemt de rapportage zorgelijk: 'Huisartsen, GGD, zorgverleners, gemeenten en ook de NCG moeten hier serieus oog voor hebben en alert op zijn. Het protocol dat CVW hanteert om schademeldingen af te handelen wordt momenteel aangepast.' Het ontzorgen van bewoners tijdens schadeafhandeling is daarbij een aandachtspunt, zegt Alders.

Lees ook

De Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) concludeerde vorig jaar dat de veiligheidsrisico's lange tijd niet zijn onderkend. Correspondent in Noord-Nederland Jurre van den Berg reconstrueerde ruim 55 jaar gaswinning in Groningen.

Uit onderzoek van de Rijksuniversiteit Groningen blijkt dat 'huizen in bevingsgebied 954 miljoen minder waard zijn geworden.'

Veiligheid

Ook als het gaat om gevoelens van onveiligheid zijn de verschillen groot. Van de groep met meerdere schade-ervaringen voelt 60 procent zich onveilig door de bevingen. Onder mensen zonder schade is dat slechts 17 procent.

Postmes: 'Veiligheid is meer dan het berekenen van de kans dat een gebouw instort. Het idee heerst dat het herstellen van schade en het versterken van huizen de problemen oplost. Maar de schade aan de gebouwen beschadigt ook de bewoners. Ze zijn boos en hebben het gevoel controle te verliezen.'

Opvallend is dat relatief veel mensen in de omgeving Hoogezand-Sappemeer zich onveilig voelen. Oorspronkelijk viel die regio buiten het bevingsgebied. Maar sinds de gaswinning bij Loppersum door de Raad van State is stilgelegd, worden in het oostelijk deel van de provincie meer bevingen geregistreerd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden