Gezwollen voet

Dat Oidipous, die zijn vader vermoordde en daarna vier kinderen verwekte bij zijn moeder, leed aan een Oidipous-complex heeft Freud ons verteld....

tekst peter brusse

Geen simpele vraag, als je beseft dat geleerden nog steeds niet zijn uitgeruzied over de zwelling, laat staan over het complex. Hadden de ouders het kind kreupel geslagen, toen ze hoorden dat het groot onheil aan zou richten? Was het een piercing in de enkel, wat in de mythologie heel gewoon is? Door de piercing hoopte je - symbolisch - ook de ziel te verminken, zodat die hem niet kon smeren. Er is ook gesuggereerd dat Oidi pous dezelfde was als de Egyp tische zonnegod Achna ton. En Achna ton had, ver moedelijk, klomp voeten.

De mythologische verklaring hier voor is, dat wie uit de aarde wordt geboren, niet of niet goed kan lopen. Dat mankement, zegt de Amerikaanse classicus David Lupher, is het gevolg van het conflict tussen geloof (dat de voorvaderen uit de de diepte van de aarde omhoog kwamen) en wetenschap (dat kinderen ergens anders vandaan komen). Hier komt Freud om de hoek kijken. Voeg daarbij het feit dat Oidipous - ook vóór hij zich de ogen uitstak - niet zag dat hij een vreemd voetje had, en het familiedrama is verzekerd. Maar was het de linker- of rechtervoet? Vanavond kunt u het zien, bij de première van een nieuwe Oidipous-voorstelling; in een bewerking van Hugo Claus, de schrijver van: Mama, kijk zonder handen.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden