Gezwel dat marinecultuur heet

Afgelopen week barstte voortijdig de bom in Den Helder. Bijna het gehele college is opgestapt, voordat de onderzoekscommissie over de perikelen rond attractiepark Cape Holland haar oordeel klaar heeft....

Natrappen wil Jeroen Staatsen (58) absoluut niet. Maar om nu van deex-burgemeester van Den Helder te verwachten dat hij de overdracht van zijnambtsketen gepaard laat gaan met warme woorden over de marinestad, da'sook weer zo wat.

Dat Geke Faber, oud-staatssecretaris van Landbouw en woensdag benoemdtot waarnemend burgemeester, het alvast maar weet: in het meestnoordwestelijke puntje van het vasteland heet het altijd te waaien, maarpolitiek stormt het er. In de raad draait het om 'gezeur en ge-eikel',wordt eerst geoordeeld en dan pas gekeken naar feiten, regeert hetwantrouwen en hebben de leden een grote voorliefde voor 'navelstaarderij'.

Ook lijdt Den Helder onder 'bestuurlijke inteelt' en wordt ambitie nietop prijs gesteld. Zie hier wat een vijfjarig verblijf in Den Helder JeroenStaatsen heeft geleerd: de marinecultuur heeft zich als een gezwel in destad genesteld. 'Je wordt niet geacht creatief te zijn.' Klagen over deleiding gebeurt vanzelfsprekend achter de rug van die leiding. 'Mensenhebben hier geweldig veel frustraties. Dat zit in het genetisch materiaal.'

Welkom in Den Helder!

Waar de gemeenteraad (33 zetels) liefst elf fracties telt en zekereleden welhaast verkleefd lijken met hun raadszetel.

Waar belangenverstrengeling onuitroeibaar lijkt.

Waar de politieke verhoudingen dusdanig zijn verziekt dat de stad(zestigduizend inwoners) onlosmakelijk verbonden is met het predikaat'onbestuurbaar'.

In Den Helder heeft de fractievoorzitter van de Stadspartij er geenenkele moeite mee de burgemeester autist te noemen. En bepleit diezelfdepoliticus eveneens in volle openbaarheid de benoeming van zijn broer in eencommissie die een nieuw college van B en W moet vormen. Weet die broer daarzelf al van af, wil de rest van de raad weten. 'Henk, bij dezen, jongen!'

Wat maakt Den Helder tot zo'n lastig te besturen stad? Die vraag isopportuun nu vorige week het hele college van B en W er de brui aan gaf.Het is niet voor het eerst dat deze stad met een bestuurscrisis wordtgeconfronteerd. Nog vorig jaar schreef hoogleraar bestuurskunde Pieter Tops een vernietigend rapport over het lokale bestuur. Hij sprak van'structureel verziekte verhoudingen', van een slecht functionerendambtelijk apparaat en van een raad waar ruziën tot de leidraad van hethandelen is gemaakt.

Die sfeer heerst nog steeds in de stad, getuige de kwestie die vorigeweek het college deed ontploffen. De beweerde diefstal van een ketting doorwethouder Jan de Groot (Leefbaar Den Helder), die overigens ook nogbeschuldigd werd van aanranding van een voormalig raadslid van zijn partij,werkte als de katalysator. Het geruzie en geroddel was niet meer testoppen, en uiteindelijk werd ook burgemeester Staatsen ten val gebracht.

Ex-PvdA'er Jan de Groot geeft onmiddellijk toe dat Den Helder eenimagoprobleem heeft en dat het aanhoudende gekissebis onder politici datprobleem alleen maar vergroot. 'Als je hier iets wilt veranderen, bots jeal gauw op belangen van bepaalde groepen mensen, ook in de raad.Meningsverschillen worden hier soms op een bedenkelijk niveau uitgevochten.Er moet hier altijd nog wel een rekening worden vereffend.

'Ik denk dat de transformatie van de stad ons zenuwachtig maakt. Allesdraait hier om de marine, we hebben een zeer eenzijdige economischestructuur. Twintig jaar geleden hadden we 65 duizend inwoners, nu zakkenwe onder de zestigduizend. Sinds het einde van de Koude Oorlog zoeken wekrampachtig naar een nieuw bestaansrecht.'

Helderse politici blinken uit in zelfbeklag. Zonder uitzondering en metgretigheid wijzen ze erop dat de in de Tweede Wereldoorlog zwaargeteisterde stad een trieste uitstraling heeft. De geïsoleerde ligging eneenzijdige bedrijvigheid maakt Den Helder weinig aanlokkelijk voornieuwkomers. Hoger opgeleiden trekken bij voorkeur weg.

'Mensen hier zijn niet gewend aan verantwoordelijkheid', zegt Henk Vos,fractievoorzitter van de ChristenUnie. 'Ze gaan ervan uit dat alles welvoor ze wordt geregeld. Aanpakkers met grote plannen hebben we hier niet.'

Ex-burgemeester Staatsen deelt die analyse ten volle, al was het maaromdat hij zichzelf graag als ambitieus en daadkrachtig afficheert. 'Alleswat een beetje vernieuwend is, wordt hier neergesabeld. Ons afschuwelijkestadshart is tachtig keer niks. We wilden als college bij het station eenwoontoren neerzetten van honderd meter. Dat mocht natuurlijk weer niet. Jekan het hier wel letterlijk nemen dat alles wat een beetje boven hetmaaiveld uitkomt . . .'

Komt het dan ooit nog goed met Den Helder? Dirk Gorter, beeldendkunstenaar en fractievoorzitter van Leefbaar Den Helder: 'Tuurlijk! Dezeespiegel stijgt.' www.volkskrant.nl/denhelder

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden