Gezonken 'speedboot' Arnhem krijgt nieuwe kans

Tussen de twee verkeersbruggen aan de oever van de Rijn in het centrum van Arnhem, valt een wit schip in het oog, druk beschilderd met zwarte lijnen....

Afgelopen mei zou het schip, een 24-uurs opvang voor ongeveer honderd harddrugsverslaafden, in gebruik worden genomen. Maar twee dagen voor de officiële opening zonk het prestigieuze project, waarvoor de gemeente 6,6 miljoen euro had neergeteld. Op de afwerking na, is de drijvende opvang weer zo goed als hersteld. In oktober wordt de boot in gebruik genomen.

Het woord sabotage 'flitste wel even door het hoofd' van Jan Smittenberg, projectmanager bij scheepswerf Grave BV, en verantwoordelijk voor de herstelwerkzaamheden. 'De boot lag er al maanden, en net voor de open dag gaat het mis. Het was heel toevallig.'

Op de muur van de slaapvertrekken op de eerste verdieping - gelijk aan het niveau van de Rijn - staan bruine randen. 'Tot hier heeft het water gestaan', zegt Smittenberg. 'Daaronder is alles gestript. Gips, bedrading, isolatiemateriaal, we zijn weer begonnen vanaf het metaal.'

De tachtig meter lange verslaafdenboot, waarop methadon zal worden verstrekt en waar junks heroïne mogen spuiten, stuitte op veel protest van de buurt en ondernemers. Daarom werd sabotage in eerste instantie niet uitgesloten. 'Maar het waren gewoon een paar hele domme menselijke fouten', weet Smittenberg nu.

De monteur van het bedrijf dat de brandblusinstallatie leverde, wilde aan een bewaker de werking van het brandalarm uitleggen. Hij stelde door een knop in te drukken de brandbluspompen in werking. Die waren al op de watervoorziening aangesloten, waardoor water in rap tempo naar binnen stroomde. Het drie verdiepingen hoge schip kapseisde. Smittenberg begrijpt het nog steeds niet: 'Er zijn lichten gaan branden en er is alarm afgegaan. De portier heeft alle signalen genegeerd.'

De overdrachtspapieren lagen al klaar om door de gemeente te worden ondertekend. Maar omdat de boot zonk voor het zo ver was, draaide scheepswerf Grave op voor de kosten: twee miljoen euro. 'Maar erger is het voor de mannen die er maanden aan hebben gewerkt. We hebben het gevierd toen het klaar was, maar een week later stonden ze hier weer te klussen, terug bij af.'

Smittenberg betreedt een kamertje in het ruim. Er hangt een muffe, vochtige geur. Hij wijst op grote bruin uitgeslagen boilers, en op een verroest stuk ijzer. 'We zijn meteen gaan redden wat er te redden viel. De schade was enorm, omdat juist onderin het schip de techniek zit. De dieselmoter is draaiend ten onder gegaan.'

Ook voor de verslavingszorg in Arnhem betekende de ondergang van de boot een grote strop. De overlast van junks in de stad is groot, en alternatieve 24-uurs opvang schaars, zegt Bert Kuijf, directeur van het centrum voor verslavingszorg De Grift. Omdat de gemeente junks in de binnenstad nauwelijks nog gedoogt, is aan de rand van Arnhem 'de blauwe camping' ontstaan, zegt Kuijf. 'Bepaald niet ideaal, gewoon een soort braakliggend terrein met provisorische tenten van blauw zeil, erg armoedig.'

De tweede en derde verdieping van de drugsboot hebben nauwelijks te lijden gehad van het rivierwater. Het enorme regelpaneel voor de portier is intact, evenals de behandelkamers en gebruikersruimten. De vertrekken zijn ruim en licht, voorzien van kleurig marmoleum en roestvrij stalen krukken en tafels. De witte tegelmuur is makkelijk schoon te spuiten, legt Smittenberg uit.

Volgens Kuijf vermindert de overlast dankzij de drugsboot, maar junks zullen niet verdwijnen uit de binnenstad. 'Klanten zullen met veel plezier op het schip verblijven, we kunnen ze medische zorg bieden, en activiteiten. De blauwe camping is straks niet meer nodig, maar ze moeten nog wel de stad in om geld voor hun dope te scoren.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden