NIEUWSadvies gezondheidsraad

Gezondheidsraad: geef vaccin eerst aan ouderen met onderliggende aandoeningen

Zestigplussers met medische problemen hebben als eerste recht op een corona-vaccinatie. Daarbij geldt: hoe ouder, des te eerder aan de beurt. Die strategie voorkomt de meeste ernstige ziektes en overlijdens aan de gevolgen van het virus en is daarom het verstandigst, schrijft de Gezondheidsraad in een advies aan minister Hugo de Jonge van Volksgezondheid.

Zorgmedewerkers met direct patiëntencontact, zestigplussers en mensen met een medische aandoening zouden als eerste moeten worden ingeënt volgens de Gezondheidsraad.Beeld AP

Daarna volgen ouderen zonder extra medische risico’s, zestigminners mét aandoeningen, de zorgmedewerkers en mantelzorgers die voor deze groepen zorgen, en tot slot alle overige zorgverleners. Zij hebben recht op het vaccin omdat ze een hoger risico hebben het virus op te lopen, en het grote gezondheidsconsequenties heeft als zij het virus onder hun patiënten verspreiden.

Met het advies, dat antwoord moest geven op de vraag in welke volgorde Nederlanders gevaccineerd zouden moeten worden, kiest de Gezondheidsraad nadrukkelijk voor het voorkomen van sterfte op zich, en niet voor een strategie van zoveel mogelijk gewonnen levensjaren voor de maatschappij als geheel. Volgens Bart-Jan Kullberg, voorzitter van de Gezondheidsraad, ‘is dit de meest faire en ethische oplossing, zeker bij een duidelijke schaarste in het beginstadium van de vaccins.’ Uitgangspunt daarbij is dat iedereen evenveel recht heeft op leven, en mensen met de kwetsbaarste gezondheid dus het eerst beschermd moeten worden.

Eersterechthebbenden

Alles bij elkaar behoren zo’n 6,5 miljoen mensen tot de ‘eersterechthebbenden’, en daarom was het nodig om ook binnen die groep een onderverdeling te maken. Hoe die verdeling in de praktijk uitvalt, heeft te maken met keuzes van het kabinet - dat ook graag zorgverleners wil inenten - en de werking van de vaccins. Het zou kunnen dat sommige vaccins die nu in ontwikkeling zijn juist minder goed werken bij ouderen, dan is het zaak ‘de eerste ring van zorgverleners en mantelzorgers daaromheen als eerste te vaccineren’, aldus Kullberg. Zodra farmaceuten de resultaten van hun vaccintesten op een wetenschappelijke manier hebben gepresenteerd, komt de Gezondheidsraad daarom met nieuwe adviezen.

In het advies beschrijft de raad drie mogelijke vaccinatiestrategieën die het kabinet kan inzetten, afhankelijk van het doel en hoe virulent het virus rondgaat. De Gezondheidsraad kiest er voor om te gaan voor het verminderen van ernstige ziekte en sterfte, de eerste beschreven strategie.

Alleen op een moment dat het virus onder controle is, kan de Gezondheidsraad zich de tweede beschreven strategie voorstellen, die vooral de verspreiding van het virus aanpakt. Daarbij zouden dan juist de twintigers als eerste aan de beurt zouden zijn, in gebieden waar het virus opvlamt. Een derde strategie richt zich op het voorkomen van ‘maatschappelijke ontwrichting’, waarbij vitale beroepen als zorg- en politiemedewerkers als eerste aan de beurt zijn.

Teststrategie

De Gezondheidsraad gaat kort in op de vrees voor een lage vaccinatiegraad nu veel mensen twijfelen of een vaccinatie wel veilig is, gezien de snelheid waarmee farmaceuten een vaccin hebben weten te ontwikkelen. Het is volgens de raad van belang ‘duidelijk te maken dat er bij de beoordeling van de veiligheid van de vaccins door de registratieautoriteiten geen stappen worden overgeslagen’. Ook moet de overheid goed uitleggen waarom sommige groepen niet als eerste in aanmerking komen voor een inenting, hoewel vaccinatie voor hen wel degelijk van belang is.

Volgens minister De Jonge ligt het advies precies in de lijn van het kabinetsbeleid, dat als doel heeft ‘kwetsbaren te beschermen en de zorg te ontlasten. Juist als de meest kwetsbaren zijn beschermd, geeft dat meer ruimte aan de rest van de maatschappij. Zeker in combinatie met een intensieve teststrategie.’

Lees verder

Rijke landen kopen massaal vaccins in, Pfizer onder druk om patent te delen
De druk op Pfizer en BioNTech groeit om de patenten op hun coronavaccin te delen, zodat andere farmaceuten extra doses kunnen maken. Pfizer kan tot 2022 hooguit 675 miljoen mensen aan de benodigde dubbele dosis van het vaccin helpen, terwijl het leeuwendeel van de productie al is opgekocht door rijke landen.

Kabinet weegt vaccinatie-eis bij toegang tot gebouwen en evenementen: ‘Moeten dit diep doordenken’
Geen toegang krijgen tot ‘bepaalde gelegenheden’ zonder vaccinatie tegen het coronavirus. Het kabinet gaat die mogelijkheid ‘diep doordenken’, zei premier Mark Rutte woensdag tijdens het debat in de Tweede Kamer over de coronacrisis.

Steeds meer vaccinatietwijfels: wie wil immers proefkonijn zijn? 
Naast angst voor het virus is er in toenemende mate angst voor het vaccin. Hoe komt het dat 40 procent van de Nederlanders wellicht geen inenting wil? En kunnen de twijfelaars en weigeraars nog worden overtuigd?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden