Nieuws

Gezondheidsraad erkent postcovidsyndroom als aandoening. ‘Vergeet niet dat deze groep er is’

Wat artsen al geruime tijd verkondigden, krijgt nu ook officieel erkenning. Mensen die corona hebben gehad, kunnen daarna langdurig last houden van long-covid, ofwel het ‘postcovidsyndroom’, met klachten als vermoeidheid, slaapstoornissen en een verstoorde reuk.

Maarten Keulemans
Een GGD-medewerker voert een coronatest uit in de teststraat bij het HMC Bronovo-ziekenhuis in Den Haag.  Beeld ANP
Een GGD-medewerker voert een coronatest uit in de teststraat bij het HMC Bronovo-ziekenhuis in Den Haag.Beeld ANP

Daarmee zet de Gezondheidsraad resoluut een streep door ideeën dat het syndroom in feite gewoon de nasleep zou zijn van ziekenhuisopname, of iets wat na elke infectie kan gebeuren. ‘De Raad vindt dat een postcovidsyndroom duidelijk aanwezig is, onderkent de symptomen en ziet ook groepen waar het vaker voorkomt’, aldus vicevoorzitter Marianne Geleijnse van de Gezondheidsraad.

Inmiddels is er genoeg onderzoek om hard te maken dat het postcovidsyndroom inderdaad een syndroom is, met eigen klachten en specifieke eigenaardigheden, oordeelt het medische adviesorgaan na weging van de vakliteratuur over het onderwerp. ‘Daarvoor zijn voldoende aanwijzingen’, aldus Geleijnse. ‘We zeggen hiermee: vergeet niet dat deze groep er is.’

Mentale klachten

Het oordeel van de Gezondheidsraad is eerder het startschot dan een eindoordeel over het postcovidsyndroom, verwacht internist Kees Brinkman (OLVG) na lezing van het advies. ‘De grote winst is dat de Gezondheidsraad erkent dat er een probleem is. Daarmee weten we nog steeds niet: wat is het probleem, hoe groot is het, en wat doen we eraan?’

Mensen met postcovid zijn niet de enigen die mogelijk langdurig last houden van de coronacrisis. In een ander, gelijktijdig uitgebracht advies wijst de Gezondheidsraad op het alarmerend grote aantal mensen dat mentale klachten kreeg: van zorgmedewerkers die tijdens de crisis een burnout opliepen, tot jongvolwassenen die een angststoornis of een depressie overhielden aan de crisis.

‘We hopen dat als de pandemie voorbij is, het mentaal welzijn van deze groepen bijtrekt’, aldus Geleijnse van de Raad. ‘Maar er kan een groep mensen overblijven die klachten houdt.’ De Raad wil dan ook hulp voor zulke mensen. ‘Ons advies is: monitor dit goed. En let daarbij extra op bepaalde beroepsgroepen en delen van de samenleving die minder goed in beeld zijn.’

Onderzoek rammelt

De Raad vindt dat meer onderzoek nodig is naar het postcovidsyndroom. Er is behoefte aan ongeveer alles: een goede definitie van het syndroom, een duidelijk overzicht van de symptomen, goede theorieën van mogelijke oorzaken en inzicht in wie verhoogd risico loopt. Er is weliswaar al veel onderzoek, maar veel daarvan rammelt of spreekt elkaar tegen. Het advies is nog maar de eerste stap, ‘een tussenstand’, benadrukt de Raad.

Dat kan nog een ‘hele polemiek’ worden, zegt Brinkman, denkend aan de vaak moeizame discussies rond de erkenning van patiënten met Q-koorts of de ziekte van Lyme. Wie valt er straks onder de postcovidpatiënten, en bij welke klachten? ‘Dat is ontzettend lastig terrein. Die erkenning is belangrijk, onder meer met het oog op de juiste begeleiding, maar ook op voorzieningen zoals een arbeidsongeschiktheidsuitkering.’

Onduidelijk is of mensen het postcovidsyndroom nog steeds kunnen oplopen, signaleert de Raad. ‘De gegevens die we hebben, dateren van voor de vaccinaties, en van voor de omikronvariant. We durven dan ook geen uitspraak te doen in hoeverre postcovidsyndroom nu nog aanwezig is’, aldus Geleijnse.

Gehalveerd

Het goede nieuws is dat het syndroom bij veel mensen van voorbijgaande aard blijkt. Bij een onderzoek waarbij men 342 Nederlandse covidpatiënten volgde, had van de patiënten die niet in het ziekenhuis werden opgenomen na drie maanden 31 procent een of meerdere klachten. Na een jaar was dat gehalveerd tot 16 procent. Van de ziekenhuispatiënten had na een jaar de helft klachten.

Er is vooral behoefte aan studies met ‘controlegroepen’: onderzoeken waarin men coronapatiënten vergelijkt met patiënten die een heel andere ziekte doormaakten. De handvol onderzoeken waarbij zo’n vergelijking wél zit ingebouwd, laten in elk geval duidelijk zien ‘dat de klachten significant vaker voorkomen bij de covid-19-patiënten dan bij de controlegroepen’, schrijft de Raad.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden