Gezond gedrag wordt de norm

Van alle gezondheidsklachten is 30 tot 50 procent het gevolg van ongezond gedrag. Roken, vet eten, te weinig bewegen, allemaal 'eigen schuld dikke bult', en VVD-minister Hoogervorst van Volksgezondheid komt het iedereen inwrijven. Aan de burger straks de keus: hoge ziektekostenpremies en geen no-claimkorting, of een gezondere levensstijl.

Van onze verslaggever

Het is Hoogervorst menens. Na dertig jaar polderen over een nieuw zorgstelsel wil de VVD'er de politieke geschiedenisboekjes in als de man die de trekker overhaalde. Die de Stalinistisch gedirigeerde gezondheidszorg - inefficiënt, klantonvriendelijk, steeds duurder - een stevige scheut liberaal marktdenken toediende.

Burgers, verzekeraars, medisch specialisten, huisartsen en apothekers; iedereen moet 'zijn verantwoordelijkheid nemen', zoals dat in kabinetsjargon heet. In de praktijk betekent het afgerekend worden op, maar ook beloond worden voor het eigen gedrag.

De volwassen burger krijgt vanaf 1 januari een zorg-no-claim van 250 euro per jaar. Geeft hij minder uit aan zorg, dan wordt het verschil op zijn rekening gestort. Hoogervorst hoopt hiermee het onnodig bezoek aan een arts voor een kuchje of pijntje af te remmen. Geraamde bezuinigingsopbrengst: 1,6 miljard.

Verder verdwijnen de laatste medisch niet noodzakelijke ingrepen uit het ziekenfondspakket. De correctie van flaporen, behandelingen tegen snurken of zweten en hersteloperaties na een sterilisatie, ze komen voortaan voor eigen rekening. Aan de burger de keus.

Die staat vanaf 2006 een nog grotere verandering te wachten. Dan maken ziekenfonds en particuliere polissen plaats voor één standaardverzekering voor iedereen, met een hoge premie van maximaal 1100 euro per jaar. De burger moet scherp opletten welke verzekeraar een lagere premie hanteert, of welke meer service biedt.

Voor de verzekeraars wordt 2006 het jaar van de waarheid. Veel van de maatschappijen gedragen zich nu als veredelde declaratiekantoren: het geld komt toch wel binnen via de premies. Straks moeten zij concurreren om de gunst van de burger. Daartoe krijgen verzekeraars meer vrijheid om met de aanbieders van zorg te onderhandelen over de prijs van operaties, consulten en medicijnen.

Dat noopt ziekenhuizen, verpleeg- en verzorgingshuizen en huisartsenpraktijken tot een efficiëntere werkwijze. De ultieme sanctie is dat een verzekeraar geen contract afsluit met de zorgverleners. Afgelopen maanden bleek dat enige druk op de instellingen geld oplevert. Hoogervorst sloot een convenant met ziekenhuizen over meer hulp voor hetzelfde geld (besparing: 240 miljoen per jaar).

Staatssecretaris Ross maakte een soortgelijke afspraak met de ouderen- en gehandicaptenzorg: 280 miljoen per jaar. Een convenant met de apothekers over goedkopere medicijnen levert jaarlijks ruim zeshonderd miljoen op.

De overheid heeft als taak de toegankelijkheid en betaalbaarheid van de zorg te garanderen. Een nieuw op te richten Zorgautoriteit moet voorkomen dat de nog prille concurrentie zal worden gesmoord in verboden prijsafspraken.

Hoogervorst bestrijdt dat zijn beleid de gezondheidszorg verschraalt. 'In heel wat landen barst men van vreugde in huilen uit bij zo'n zorgstelsel', meent de minister. De kosten ervan stijgen van 45,8 miljard in 2005 naar 50,7 miljard in 2007.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden